Karl I của Áo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Karl I
Hoàng đế của đế quốc Áo-Hung
Emperor karl of austria-hungary 1917.png
Tại vị 21 tháng 11 năm 1916Tháng 11 năm 1918
Đăng quang 30 tháng 12 năm 1916
Tiền nhiệm Franz Joseph I Vua hoặc hoàng đế
Kế nhiệm Đế quốc Áo-Hung tan rã
Thông tin chung
Phối ngẫu Zita xứ Bourbon-Parma
Hậu duệ
Tước hiệu Vua Bohemia
Vua CroatiaSlavonia
Đại công tước Áo
Thân phụ Đại công tước Otto Franz
Thân mẫu Công chúa Maria Josepha của Saxony
Sinh 17 tháng 8 năm 1887
Mất 1 tháng 4, 1922 (34 tuổi)
Flag of Portugal.svg Madeira
An táng Igreja Nossa Senhora do Monte, Madeira, Muri Abbey, Switzerland (heart)

Karl I của Áo (18871922) là vị hoàng đế cuối cùng đế quốc Áo-Hunghọ Habsburg, lên ngôi từ ngày 21 tháng 11 năm 1916 sau khi hoàng đế Franz Joseph I qua đờithoái vị vào ngày 11 tháng 11 năm 1918. Sau khi Karl I thoái vị và chạy trốn khỏi Viên, đế quốc Áo-Hung cũng tan rã và triều đại Habsburg không còn tồn tại ở châu Âu.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Karl I sinh tại Persenbeug, Áo, là con trưởng của Hoàng tử Otto và là cháu trai của Hoàng đế Franz Joseph I. Sau khi người chú ông là Thái tử Franz Ferdinand bị ám sát tại Sarajevo (xem Vụ ám sát Thái tử Áo-Hung), và hoàng đế Franz Joseph qua đời vào năm 1916, Karl lên ngôi hoàng đế, trong bối cảnh đế quốc Áo-Hung đang tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Hoàng đế Áo-Hung[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 23 tháng 3 năm 1917, Karl I gửi một lá thư mật đến Tổng thống Pháp Raymond Poincaré đề nghị hòa bình. Trong lá thư này, ông ủng hộ ý định của Pháp đòi lại 2 tỉnh AlsaceLorraineĐức sẽ rút quân khỏi Bỉ. Tổng thống Pháp chấp nhận đề nghị của Karl I nhưng với điều kiện nước này phải cắt đất cho RomâniaÝ. Karl I từ chối và đế quốc Áo-Hung tiếp tục theo đuổi chiến tranh. Nội dung bức thư được công bố vào tháng 4 năm 1918 và mặc dù Karl I đã từ chối thừa nhận nhưng đây vẫn được xem như một sự rạn nứt trong Liên minh Trung tâm.

Sau khi Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, làn sóng cách mạng ngày càng dâng cao ở đế quốc Áo-Hung. Các dân tộc đòi tách khỏi đế quốc, giành quyền độc lập. Trước tình hình đó, ngày 16 tháng 10 năm 1918, ông tuyên bố cải cách đế quốc Áo-Hung thành một liên bang các quốc gia dân tộc và trao quyền tự quyết cho các dân tộc nhưng cải cách cuối cùng đã thất bại. Ngày 28 tháng 10, Tiệp Khắc tuyên bố tách khỏi đế quốc Áo-Hung. Ngày 21 tháng 10, Quốc hội Lâm thời Áo được thành lập. Ngày 3 tháng 11, Đế quốc Áo-Hung đầu hàng các nước phe Hiệp ước, rút khỏi Chiến tranh thế giới thứ nhất. Ngày 11 tháng 11 năm 1918, nghe tin đế quốc Đức sụp đổ, Wilhelm II chạy sang Hà Lan, Karl I biết ngày tàn của triều đại Habsburg đã đến nên trốn khỏi thủ đô Viên. Ngày 12 tháng 11, Karl I tuyên bố thoái vị và nước Cộng hòa Áo được thành lập.

Tháng 3 năm 1919, ông rời khỏi nước Áo và đến tháng 4 thì Quốc hội Áo chính thức hạ bệ ông. Hai lần vào năm 1921 ông thất bại trong việc giành lại ngai vàng tại Hungary và bị trục xuất khỏi Hungary, ông phải sống lưu vong tại đảo Madeiraqua đời ở đó vào năm 1922 khi 35 tuổi.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Microsoft ® Encarta ® 2007. © 1993-2006 Microsoft Corporation. All rights reserved.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]