Lương Sơn, Hòa Bình

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tọa độ: 20°52′31″B, 105°31′20″Đ

Lương Sơn
Địa lý
Huyện lỵ Thị trấn Lương Sơn
Vị trí: Phía đông bắc tỉnh Hòa Bình
Diện tích: 369,8541 km²
Số xã, thị trấn: 1 thị trấn, 19
Dân số
Số dân: 97.446 người (tháng 2 - 2014)[1]
Mật độ: 251 người/km²
Thành phần dân tộc: Mường, Kinh, Dao
Hành chính
Chủ tịch Hội đồng nhân dân:
Chủ tịch Ủy ban nhân dân:
Bí thư Huyện ủy:
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở:
Số fax trụ sở:
Website:


Lương Sơnhuyện miền núi cửa ngõ phía đông bắc tỉnh Hòa Bình, vùng Τây Bắc Việt Nam.

Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Lương Sơn là cửa ngõ của tỉnh miền núi Hoà Bình và miền Τây Bắc Việt Nam, cách thủ đô Hà Nội khoảng 40 km, biên giới liền kề với khu công nghệ cao Hoà Lạc, khu đô thị Phú Cát, Miếu Môn, Đại học Quốc gia, Làng văn hoá các dân tộc.

Huyện Lương Sơn nằm ở phần phía nam của dãy núi Ba Vì, nơi có một phần của Vườn quốc gia Ba Vì. Phía tây giáp huyện Kỳ Sơn. Phía nam giáp các huyện Kim BôiLạc Thủy. Phía đông giáp các huyện Mỹ Đức, Chương Mỹ. Phía bắc giáp huyện Quốc Oai[2].

Lương Sơn là một huyện vùng thấp bán sơn địa của tỉnh Hoà Bình, có địa hình phổ biến là núi thấp và đồng bằng. Độ cao trung bình của toàn huyện so với mực nước biển là 251 m, có địa thế nghiêng đều theo chiều từ tây bắc xuông đông nam, là nơi tiếp giáp giữa đồng bằng châu thổ sông Hồng và miền núi tây bắc Bắc Bộ. Đặc điểm nổi bật của địa hình nơi đây là có những dãy núi thấp chạy dài xen kẽ các khối núi đá vôi với những hang động. Có nhiều khe suối, hồ tự nhiên, hồ nhân tạo đan xen tạo nên cảnh sắc thơ mộng.

Khí hậu Lương Sơn mang đặc trưng khí hậu của vùng nhiệt đới gió mùa. Mùa đông bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 3, mùa hè bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10. Lượng mưa trung bình là 1.769 mm. Do có nhiều tiểu vùng khí hậu khác nhau nên có thể phát triển cây trồng, vật nuôi phong phú, đa dạng theo hướng tập đoàn.

Trên địa bàn Lương Sơn có những danh lam, thắng cảnh, di chỉ khảo cổ học hàng năm có thể thu hút một lượng đáng kể khách du lịch như hang Trầm, hang Rổng, hang Tằm, hang Trâu, mái đá Diềm, núi Vua Bà...

Những lợi thế về giao thông cùng tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên như: có nhiều núi đá vôi phục vụ ngành sản xuất vật liệu xây dựng, có 14.000 hecta đồi núi và đất đai màu mỡ để phát triển nông, lâm nghiệp. Huyện này còn có điều kiện xây dựng các khu nghỉ dưỡng, nhằm phát triển du lịch...hiện nay trên địa bàn huyện có rất nhiều dự án du lịch lớn như sân golf Phượng HoàngLàng văn hóa các dân tộc tỉnh Hòa Bình, Khu du lịch sinh thái Xóm Mòng...

Những năm gần đây, ngành CN - TTCN ở Lương Sơn phát triển khá mạnh. Những khu công nghiệp Lương Sơn, Bắc Lương Sơn, Nam Lương Sơn đang thu hút các nhà đầu tư đến với mảnh đất giàu tiềm năng này.

Diện tích - Dân số - Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Lương Sơn sau điều chỉnh tháng 7 năm 2009 có diện tích 369,8541 km², dân số toàn huyện là 92.860 người[2]. Từ xa xưa Lương Sơn là địa bàn sinh sống của người Mường. Người Mường có mặt ở khắp các xã, chiếm hơn 60% dân số toàn huyện. Người Kinh sống xen lẫn với người Mường và chiếm khoảng hơn 30% dân số toàn huyện, còn lại là người Dao và các dân tộc khác chiếm tỷ lệ không đáng kể.

Hiện tại, tính đến tháng 2 - 2014, dân số huyện Lương Sơn vào khoảng 97.446 người [1]

Toàn huyện hiện có 22 trường mầm non, 23 trường tiểu học, 20 trường trung học cơ sở, 04 trường phổ thông trung học và 01 trung tâm GDXT(số liệu năm 2006). Có khoảng 30% giáo viên trong huyện là người dân tộc thiểu số.[cần dẫn nguồn]

Địa giới hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Nghị quyết Số: 15/2008/QH12 của Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày 29-05-2008 về việc "Điều chỉnh Địa giới Hành chính Thành phố Hà Nội và một số tỉnh liên quan" [3], thì Chuyển toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số hiện tại của 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình về thành phố Hà Nội, bao gồm: 1.720,36 ha diện tích tự nhiên và dân số hiện tại là 4.495 người của xã Đông Xuân, 3.457,74 ha diện tích tự nhiên và dân số hiện tại là 6.606 người của xã Tiến Xuân, 2.073,06 ha diện tích tự nhiên và dân số hiện tại là 5.875 người của xã Yên Bình, 1.532,76 ha diện tích tự nhiên và dân số hiện tại là 3.278 người của xã Yên Trung.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Lương Sơn có diện tích tự nhiên là 28.684,68 ha và dân số hiện tại là 67.288 người.

Theo Nghị quyết số Số: 31/NQ-CP ngày 14 tháng 07 năm 2009 của Thủ tướng chính phủ về việc "Điều chỉnh địa giới hành chính một số huyện và thành phố Hoà Bình, tỉnh Hoà Bình" [4], thì điều chỉnh 10.607,07 ha diện tích tự nhiên và 29.536 người của huyện Kim Bôi (bao gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và người của 07 xã: Tân Thành, Cao Dương, Hợp Châu, Cao Thắng, Long Sơn, Thanh Lương, Hợp Thanh) về huyện Lương Sơn quản lý.

- Sau điều chỉnh địa giới hành chính ngày 14 tháng 07 năm 2009, huyện Lương Sơn có 36.985,41 ha diện tích tự nhiên và 92.860 người; có 20 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm thủ phủ huyện lị là thị trấn Lương Sơn và các xã Cao Răm, Cư Yên, Hòa Sơn, Hợp Hòa, Lâm Sơn, Liên Sơn, Nhuận Trạch, Tân Vinh, Thành Lập, Tiến Sơn, Trung Sơn, Trường Sơn và các xã mới chuyển từ về từ huyện Kim Bôi: Cao Dương, Cao Thắng, Hợp Châu, Hợp Thanh, Long Sơn, Tân Thành, Thanh Lương.

- Vị trí địa lý huyện Lương Sơn: Phía Đông giáp huyện Chương Mỹ và huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội; Phía Tây giáp huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình; Phía Nam giáp huyện Kim Bôi và huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình; Phía Bắc giáp huyện Quốc Oai và huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.

Văn hóa, Cảnh quan, Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Động Đá Bạc thuộc xã Liên Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hoà Bình phát lộ từ năm 1996, đã được các nhà sư đặt lại là động Tiên. Vô vàn nhũ đá đủ mọi hình thù, chỗ như rễ tre, chỗ như cái phất trần, vài lọn đá y hệt cây bụt mọc... Hồi trước, một người dân vào đây săn dơi đã đập hỏng nhiều thạch nhũ. Khách phương xa vào thăm động, cung tiến và xây nên ban thờ Phật trong động, khoét đất để khách không phải khom lưng chùng gối. Ban thờ dựa theo thế núi lòng hang, hai bên là hai "căn phòng" riêng được tạo nên bởi những bức màn bằng thạch nhũ từ cao trổ xuống. Những giọt nước rỏ xuống từ năm này qua năm khác tạo nên hai bể nước thiên tạo giữa lòng hang. Động Long Tiên va động Mẫu cách đó không xa cũng có nhiều hình thù khiến người ta liên tưởng tới Thạch Sanh, Thánh Gióng... Mùa mưa, nước dâng lên ngập lòng động tạo nên một thuỷ cung trong lòng núi. Vách động có những lối lên tối chỉ một người lọt, chĩa thẳng lên đỉnh núi Cóc; lại có những nơi lòng động chia làm hai tầng. Núi Cóc thấp như ngọn đồi trung du, hình bát úp.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Phát huy lợi thế về vị trí địa lý, đầu mối giao lưu kinh tế, văn hóa-xã hội giữa miền núi và miền xuôi trong nhiều năm qua, các xã trong huyện đã duy trì nền kinh tế đa dạng với nhiều thành phần nông, lâm nghiệp; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch,- dịch vụ. Nhờ đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, vận động người dân, Lương Sơn đã nhanh chóng bắt nhịp với sự phát triển của nền kinh tế thị trường.

Trong sản xuất nông nghiệp, nếu năm 1993 năng suất lúa của huyện bình quân chỉ đạt từ 20 đến 22 tạ/hecta/vụ, thì năm 2005 đã đạt 50,9tạ/hecta/vụ. Có nhiều yếu tố đưa năng suất nông nghiệp ở Lương Sơn tăng cao, nhưng quan trọng hơn cả là nông dân các địa phương trong huyện được nâng cao kiến thức về khoa học kỹ thuật, họ được dự các lớp chuyển giao khoa học, kỹ thuật về cây lúa, trồng màu, cây ăn quả cho năng suất cao. Cùng với trồng trọt, huyện Lương Sơn chú trọng đến chăn nuôi gia súc, gia cầm. Trạm khuyến nông, khuyến lâm huyện đã xây dựng các mô hình nuôi lợn siêu nạc, gà siêu trứng, bò sữa và nuôi ong. Huyện đã phát triển chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hoá có giá trị kinh tế cao. Năm 2005, toàn huyện có 13.510 con trâu, 5.179 con bò, 38.048 con lợn, 556.616 con gia cầm. Hiện nay, huyện đang thực hiện dự án chăn nuôi bò sữa, phát triển từ 30 con (năm 2000) lên 525 con (năm 2005).

Huyện còn vận động nông dân cải tạo đất trống, đồi trọc, mở rộng diện tích bằng việc trồng các loại cây màu có giá trị hàng hoá. Nhiều gia đình đã tận dụng đất hoang, cải tạo vườn đồi để trồng các loại cây ăn quả: vải, nhãn..., hoặc sử dụng hàng nghìn hecta đất tự nhiên để trồng tre, luồng, keo tai tượng, bạch đàn, do đó đem lại hiệu quả kinh tế cao. Công tác chăm sóc bảo vệ rừng tự nhiên và rừng đầu nguồn được chú trọng, góp phần nâng cao tỉ lệ che phủ rừng đạt mức 44%. Huyện tích cực chỉ đạo các địa phương phát triển các mô hình kinh tế trang trại, kết hợp trồng trọt, chăn nuôi, góp phần giải quyết số lao động dôi dư và tăng thu nhập cho kinh tế hộ. Toàn huyện hiện có hơn 300 trang trại với qui mô từ 1 ha trở lên, trong đó có một số trang trại đã mang lại hiệu quả kinh tế ban đầu.

Năm 2013 với sự liên kết của các doanh nghiệp [5] đưa cây Gấc về trồng trên địa bàn huyện Lương Sơn đã tạo chuyển biến tích cực về thu nhập cho bà con nông dân. Theo đó Công ty cổ phần Đông Dương có trụ sở tại huyện Lương Sơn đầu tư toàn bộ vốn giống cho bà con và ký kết hợp đồng thu mua toàn bộ sản phẩm làm nguyên liệu sản xuất tinh dầu để xuất khẩu. Tính đến tháng 6 năm 2014 đã có hàng nghìn hộ nông dân ký kết hợp đồng với công ty với diện tích canh tác Gấc lên hàng nghìn hecta.

Lực lượng lao động dồi dào, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, giao thông thuận lợi đã tạo điều kiện thúc đẩy ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp của Lương Sơn phát triển. Sản xuất vật liệu xây dựng là ngành có tính đột phá trong sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Trong những năm qua, các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng đã đẩy mạnh sản xuất, tích cực đầu tư, cải tiến máy móc, dây chuyền sản xuất và mua sắm thiết bị tiên tiến để không ngừng nâng cao năng lực sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Nhiều doanh nghiệp trong huyện sản xuất vật liệu xây dựng đã ký kết các hợp đồng tiêu thụ sản phẩm lớn, khai thác chế biến các sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Đến nay, toàn huyện có 453 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, trong đó có 25 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, 5 hợp tác xã, 415 tổ hợp, hộ cá thể. Các cơ sở sản xuất công nghiệp chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực: sản xuất vật liệu xây dựng, góp phần tạo việc làm cho 2.800 lao động địa phương với mức thu nhập 0,6 đến 1,2 triệu đồng/người/tháng. Năm 2005, giá trị sản xuất hàng hóa của ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp của huyện này đạt trên 60 tỷ đồng.

Lương Sơn còn được xem là "động lực thúc đẩy phát triển kinh tế của tỉnh" và nhận được sự quan tâm đặc biệt của tỉnh. Tháng 2/2005, Uỷ Ban Nhân dân tỉnh Hoà Bình đã đồng ý cho huyện lập quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006 đến 2010 để tiến tới nâng cấp huyện trở thành thị xã trong nay mai. Theo đó, kinh tế Lương Sơn sẽ phát triển theo hướng nâng cao tỷ trọng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, tiếp đến là thương mại - du lịch - dịch vụ và nông - lâm nghiệp. Trong đó, huyện sẽ tập trung phát triển ngành công nghiệp khai thác vật liệu xây dựng; trồng rau sạch, hoa, cây cảnh để cung cấp cho thị trường Hà Nội và hướng đến việc chăn nuôi loại con đặc sản như: lợn cỏ, hoặc triển khai dự án đàn bò sữa; chú trọng kêu gọi đầu tư vào 3 loại hình du lịch sinh thái, du lịch hang động và du lịch văn hoá. Ngoài ra huyện còn phát triển 3 tour du lịch: từ Lương Sơn đi hang Trổ, động Mãn Nguyện, hồ Đồng Tranh - động Đá Bạc, hồ Suối Ong; từ Lương Sơn đi Lập Thành, hồ Lụa, hồ Cố Đụng, suối Ngọc - Vua Bà, Làng Văn hoá các dân tộc, Xuân Mai; khu nhà nghỉ Đồng Tranh, hồ Lập Thành, hồ Cố Đụng.

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Đường bộ:

Một số tỉnh lộ như TSA từ Bãi Lạng (thị trấn Lương Sơn) đến Khăm (xã Vĩnh Tiến - Kim Bôi), đường Bãi Nai - Cầu Vai Réo (tỉnh lộ bao nhiêu ?), hệ thống đường liên huyện, liên xã, liên thông rất dày đặc và thuận tiện

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Việt Nam Các đơn vị hành chính cấp huyện thị trực thuộc tỉnh Hòa Bình, Việt Nam
Thành phố (1): Thành phố Hòa Bình
Huyện (10): Cao Phong | Đà Bắc | Kim Bôi | Kỳ Sơn | Lạc Sơn | Lạc Thủy | Lương Sơn | Mai Châu | Tân Lạc | Yên Thủy