Lạc
| Lạc | |
|---|---|
Cây lạc (Arachis hypogea) |
|
| Phân loại khoa học | |
| Giới (regnum) | Plantae |
| (không phân hạng) | Angiospermae |
| (không phân hạng) | Eudicots |
| (không phân hạng) | Rosids |
| Bộ (ordo) | Fabales |
| Họ (familia) | Fabaceae |
| Phân họ (subfamilia) | Faboideae |
| Tông (tribus) | Aeschynomeneae |
| Chi (genus) | Arachis |
| Loài (species) | A. hypogaea |
| Danh pháp hai phần | |
| Arachis hypogaea L. |
|
Lạc, còn được gọi là Đậu phộng hay đậu phụng (danh pháp khoa học: Arachis hypogaea), là một loài cây thực phẩm thuộc họ Đậu có nguồn gốc tại Trung và Nam Mỹ. Nó là loài cây thân thảo hàng năm tăng có thể cao từ 3–50 cm. Lá mọc đối, kép hình lông chim với bốn lá chét, kích thước lá chét dài 1–7 cm và rộng 1–3 cm. Hoa dạng hoa đậu điển hình màu vàng có điểm gân đỏ, cuống hoa dài 2–4 cm. Sau khi thụ phấn, quả phát triển thành một dạng quả đậu dài 3–7 cm, chứa 1-4 hạt (ánh), và quả (củ) thường dấu xuống đất để phát triển. Trong danh pháp khoa học của loài cây này thì phần tên chỉ tính chất loài có hypogaea nghĩa là "dưới đất" để chỉ đặc điểm quả được dấu dưới đất. Trong cách gọi tên tiếng Việt, từ "lạc" có nguồn từ chữ Hán "lạc hoa sinh" (落花生) mà có người cho rằng người Hán đã phiên âm từ "Arachis".
Hạt lạc (ánh lạc) là loại thực phẩm rất giàu năng lượng vì có chứa nhiều lipit.
Lịch sử [sửa]
Loài cây này được khai hoang đầu tiên bởi cư dân vùng sông Paraguay và Parama ở vùng Chaco của Paraguay và Bolivia.
Sản xuất [sửa]
| 10 quốc gia hàng đầu sản xuất đậu phộng (tính đến 11 tháng 6 năm 2008) | ||
|---|---|---|
| Quốc gia | Sản lượng (tấn) | Cước chú |
| 13.090.000 | ||
| 6.600.000 | * | |
| 3.835.600 | F | |
| 1.696.728 | ||
| 1.475.000 | ||
| 1.000.000 | F | |
| 714.286 | ||
| 490.000 | F | |
| 460.000 | * | |
| 450.000 | * | |
| 34.856.007 | A | |
| F = FAO ước đoán, * = nguồn bán chính thức, C = nguồn ước tính A = nguồn tổng hợp (gồm sản lượng chính thức, bán chính thức và ước đoán); |
||
| Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Lạc. |