Sinan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Có thể là Mimar Sinan (trái) ở lăng sultan Süleyman I năm 1566

Koca Mi‘mār Sinān Āġā, (Tiếng Thổ Ottoman: قوجو معمار سنان آغا) Arkitekt Sinani (tiếng Albania), Mimar Sinan (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ)(15 tháng 4 năm 14899 tháng 4 năm 1588) là kiến trúc sư trưởng của đế quốc Ottoman và là kỹ sư dân dụng qua 3 đời sultan: Suleiman I, Selim II, và Murad III. Trong suốt 50 năm, ông là người chịu trách nhiệm xây dựng hoặc giám sát mọi công trình lớn trong Đế quốc Ottoman. Hơn 300 công trình có bàn tay của ông đóng góp, chưa tính đến các dự án nhỏ hơn, như các trường Koran (sibyan mektebs).

Kiệt tác của ông là Thánh đường Hồi giáo Selimiye tại Edirne, dù công trình nổi tiếng nhất của ông là Thánh đường Hồi giáo Suleiman tọa lạc tại Istanbul. Ông quản lý một bộ lớn của triều đình và đã đào tạo ra nhiều trợ lý, đến lượt họ sau này đã tạo ra những phong cách riêng, như Sedefhar Mehmet Ağa, kiến trúc sư của công trình Thánh đường Hồi giáo Sultan Ahmed. Ông được xem là kiến trúc sư vĩ đại nhất trong thời kỳ cổ điển, và thường được so sánh với Michelangelo, kiến trúc sư cùng thời với ông ở phương Tây[1][2]. Tiếng tăm của Michelangelo và những kế hoạch của Michelangelo để xây dựng Vương cung thánh đường Thánh Phêrô tại Rôma đã lan truyền tới Constantinopolis, vì Michelangelo (và cả Leonardo da Vinci) đã được sultan Bayezid II của Ottoman mời xây một cây cầu bắc qua sông Kim Giác vào năm 1502[3].

Công trình[sửa | sửa mã nguồn]

Trong suốt nhiệm kỳ 50 năm với vai trò kiến trúc sư trưởng của đế quốc, Sinan được cho là đã xây dựng và giám sát 476 tòa nhà (196 trong số đó vẫn còn tồn tại đến ngày nay), theo như danh sách chính thức các công trình của ông, Tazkirat-al-Abniya. Ông không thể thiết kế tất cả chúng, nhưng ông dựa trên kỹ năng của những người dưới quyền mình. Ông có tên và chịu trách nhiệm với tác phẩm của họ. Vì là một janissary, và do đó là nô lệ của Sultan, trách nhiệm chính của ông là đối với Sultan. Trong thời gian rảnh, ông cũng thiết kế những tòa nhà dành cho đại thần. Ông giao cho trợ lý các công trình kém quan trọng hơn tại các tỉnh.

Thánh đường Hồi giáo, do Sinan xây dựng năm 1575. Edirne, Thổ Nhĩ Kỳ.
  • 94 thánh đường Hồi giáo lớn (camii),
  • 57 trường đại học,
  • 52 thánh đường Hồi giáo nhỏ (mescit),
  • 48 nhà tắm (hamam).
  • 35 cung điện (saray),
  • 22 lăng tẩm (türbe),
  • 20 caravanserai (kervansaray; han), tức là khách sạn lớn
  • 17 nhà bếp công cộng (imaret),
  • 8 cây cầu,
  • 8 nhà kho và vựa lúa
  • 7 trường Koran (medrese),
  • 6 cống,
  • 3 bệnh viện (darüşşifa)

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ De Osa, Veronica, Sinan, the Turkish Michelangelo. ISBN 0-533-04655-6 / 9780533046553. New York (1982)
  2. ^ Sinan: A Great Ottoman Architect and Urban Designer
  3. ^ Giorgio Vasari, The Lives of Painters, Sculptors and Architects, book IV, page 122; ed. Gaunt, London and New York, 1963.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]