Istanbul

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Istanbul
Đô thị
Istanbul
Trên: Cung điện Topkapı – Hagia Sophia – Nhà thờ Hồi giáo XanhGiữa: Beyoğlu; Tháp Galata; Maiden's TowerDưới: Cầu Bosphorus nối châu Âu và châu Á.
Trên: Cung điện Topkapı – Hagia Sophia – Nhà thờ Hồi giáo Xanh
Giữa: Beyoğlu; Tháp Galata; Maiden's Tower
Dưới: Cầu Bosphorus nối châu Âu và châu Á.
Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ)
Istanbul
Istanbul

Vị trí của Istanbul ở Bosphorus, Thổ Nhĩ Kỳ
Tọa độ: 41°01′B 28°58′Đ / 41.017, 28.967
Quốc gia  Thổ Nhĩ Kỳ
Vùng Marmara
Tỉnh Istanbul
Thành lập
 - Byzantium kh. 660 TCN[note 1]
 - Constantinople 330 CN
 - Istanbul 1453 (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman)
1923 (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại)
1930 (về quốc tế)
Số quận 27
Chính quyền
 - Thị trưởng Kadir Topbaş
Diện tích
 - Tổng cộng 1.830,92 km² (706,9 mi²)
Độ cao 100 m (328 ft)
Dân số (2009)[1][2][3]
 - Tổng cộng 12.782.960 (thứ 4 thế giới)
 - Mật độ 6.211/km² (16.086,4/mi²)
 - Demonym Istanbulite
Múi giờ EET (UTC+2)
 - Mùa hè (DST) EEST (UTC+3)
Mã bưu chính 34010 to 34850 and
80000 to 81800
Mã điện thoại (+90) 212 (phía châu Âu)
(+90) 216 (phía châu Á)
Website: Istanbul Metropolitan Municipality
Governorship of Istanbul

Istanbul (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: İstanbul, tên gọi trong lịch sử là Byzantium và Constantinople;[4] xem tên gọi của Istanbul) là thành phố lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ và thành phố lớn thứ 4 thế giới với dân số 12,8 triệu người, và cũng là vùng đô thị lớn nhất châu Âu tính về dân số.[1] Istanbul cũng là siêu đô thị, là trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố có 39 quận của tỉnh Istanbul.[5]

Đây là thủ phủ của tỉnh Istanbul. Thành phố này nằm bên eo biển Bosphorus có cảng tự nhiên gọi là Sừng Vàng. Istanbul từng là kinh đô của 3 đế quốc khác nhau là Đế quốc La Mã (330-395); Đế quốc Byzantine (395-1453) và Đế quốc Ottoman (1453-1923). Theo sau sự thành lập Thổ Nhĩ Kỳ năm 1923, thủ đô của quốc gia này đã được dời về Ankara. Istanbul là thành phố đặc biệt vì nằm trên hai châu lục là châu Âu và châu Á. Khu phố lịch sử của Istanbul được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Mục lục

[sửa] Địa lý

Nuvola apps kweather.svg Khí hậu Istanbul  Thổ Nhĩ Kỳ
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm
Trung bình tối cao °C (°F) 8.7 (48) 9.1 (48) 11.2 (52) 16.5 (62) 21.4 (71) 26.0 (79) 28.4 (83) 28.5 (83) 25.0 (77) 20.1 (68) 15.3 (60) 11.1 (52) 18,8 (66)
Trung bình tối thấp °C (°F) 2.9 (37) 2.8 (37) 3.9 (39) 7.7 (46) 12.0 (54) 16.0 (61) 18.5 (65) 18.7 (66) 15.5 (60) 12.0 (54) 8.5 (47) 5.3 (42) 10,5 (51)
Lượng mưa mm (inch) 98.4 (3.9) 80.2 (3.2) 69.9 (2.8) 45.8 (1.8) 36.1 (1.4) 34.0 (1.3) 38.8 (1.5) 47.8 (1.9) 61.4 (2.4) 96.9 (3.8) 110.7 (4.4) 123.9 (4.9) 843,9 (33,2)
Nguồn: World Meteorological Organization[6] and Turkish State Meteorological Service[7] 29 tháng 6, 2010.

[sửa] Vị trí

Ảnh vệ tinh Istanbul và Bosporus

Istanbul bao quanh phía nam Bosporus và khiến cho thành phố này nằm trên hai châu lục. Phía tây Istanbul thuộc châu Âu, phía đông thuộc châu Á. Diện tích thành phố 1539 km² còn vùng đô thị, hay tỉnh Istanbul có diện tích 5220 km².

[sửa] Kinh tế

Istanbul sử dụng khoảng 20% lực lượng lao động của Thổ Nhĩ Kỳ, đóng góp 38% chỗ làm việc trong lĩnh vực công nghiệp của Thổ Nhĩ Kỳ. Istanbul tạo 55% giá trị thương mại và 45% doanh thu bán lẻ của quốc gia này, đóng góp 21,2% GDP, 40% thu thuế, 27,5 sản phẩm quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ. Kể từ 1980, GDP của Istanbul tăng 5%/năm.[cần dẫn nguồn]

[sửa] Nhân khẩu học

Lịch sử dân số
Năm Dân số
330 40,000
400 400,000
530 550,000
545 350,000
715 300,000
950 400,000
1200 150,000
1453 36,000
Năm Dân số
1477 70,000[8]
1566 600,000
1817 500,000
1860 715,000
1885 873,570
1890 874,000
1897 1.059.000
1901 942,900
Năm Dân số
1914 909,978
1927 680,857
1935 741,148
1940 793,949
1945 860,558
1950 983,041
1955 1.268.771
1960 1.466.535
Năm Dân số
1965 1.742.978
1970 2.132.407
1975 2.547.364
1980 2.772.708
1985 5.475.982
1990 6.629.431
2000 8.803.468
2007 11.372.613

|Istanbul-Population-Log.svg

[sửa] Các điểm tham quan hấp dẫn

Khu vực lịch sử của Istanbul
Di sản thế giới UNESCO
Sân của Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed
Quốc gia  Thổ Nhĩ Kỳ
Dạng Văn hóa
Tiêu chuẩn I, II, III, IV
Tham khảo 356
Vùng† Châu Âu và Bắc Mỹ
Lịch sử công nhận
Công nhận 1985  (Kỳ họp thứ 9th)
* Dịch từ tên chính thức trên danh sách Di sản thế giới.
† Vùng được UNESCO phân loại chính thức.

Istanbul có nhiều nhà thờ, đền thờ hồi giáo và nhiều địa điểm tham quan hấp dẫn [1]). Istanbul ngày nay còn có các đại siêu thị, tàu điện ngầm, nhà chọc trời.

[sửa] Các thành phố kết nghĩa

Istanbul có 45 thành phố kết nghĩa:

[sửa] Đọc thêm

  • Gul, Murat. The Emergence of Modern Istanbul: Transformation and Modernisation of a City
  • Alkım, U. Bahadır; Metzger, Henri (1969). Anatolia: From the Beginnings to the End of the 2nd Millennium B.C. London: Barrie & Rockliff the Cresset Press. 
  • Atıl, Esin (1987). The Age of Sultan Süleyman the Magnificent. Washington, D.C.: National Gallery of Art. ISBN 9780894680984. 
  • Barnes, Timothy David (1981). Constantine and Eusebius. Cambridge, Mass.: Harvard University Press. ISBN 0674165314. 
  • Baynes, Norman H. (1949). Baynes, Norman H.; Moss, Henry S. L. B.. eds. Byzantium: An Introduction to East Roman Civilization. Oxford: Clarendon Press. 
  • Bertram, Carol (2008). Imagining the Turkish House: Collective Visions of Home. Austin, Texas: University of Texas Press. ISBN 9780292718265. 
  • Borrego, Carlos; Schayes, Guy (2002). Air Pollution Modeling and its Application XV. New York: Kluwer Academic. ISBN 0306472945. 
  • Boyar, Ebru; Fleet, Kate (2010). A Social History of Ottoman Istanbul. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521136235. 
  • Chandler, Tertius; Fox, Gerald (1974). 3000 Years of Urban Growth. London: Academic Press. 
  • Çelik, Zeynep (1993). The Remaking of Istanbul: Portrait of an Ottoman City in the Nineteenth Century. Berkeley & Los Angeles: University of California Press. ISBN 9780520082397. 
  • De Souza, Philip (2003). The Greek and Persian Wars, 499-386 TCN.. London: Routledge. ISBN 0415968542. 
  • Dwight, Harrison G. (1915). Constantinople: Old and New. C. Scribner's Sons. 
  • Eisma, Doeke (1995). Climate Change: Impact on Coastal Habitation. isbn=087371301X: CRC Press. 
  • Evans, James A. S. (2000). The Age of Justinian: The Circumstances of Imperial Power (ấn bản illustrated, reprint). London: Routledge. ISBN 0415237262. 
  • Feyen, Jan (2008). Feyen, Jan; Shannon, Kelly; Neville, Matthew. eds. Water and Urban Development Paradigms: Towards an Integration of Engineering, Design and Management Approaches (ấn bản illustrated). London: Taylor & Francis. ISBN 9780415483346. 
  • Grant, Michael (1996). The Severans: The Changed Roman Empire. London: Routledge. ISBN 0415127726. 
  • Gregory, Timothy E. (2010). A History of Byzantium. Oxford: John Wiley and Sons. ISBN 140518471X. 
  • Haldon, John F. (2002). Byzantium: A History (ấn bản 2nd). Stroud, Eng.: Tempus. ISBN 0752434721. 
  • Haldon, John F. (2003). Byzantium at War, AD 600-1453 (ấn bản illustrated). New York: Routledge. ISBN 0415968615. 
  • Harter, Jim (2005). World Railways of the Nineteenth Century: A Pictorial History in Victorian Engravings (ấn bản illustrated). Baltimore: John Hopkins University Press. ISBN 9780801880896. 
  • Holt, Peter M.; Lambton, Ann K. S.; Lewis, Bernard, eds (1977). The Cambridge History of Islam. 1 (ấn bản illustrated, reprint). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521291356. 
  • Kazhdan, Alexander, ed (1991). Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780195046526. 
  • Kelkit, Abdullah; Ak, Tutku (July 2006). "Coastal Land Use Planning: A Case Study of Kordonboyu (Çanakkale)". Journal of Coastal Research 22 (4): 951–7. doi:10.2112/03-0137.1. 
  • Keyder, Çağlar (1999). Istanbul: Between the Global and the Local. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. ISBN 084769495X. 
  • Landau, Jacob M. (1984). Atatürk and the Modernization of Turkey. Leiden, the Netherlands: E.J. Brill. ISBN 9004070702. 
  • Lewis, Bernard (1963). Istanbul and the Civilization of the Ottoman Empire (ấn bản illustrated, reprint). Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press. ISBN 0806110600. 
  • Limberis, Vasiliki (1994). Divine Heiress: The Virgin Mary and the Creation of Christian Constantinople. London: Routledge. ISBN 0415096774. 
  • Lister, Richard P. (1979). The Travels of Herodotus. London: Gordon & Cremonesi. ISBN 0860330818. 
  • Madden, Thomas F., ed (2004). Crusades: The Illustrated History. Ann Arbor, Mich.: University of Michigan. ISBN 0472114638. 
  • Parsons, Tom; Toda, Shinji; Stein, Ross S.; Barka, Aykut; Dieterich, James H. (2000). "Heightened Odds of Large Earthquakes Near Istanbul: An Interaction-Based Probability Calculation". Science 288 (5466): 661–5. doi:10.1126/science.288.5466.661. PMID 10784447. 
  • Reinert, Stephen W. (2002). "Fragmentation (1204-1453)". trong Mango, Cyril. The Oxford History of Byzantium. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0198140983. 
  • Room, Adrian (2006). Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features, and Historic Sites (ấn bản 2nd). Jefferson, North Carolina: McFarland & Company. ISBN 0786422483. 
  • Shaw, Stanford J.; Shaw, Ezel K. (1977). History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. 2. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521291668. 
  • Smith, William (1897). A Smaller History of Greece, From the Earliest Times to the Roman Conquest. New York: Harper & Brothers. 
  • Wheatcroft, Andrew (1995). The Ottomans: Dissolving Images. London: Penguin Books. ISBN 0140168796. 

[sửa] Tham khảo

  1. ^ a b “İllere göre merkez ve belde/köy nüfus toplamları”. Türkiye İstatistik Kurumu (2008). Truy cập 16 tháng 7 năm 2009.
  2. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Turkey_pop_2007
  3. ^ “Province Population”. Truy cập 11 tháng 2 năm 2010.
  4. ^ Finkel, Caroline, Osman's Dream, (Basic Books, 2004), 57; "Istanbul was only adopted as the city's official name in 1930..".
  5. ^ “Istanbul Metropolitan Municipality: Districts of Istanbul”. Ibb.gov.tr. Truy cập 28 tháng 5 năm 2009.
  6. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên WMO
  7. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Meteor.gov.tr
  8. ^ Ortaylı, İlber. İstanbul'dan Sayfalar, p. 286. İstanbul: Alkım Yayınevi. ISBN 9944-148-01-6. 
  1. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên byz-date

[sửa] Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về: Istanbul

Tọa độ: 41°00′44″B 28°58′34″Đ / 41.01224, 28.976018

x • t • s
Cờ của Thổ Nhĩ Kỳ Di sản thế giới của UNESCO tại Thổ Nhĩ Kỳ

Di chỉ khảo cổ tại Troia · Khu vực lịch sử của Istanbul · Göreme và các di chỉ đá tại Cappadocia · Đại giáo đường Divriği và Bệnh viện Divriği tại Divriği · Kinh đô Hattusa của người Hittite · Hierapolis / Pamukkale · Núi Nemrut tại Commagene · Safranbolu · Xanthos / Letoon
x • t • s
Thủ đô Văn hóa châu Âu

1985 Athena · 1986 Firenze · 1987 Amsterdam · 1988 Tây Berlin · 1989 Paris · 1990 Glasgow · 1991 Dublin · 1992 Madrid · 1993 Antwerpen · 1994 Lisbon · 1995 Thành phố Luxembourg · 1996 Copenhagen · 1997 Thessaloniki · 1998 Stockholm · 1999 Weimar · 2000 Reykjavík · Bergen · Helsinki · Brussels · Prague · Kraków · Santiago de Compostela · Avignon · Bologna · 2001 Rotterdam · Porto · 2002 Bruges · Salamanca · 2003 Graz · 2004 Genova · Lille · 2005 Cork · 2006 Patras · 2007 Thành phố Luxembourg · Sibiu · 2008 Liverpool · Stavanger · 2009 Linz · Vilnius · 2010 Essen · Istanbul · Pécs · 2011 Turku · Tallinn · 2012 Maribor · Guimarães · 2013 Košice  · Marseille
x • t • s
Danh sách vùng đô thị đông dân nhất thế giới

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Istanbul&oldid=5980908”
Công cụ cá nhân
Không gian tên
Biến thể
Tác vụ
Xem nhanh
Tương tác
Công cụ
In/xuất ra
Ngôn ngữ khác