Tehran

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tehran
—  Thành phố  —
تهران Tehrān
Hình nền trời Tehran
Con dấu chính thức của Tehran
Con dấu
TehranBlank.PNG
Carte Topo Region Teheran.png
Tehran trên bản đồ Iran
Tehran
Tehran
Tọa độ: 35°41′46″B 51°25′23″Đ / 35,69611°B 51,42306°Đ / 35.69611; 51.42306Tọa độ: 35°41′46″B 51°25′23″Đ / 35,69611°B 51,42306°Đ / 35.69611; 51.42306
Quốc gia  Iran
Tỉnh Tehran
Huyện Tehran
Shemiranat
Chính quyền
 - Viên chức Q542074 sửa dữ liệu
Diện tích
 - Đô thị 730 km² (281,9 mi²)
 - Vùng đô thị 1.274 km² (491,9 mi²)
Độ cao 1.200 m (3.900 ft)
Dân số (2012)
 - Mật độ 10.327,6/km² (26.748,3/mi²)
 - Đô thị 9.019.300
 - Xếp hạng dân số tại Iran 1
  Số liệu điều tra năm 2006 và của thành phố.[1][2] Số liệu của Vùng đô thị chỉ tỉnh Tehran.
Múi giờ IRST (UTC+03:30)
 - Mùa hè (DST) IRDT (UTC+04:30)
Mã điện thoại 021
Thành phố kết nghĩa Luân Đôn, Bắc Kinh, Kabul, Brasilia, La Habana, Berlin, Bagdad, Thành phố Kuwait, Jerusalem, Moskva, Sankt-Peterburg, Khartoum, Dushanbe, Caracas, Sana'a, Los Angeles, Seoul, Pretoria, Pavlodar, Kinshasa, Minsk sửa dữ liệu
Website: www.tehran.ir

Tehran (phiên âm tiếng Việt: Têhêran[3] ) (tiếng Ba Tư: تهران Tehrān; Bản mẫu:IPA-fa), đôi khi viết là Teheran, là thủ đô của Iran, đồng thời là thủ phủ của tỉnh Tehran. Với dân số 8.778.535[4] năm 2012, Tehran cũng là khu vực đô thị lớn nhất tại Iran, là thành phố lớn nhất tại Tây Á và nằm trong số các thành phố lớn nhất thế giới.

Tehran nằm ở phía nam của dãy núi Alborz với độ cao trung bình 1.191 mét so với mực nước biển. Trong thế kỉ 20 và 21, Tehran là nơi đón nhận một lượng lớn những người di cư trên khắp Iran.[5] Thành phố có nhiều thánh đường Hồi giáo, nhà thờ Ki-tô giáo, hội đường Do Thái giáohỏa điện Bái hỏa giáo mang tính lịch sử. Tehran đương thời là một thành phố hiện đại với nhiều kiến trúc, trong đó tháp Azadi (Tự do)tháp Milad là các biểu tượng của thành phố Tehran. Năm 2008, Tehran là hủ đô ít đắt đỏ nhất thế giới và là thành phố ít đắt đỏ thứ hai trên toàn cầu dựa trên chỉ số giá sinh hoạt, nơi giá trị của tiền tệ là cao nhất thế giới.[6][7][8][9][10] Thành phố xếp thứ 19 thế giới về dân số,[11] xếp thứ 56 nếu xét theo GDP và dân số vùng đô thị của Tehran xếp thứ 29 thế giới.[12] Trong suốt lịch sử Iran, các chế độ cai trị đã di chuyển thủ đô nhiều lần, và Tehra được xem là thủ đô thứ 32 của Iran. Tiếng Ba Tư là ngôn ngữ bản địa của thành phố, được gần 98% dân cư nói.[13] Phần lớn cư dân tại Tehran xem mình là người Ba Tư.[14][15]

Nhân khẩu học[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Tehran có dân số khoảng 7,8 triệu người năm 2006.[16] Tehran có nhiều nhóm dân tộc và ngôn ngữ thuộc khắp nơi trên đất nước này. Ngôn ngữ bản địa của thành phố là Tehrani gốc Ba Tư và đa phần người dân thành phố tự nhận họ là người Ba Tư.[15][17] Các nhóm chính gồm Azeri, Kurd, Arabs, Baluch, Armenia, Bakhtiari, Assyria, Talysh, và nhiều nhóm khác. Theo thống kê năm 2010 của bộ môn xã hội học, Đại học Tehran thuộc nhiều khu vực của Tehran trên nhiều tầng lớp kinh tế-xã hội khác nhau theo tỷ lệ dân số của mỗi khu và tầng lớp kinh tế-xã hội, 63% ngừoi Tehran sinh ra ở Tehran, 98% biết tiếng Ba Tư, 75% tự nhận họ là dân tộc Ba Tư, và 13% có khả năng sử dụng thành thạo ngôn ngữ châu Âu.[18]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Statistical Center of Iran – 2006 Census[[]][liên kết hỏng]
  2. ^ “Microsoft PowerPoint – Day1_2_Network, Transit & Travel Demand Modelling in Iran Using EMME2” (PDF). Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2010. 
  3. ^ “TÊHÊRAN”. Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2012. 
  4. ^ World Gezatteer Bevölkerungsdaten der Stadt Tehran 2012
  5. ^ “Tehran (Iran): Introduction – Britannica Online Encyclopedia”. Britannica.com. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2012. 
  6. ^ By Les Christie, CNNMoney.com staff writer (6 tháng 3 năm 2007). “World's most expensive cities – Mar. 5, 2007”. Money.cnn.com. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  7. ^ “Survey: Eight of ten most expensive cities are in Europe”. World Economies. 6 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  8. ^ “World's most expensive cities (EIU)”. City Mayors. 17 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  9. ^ “Tehran remains least expensive city in the world among 124 surveyed cities”. Payvand.com. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  10. ^ “Top 10 Cheapest Cities In The World”. Housingnepal.com. 28 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  11. ^ “World Urbanization Prospects: The 2009 Revision Population Database”. Esa.un.org. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  12. ^ “World's largest urban areas in 2006 (1)”. City Mayors. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010. 
  13. ^ Mareike Schuppe, "Coping with Growth in Tehran: Strategies of Development Regulation", GRIN Verlag, 2008. pp 13: "Besides Persian, there are Azeri, Armenian, Jewish and Afghani communities in Tehran. The vast majority of Tehran's residents are Persian-speaking (98.3%)"
  14. ^ "Chand Darsad Tehranihaa dar Tehran Bedonyaa Amadand"(How many percent of Tehranis were born in Tehran)-Actual census done by the University of Tehran – Sociology Department, accessed December, 2010 [1][2][3][4][5]
  15. ^ a ă Mohammad Jalal Abbasi-Shavazi, Peter McDonald, Meimanat Hosseini-Chavoshi, "The Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction", Springer, 2009. pp 100–101: "The first category is 'Central' where the majority of people are Persian speaking ethnic Fars (provinces of Fars, Hamedan, Isfahan, Markazi, Qazvin, Qom, Semnan, Yazd and Tehran..."
  16. ^ [6][[]][liên kết hỏng]
  17. ^ "Chand Darsad Tehranihaa dar Tehran Bedonyaa Amadand"(How many percent of Tehranis were born in Tehran)-actual census done by University of Tehran sociology department accessed December, 2010 [7][8][9][10][11]
  18. ^ "Chand Darsad Tehranihaa dar Tehran Bedonyaa Amadand" (How many percent of Tehranis were born in Tehran), accessed December, 2010 [12][13][14]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]