Helsinki

Helsinki (trong tiếng Phần Lan; listen ^{(trợ giúp·chi tiết)}), Helsingfors (trong tiếng Thụy Điển; listen ^{(trợ giúp·chi tiết)}) là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Phần Lan. Thành phố tọa lạc tại phía Nam của Phần Lan bên bờ vịnh Phần Lan, tọa độ 60°10′B, 24°56′Đ bên biển Baltic. Dân số của thành phố của Helsinki là 564.643 (31 tháng 8 năm 2006).^[2] Vùng đô thị Helsinki bao gồm cả các thành phố lân cận Espoo, Vantaa và Kauniainen, gọi chung là Vùng thủ đô. Vùng này có số dân 997.291 người^[2] . Cả khu vực Đại Helsinki với các thành phố lân cận có dân số khoảng 1.293.093 người,^[2] có nghĩa là 1/4 dân số Phần Lan sống ở khu vực Đại Helsinki. Helsinki có khoảng cách 400 kilômét (250 mi) về phía đông của Stockholm, Thụy Điển, 300 kilômét (190 mi) về phía tây St. Petersburg của Nga và 80 kilômét (50 mi) về phía bắc Tallinn, Estonia. Helsinki có mối liên hệ lịch sử gần gũi với 3 thành phố này. Helsinki là trung tâm nghiên cứu, văn hóa, giáo dục và chính trị của Phần Lan. Khoảng 70% công ty nước ngoài hoạt động ở Phần Lan đóng ở vùng Helsinki.^[3]

Thành phố Vantaa trong vùng đô thị Helsinki là nơi có sân bay Helsinki-Vantaa, với các tuyến bay khắp châu Âu và châu Á. Từ đầu năm 2009, hội đồng thành phố Vantaa đã xem xét đề nghị sáp nhập thành phố này vào thành phố Helsinki.^[4] Tuy nhiên ngày 31 tháng 1 năm 2011, hội đồng thành phố Vantaa bỏ phiếu bác bỏ đề nghị sáp nhập của Helsinki với 45 phiếu chống/22 phiếu thuận.^[5]

Năm 2009, Helsinki được chọn là Thủ đô thiết kế thế giới năm 2012^[6] bởi Hội đồng quốc tế các hiệp hội thiết kế công nghiệp. Helsinki đã vượt qua một cách sát sao với Eindhoven trong cuộc bầu chọn danh hiệu này

[sửa] Lịch sử

[sửa] Thời kỳ đầu

Trung tâm Helsinki năm 1820 trước khi xây lại, tranh của Carl Ludvig Engel.

Helsinki đã được lập thành một thị xã thương mại bởi vua Gustav I của Thụy Điển vào năm 1550 với tên thị xã Helsingfors, với ý định là một đối thủ với thành phố Hanseatic Reval (nay là Tallinn). Tuy nhiên Helsinki đã không phát triển như ý đồ ban đầu mà vẫn là đô thị nghèo, chiến tranh, dịch bệnh. Dịch hạch năm 1710 đã giết hại phần lớn dân cư của Helsinki.^[7] Việc xây dựng pháo đài hải quân Sveaborg vào thế kỷ 18 đã giúp cải thiện tình trạng của Helsinki, nhưng phải đến khi Nga đánh bại Thụy Điển trong chiến tranh Phần Lan và sáp nhập Phần Lan thành Đại lãnh địa công tước Phần Lan tự trị năm 1809 thì thị xã bắt đầu phát triển thành thành phố lớn.