Thiết quân luật

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Thiết quân luật hay Giới nghiêm là hệ thống các quy định có hiệu lực khi quân đội nắm quyền kiểm soát quyền quản lý tư pháp bình thường.

Thông thường, thiết quân luật giảm các quyền cá nhân mà bình thường công dân được hưởng, giới hạn độ dài thời gian các quá trình xét xử và quy định nhiều các hình phạt nghiêm khắc hơn luật bình thường. Trong nhiều quốc gia, thiết quân luật quy định hình phạt tử hình đối với một số tội phạm nhất định, dù cho luật bình thường không quy định tội phạm hay hình phạt đó trong hệ thống của nó.

Tình trạng thiết quân luật đôi khi được áp dụng vào thời chiến hay các khu vực chiếm đóng khi không có chính quyền. Ví dụ thiết quân luật trong thời kỳ quân đội nắm quyền ở Nhật Bản và Đức sau Thế chiến thứ hai và Nam Hoa Kỳ trong thời kỳ đầu tái kiến thiết. Ngoài ra, nó được các chính phủ sử dụng để củng cố quyền cai trị của mình, ví dụ như sau một cuộc đảo chính (ở Thái Lan năm 2006), khi bị các cuộc biểu tình của dân chúng đe dọa (Sự kiện Thiên An Môn), hay đàn áp phe đối lập (Ba Lan năm 1981). Tình trạng thiết quân luật cũng được tuyên bố trong các trường hợp có thiên tai lớn, tuy nhiên phần lớn các quốc gia sử dụng một hình thức pháp lý khác gọi là "tình trạng khẩn cấp".