Trận Roßbach

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trận chiến Roßbach
Một phần của Chiến tranh Bảy năm
Schlacht bei Roßbach.jpg
Trận Roßbach qua nét vẽ của người đương thời.
.
Thời gian 5 tháng 11 năm 1757
Địa điểm Roßbach, Tuyển hầu quốc Sachsen
Kết quả Thắng lợi quyết định của quân đội Phổ[1]
Tham chiến
 Phổ  Pháp [2]
Cờ của Quân chủ Habsburg Áo
Chỉ huy
Cờ của Vương quốc Phổ Friedrich Đại đế Flag of Russia Vương tước Soubise
Cờ của Quân chủ Habsburg Joseph xứ Sachsen
Lực lượng
22.000 quân, 80 đại bác[3] 34.000 bộ binh, 7.500 kỵ binh, 114 đại bác[3]
Tổn thất
169 quân tử trận, 379 bị thương[3] Pháp: 6.600 quân tử trận, bị thương và bị bắt[4]
Áo: 3.552 quân tử trận, bị thương và bị bắt[4]
.

Trận Roßbach là trận đánh diễn ra vào ngày 5 tháng 11 năm 1757 gần làng Roßbach thuộc địa phận Tuyển hầu quốc Sachsen trong cuộc Chiến tranh Bảy năm, giữa quân đội Phổ do Friedrich Đại đế thống lĩnh với quân đồng minh PhápÁo dưới sự chỉ huy của vương tước Soubise và vương công Joseph xứ Sachsen-Hildburghausen. Chỉ sau 1 tiếng rưỡi giao chiến, quân Phổ của Friedrich Đại đế đã đánh tan lực lượng đông gần gấp đôi của liên quân Pháp-Áo và gây cho họ thiệt hại gấp gần 20 lần phe mình. Đây được xem là một trong những chiến thắng ngoạn mục nhất trong sự nghiệp của vị vua-chiến binh này. [3]

Mùa hè năm 1757, nước Phổ bị quân đội Áo, Pháp, NgaThụy Điển tấn công từ nhiều phía. Trong tình thế nguy khốn đó, vua Phổ là Friedrich Đại đế quyết định đem binh vào trung bộ Đức để giải quyết cánh quân Pháp-Áo của Soubise và Joseph trước tiên. Ngày 5 tháng 11, 3 đội hình hàng dọc hùng hậu của Pháp-Áo tiến về phía đông hòng đánh vòng sườn trái quân Phổ. Nắm bắt được vận động của đối phương, Friedrich giả vờ triệt binh nhưng thật ra là di chuyển toàn bộ lực lượng của mình sang cánh trái dưới sự yểm trợ của đồi núi. Khi quân Pháp và Áo quành lên mạn bắc để bọc kín sườn địch, họ đụng phải hỏa lực pháo binh dữ dội và lực lượng bộ binh đã đổi chỗ của Phổ. Đồng thời, các đơn vị kỵ binh Phổ do Thiếu tướng Friedrich Wilhelm von Seydlitz chỉ huy tỏa ra phía đông và đánh mạnh vào sườn phải quân địch. Theo đội hình bậc thang, bộ binh Phổ sau đó đã tấn công phá vỡ trận đồ liên quân Pháp-Áo. Trận chiến chấm dứt khi quân Pháp và Áo cuống cuồng tháo chạy khỏi chiến địa. [5]

Đại thắng Roßbach đã xóa sổ mối nguy cơ trước mắt từ phía tây đối với Phổ, dọn đường cho Friedrich Đại đế điều đại quân về Schlesien để đương đầu với những đạo quân lớn của Áo tấn công từ mạn nam. Sau khi hội với quân bản bộ ở Schlesien, Friedrich đại phá quân chủ lực Áo trong trận Leuthen ngày 5 tháng 12.[5] Mặc dù Leuthen thường được giới sử học quân sự đánh giá cao hơn Roßbach, trận Roßbach có ảnh hưởng sâu sắc hơn đối với trào lưu chủ nghĩa dân tộc Đức sau này vì đây là thắng lợi đầu tiên của một đội quân thuần Đức trước các đạo quân bất bại của Pháp. [6][7]

Sơ lược[sửa | sửa mã nguồn]

Đại đế Friedrich II đã xem xét tình cảnh Vương quốc Phổ lúc ấy. Ông đã đem đại quân tiến đánh đạo binh 45.000 người của liên quân Áo-Pháp, dưới sự chỉ huy của Vương công Charles Rohan xứ Soubise và Vương công Maria Frederick Wilhelm xứ Hildbourg Hausen. Ông đánh giá đây là mắt xích yếu nhất trong liên minh. Khi nào cánh quân này bị tiêu diệt thì ông sẽ quay sang đánh những cánh quân khác.[8]

Vào tháng 11 năm 1757, ông thân chinh thống lĩnh 20.000 quân Phổ tiến công thị trấn Weissenfels nằm ở phía Tây Nam thành phố Leipzig. Tuy nhiên, nhà vua hạ lệnh toàn quân rời khỏi trận địa Bedla và sang Rossbach (rất gần Lutzen - nơi năm xưa vua Gustav II Adolf tử trận lúc sắp giành chiến thắng[9]), do đồn lũy của đối phương rất vững chắc. Trong khi đó, Rossbach là nơi dễ dàng trong việc giao chiến (đặc biệt là có thể phát huy sở trường tác chiến của kỵ binh trên địa hình rộng), giúp quân ông có thể đột kích vào đối phương trong khi di chuyển.[8]

Liên quân Áo-Pháp đã trúng kế "điệu hổ ly sơn" của ông. Họ chủ quan cho rằng Nhà vua nước Phổ không dám đương đầu với họ, nên phải rút quân. Hôm sau, toàn bộ liên quân được phân bố thành ba cánh quân chính yếu - có nhiệm vụ tấn công cánh trái Quân đội Phổ.[8] Để tiêu diệt tàn quân Phổ khi họ tháo chạy, liên quân Áo-Pháp sẽ phát động tấn công từ sườn phía sau. Về phía mình, Nhà vua nước Phổ lập tức chuyển đổi đội hình tác chiến. Quá trình bố trí của Quân đội Phổ được thực hiện rất nhanh chóng, họ di chuyển khẩn trương không khác gì "thay cảnh trên sân khấu trong nhà hát".[8]

Đài kỷ niệm Đại đế Friedrich II tại Neuhardenberg, ở thành phố Brandenburg của Đức.

Nhưng quân Áo và quân Pháp vẫn cứ mắc sai lầm theo phán đoán của họ, cuộc di chuyển nêu trên cho thấy quân sĩ của Đại đế Friedrich II "có dấu hiệu của sự hỗn loạn, mất trật tự, định đánh tháo chạy". Chính vì vậy, liên quân bèn xua binh tấn công quân Phổ. Trong lúc tiến công, quân Áo và quân Pháp đã bọc lộ những điểm yếu của họ. Và như vậy, cơ hội đã đến, Đại đế Friedrich II chớp thời cơ hạ lệnh cho toàn quân tấn công đối phương. Vào ngày 5 tháng 11 năm 1757, 25.000 quân của ông đại phá 50.000 quân của Vương công Charles xứ Soubise và Vương công Joseph xứ Saxe-Hildburghausen trong trận chiến Rossbach. [10]

Trong trận đánh này, Trung tướng Friedrich Wilhelm von Seydlitz là người có công đại phá lực lượng Kỵ binh của Áo và Pháp, đền đáp ân huệ của Quốc vương.[11] 3.000 binh sĩ của liên quân Áo-Pháp bại trận tử vong. Quân Phổ cũng cướp được nhiều khẩu súng đại bác, vũ khí và quân nhu, và bắt sống 5.000 liên quân Áo-Pháp.[8] Trong liên quân, chỉ có một toán lính đánh thuê người Thụy Sĩ đã rút lui an toàn.[12] Quân Áo và quân Pháp đã bị đẩy lùi về xứ Bayern.[13]

Về phía mình, Quân đội Phổ chỉ thiệt hại 500 binh sĩ.[8] Trước trận chiến này, không hề có một đội quân hoàn toàn là người Đức, dưới quyền một lãnh đạo mang dòng máu Đức, đánh bại được một đội quân đông gấp hai lần của người Pháp.[14][15] Trận đại thắng Rossbach không những thể hiện thiên tài quân sự của vị vua - chiến binh, mà còn là thành quả của sự trầm tĩnh của ông, cũng như sự phụng mệnh xuất sắc của các tướng lĩnh dưới quyền ông, đặc biệt là Kỵ binh và Pháo binh Phổ.[16]

Không những nước Phổ mà các tiểu quốc Đức (kể cả những xứ tham gia phe chống Đại đế Friedrich II) đều vui mừng khi hay tin một anh hùng người Đức cùng với một đạo quân nhỏ hạ đã đo ván Quân đội Pháp[17] - kẻ thù chung của dòng giống Đức. Không những thế, nhiều binh sĩ cũng rời bỏ Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh mà gia nhập Quân đội nước Phổ. Trận đại thắng Rossbach còn là sự động viên mạnh mẽ khí thế của Quân đội Phổ.[8] Tuy nhiên, ông đã đối xử ân cần với những tù binh người Pháp.[18] Cũng như Hoàng tử Friedrich Heinrich Ludwig em trai ông, ông thật sự đau đớn trước nỗi thống khổ mà ông đã gây cho Quân đội Pháp - những người anh em trên tinh thần của ông: "Trẫm không thể xem những người Pháp là kẻ thù của Trẫm".

Theo Napoléon I, chiến thắng Rossbach của nhà vua Phổ chính là sự kiện mở đầu cho sự sụp đổ của Vương triều Bourbon.[19] Đại đế Friedrich II có ý định nghỉ ngơi tại lâu đài Burwergben. Tuy nhiên, ông thấy trong các phòng toàn là những thương binh người Pháp. Ông không xua đuổi họ, mà vào căn phòng người hầu trong một ngôi nhà gần đó. Vào buổi tối sau trận đại thắng, ông viết thư gửi người chị là Wilhelmina:[20][21]

Sau rất nhiều nỗi lo âu, nhờ ơn Trời, một sự kiện tốt đẹp đã diễn ra: 20.000 quân Phổ đập tan tác 50.000 liên quân Áo-Pháp. Thưa Hoàng tỷ, Trẫm có thể chết trong hoà bình ngay bây giờ, bởi vì danh tiếng và vinh quanh của Dân tộc ta đã được cứu vãn. Sự bất hạnh vẫn có thể đến với chúng ta, tuy nhiên, chúng ta không bao giờ phải chịu nhục nhã...

—Đại đế Friedrich II


Friedrich der Große auf dem Damm nach Lissa, họa phẩm của Bernhard Rode.

Người ta đã xây dựng đài kỷ niệm chiến thắng vang dội của nhà vua nước Phổ.[22] Sau chiến thắng Rossbach, ông và Thủ tướng Anh Quốc Pitt đã gây áp lực buộc Tuyển hầu tước xứ Hanover là George II phải phá vỡ thỏa thuận trước kia với quân Pháp.<ref

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Richard D. Hooker, Maneuver Warfare: An Anthology, trang 275
  2. ^ George Ripley, Charles Anderson Dana, The American Cyclopaedia, New York, 1874, p. 250, "...the standard of France was white, sprinkled with golden fleur de lis...". *[1] The original Banner of France was strewn with fleurs-de-lis. *[2]:on the reverse of this plate it says: "Le pavillon royal était véritablement le drapeau national au dix-huitième siecle...Vue du chateau d'arrière d'un vaisseau de guerre de haut rang portant le pavillon royal (blanc, avec les armes de France)."
  3. ^ a ă â b Dennis Showalter, Frederick the Great: A Military History
  4. ^ a ă The Wars of Frederick the Great: The Battle of Rossbach - britishbattles.com
  5. ^ a ă Spencer C. Tucker (biên tập), A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East [6 volumes]: From the Ancient World to the Modern Middle East, trang 771
  6. ^ Peter Wilson, German Armies: War and German Society, 1648-1806, trang 275
  7. ^ Gerhard Ritter, Frederick the Great; a Historical Profile, trang 115
  8. ^ a ă â b c d đ Kha Xuân Kiều, Hà Nhân Học, sách đã dẫn, trang 326
  9. ^ Elizabeth Harriot Hudson, The Life and Times of Louisa, Queen of Prussia, Volume I, BiblioBazaar, LLC, 2008, trang 121
  10. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên stephenj.lee157
  11. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên rossbleut9
  12. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Cottinge199
  13. ^ Battle of Rossbach, 5 November 1757 (Germany)
  14. ^ Frederick William Longman, sách đã dẫn, trang 131
  15. ^ Joseph Thomas, The Universal Dictionary of Biography and Mythology, trang cclxxxvii.
  16. ^ C B Brackenbury, C. B. Brackenbury, Frederick the Great, trang 181
  17. ^ Lea brothers & company, sách đã dẫn, 1902, trang 57
  18. ^ Eduard Cust, "Annals of the wars of the eighteenth century, compiled from the most authentic histories of the period", Tập 2, 1862, trang 228-229
  19. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên lawrence214
  20. ^ Christopher Duffy, Frederick the Great: A Military Life, trang 143
  21. ^ George Peabody Gooch, Frederick the Great, the ruler, the writer, the man, trang 232
  22. ^ Ernest F. Henderson, Blucher and the Uprising of Prussia Against Napoleon: 1806-1815, READ BOOKS, 2008, trang 19