Ấm Tử Sa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Ấm Tử Sa (Phồn thể 紫砂壺) dùng chỉ dòng ấm gốm, cụ thể hơn là ấm pha trà được làm từ đất sét Tử Sa, vùng Nghi Hưng 宜兴, thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô.[1]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Các cuộc khai quật khảo cổ cho thấy từ đầu thời Nhà Tống (thế kỷ X) đã có những bình gốm pha trà được làm từ loại đất sét tử sa [2] 紫砂 hay còn gọi "tử nê" 紫泥. Theo ghi chép trong cuốn 陽羨茗壺系 của học giả triều Minh 周高起 Chu Cao Khởi, thời hoàng đế Chính Đức 正德帝, có một nhà sư ở đền Tử Sa, Nghi Hưng đã nặn những bình trà từ đất sét địa phương, chúng được học giới đương thời ưa thích và danh tiếng bình gốm Tử Sa bắt đầu được biết đến.[3]

Ấm trà tử sa, bên cạnh Kinh kịch, quốc họa thủy mặc và lụa Tô Châu được coi là một trong 4 quốc bảo Trung Hoa trong chiến lược bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống.[4]

Nguyên liệu Tử sa[sửa | sửa mã nguồn]

Tử sa được khai thác từ khu mỏ núi Hoàng Long (黄龙山) tỉnh Giang Tô. Thời gian thành tạo cách đây khoảng 350 triệu năm, thuộc kỷ Devon (泥盆), đại cổ sinh Paleozoic. Nằm ở phần rìa cổ của nền sông Dương Tử và giao thoa của 3 đới biển, đất và hồ. Khoáng sàng đất sét được thành tạo bởi các phần tử sét hạt mịn và các khoáng vật khác được nước và gió đưa đến.

Tử sa, nghĩa đen là cát màu tìm, có thành phần khoáng vật gồm quartz, sét, hydromica và hematite.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Hiểu đúng về ấm tử sa”. https://www.traviet.com/. 
  2. ^ “Đất tử sa là gì?”. http://www.tradaotrunghoa.com/. 
  3. ^ “紫砂壺”. https://baike.baidu.com. 
  4. ^ “Bát Tràng đã sản xuất được ấm trà Tử Sa huyền thoại”. https://battrangceramica.com.vn/.