Aleksey Nikolayevich Apukhtin

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Aleksey Nikolayevich Apukhtin
Sinh 15 tháng 11 năm 1840
Bolkhov, Nga
Mất 17 tháng 8 năm 1893
Sankt-Peterburg, Nga
Công việc Nhà thơ, Nhà văn
Thể loại Thơ, Văn xuôi

Aleksey Nikolayevich Apukhtin (tiếng Nga: Алексей Николаевич Апухтин, 15 tháng 11 năm 1840 – 17 tháng 8 năm 1893) là nhà văn, nhà thơ Nga.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Aleksey Apukhtin sinh ở Bolkhov, tỉnh Oryol trong một gia đình quý tộc lâu đời có nguồn gốc từ Pháp. Tuổi thơ sống ở làng quê. Những năm 1852 – 1859 học trường Cao đẳng Luật tại Sankt-Peterburg kết bạn với Pyotr Ilyich Tchaikovsky (người sau này là một nhạc sĩ nổi tiếng của Nga và thế giới). Tchaikovsky từng sống một năm trong nhà của Apukhtin, hai người cùng đi với nhau du lịch ra nước ngoài, còn khi trở về Apukhtin sống ở nhà của Tchaikovsky. Tình bạn của Aleksey Apukhtin và Pyotr Ilyich Tchaikovsky được người đời coi là tình cảm của những người đồng tính luyến ái, giống như Arthur RimbaudPaul Verlaine.

Thời gian học ở trường Luật, Aleksey Apukhtin là một học sinh xuất sắc, học giỏi tất cả các môn, đồng thời là biên tập tờ tạp chí của trường. Sau khi tốt nghiệp Aleksey Apukhtin làm việc ở Bộ tư pháp cùng với Tchaikovsky, hai người không mấy mặn mà với công việc mà chỉ yêu "thời tuổi trẻ vàng son". Những năm 1863 – 1865 Aleksey Apukhtin được phái về công tác tại tỉnh Orlov, sau đó trở về Peterburg làm việc ở Bộ nội vụ. Aleksey Apukhtin nhiều lần được cử đi công tác ở nước ngoài. Những năm 1870 ông bị bệnh phù, càng về cuối đời càng nặng. Những năm tháng cuối đời ông không ra khỏi nhà vì rất khó khăn trong việc đi lại.

Aleksey Apukhtin biết làm thơ từ bé, được Ivan TurgenevAfanasy Afanasievich Fet đỡ đầu (sau này Apukhtin có nhận được sự đỡ đầu của Hoàng tử Poytr xứ OldenbergAlexander Yazykov, lần lượt là người sáng lập và giám đốc của Cao đẳng Luật tại Sankt-Petersburg, ngôi trường mà Apukhtin từng học[1]). Năm 1854 in những bài thơ đầu tiên và sau đó liên tiếp in thơ ở nhiều tạp chí khác nhau nhưng đến năm 1886 ông mới in một tập thơ đầu tiên. Ngoài thơ, ông còn viết tiểu thuyết và kịch nhưng tất cả tác phẩm chỉ xuất bản sau khi mất. Ngày nhận được tin Aleksey Apukhtin qua đời, Tchaikovsky viết cho nhà thơ Denis Vasilyevich Davydov: "Mặc dù không bất ngờ vì cái chết của Aleksey Apukhtin, thế mà tôi cảm thấy khiếp sợ và vô cùng đau đớn. Một thuở đấy là người gần gũi và thân thiết nhất của tôi". Pyotr Ilyich Tchaikovsky viết 6 khúc lãng mạn phổ thơ của Aleksey Apukhtin, gồm [2]: Кто идёт (Ai người đi đến, 1860, đã bị thất lạc); Забыть так скоро (Người nỡ quên mau, 1870); Он так меня любил (Người đã yêu tôi như thế, 1875); Ни отзыва, ни слова, ни привета (Không lời nói, câu chào, không tiếng gọi, 1875); День ли царит (Ngày có lên ngôi, 1880); Ночи безумные (Những đêm điên cuồng, 1886).

Cũng nói thêm về Tchaikovsky sau sự ra đi của Apukhtin. Đại công tước Konstantin Konstantinovich của Nga đã ủy thác Tchaikovsky viết một bản requiem để tưởng niệm Apukhtin, dựa trên một bài thơ của ông. Tuy vậy, Tchaikovsky cảm thấy bị suy sụp, ông nói rằng ông đang hoàn thành bản giao hưởng số 6, tác phẩm cũng dựa vào bài thơ trên. Và lại Tchaikovsky cũng lo sợ rằng cái chết sẽ đến sớm với mình, thêm vào đó nữa ông cũng chẳng cảm thấy hào hứng để viết một bản requiem nào cả.[3] Quả nhiên, sự lo sợ của Tchaikovsky đã thành sự thực. Vào ngày 6 tháng 11, tức là chỉ hơn hai tháng sau sự ra đi của Apukhtin, nhà soạn nhạc vĩ đại của Nga qua đời cũng ở tuổi 53.

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Сочинения, 4 изд., т. 1—2, [Биография. очерк М. Чайковского], СПБ. 1895;
  • Стихотворения. [Вступ. ст., подгот. текста, прим. Л. Афонина], Орёл, 1959;
  • Стихотворения, Л., 1961.

Năm 1886, danh tiếng của Apukhtin với tư cách là một nhà thơ mới được vươn xa khi một tập hợp các bài thơ của ông được xuất bản[2]. Năm 1890, Apukhtin cho xuất bản các tác phẩm văn xuôi như: Câu chuyện dở dang, Tài liệu của Nữ bá tước D., Nhật ký của Pavlik Dolsky.

Ngoài việc được phổ nhạc bởi Tchaikovsky như nói ở trên, các tác phẩm của Apukhtin còn được đưa vào âm nhạc bởi Sergei Rachmaninov.

Một vài bài thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Những đêm điên cuồng
Những đêm không ngủ, những đêm điên cuồng
Những lời đứt quãng, những mắt mỏi mệt…
Ngọn lửa cuối cùng bỗng bừng cháy lên
Những bông hoa muộn của mùa thu chết!
Dù thời gian bằng cánh tay không thương tiếc
Chỉ cho ta điều gian dối ở người
Ta vẫn lao vào bằng ký ức khát khao
Tìm trong dĩ vãng câu trả lời không thể được.
Người hãy bằng những lời thì thào dịu ngọt
Dìm đi tiếng động ban ngày khó chịu, ầm vang
Người xua giấc mộng của ta trong đêm tĩnh mịch
Những đêm không ngủ, những đêm điên cuồng!
Anh không tiếc rằng em đã chẳng yêu anh
Anh không tiếc rằng em đã chẳng yêu anh
Tình yêu của em anh không xứng đáng!
Anh không tiếc bây giờ trong xa vắng
Bởi cách xa càng yêu mãnh liệt hơn.
Anh không tiếc rằng rót và uống một mình
Chén hạ mình anh uống khô đến hết
Anh nguyền rủa, van nài và nước mắt
Sao em vẫn lạnh lùng như giá như băng.
Rằng ngọn lửa trong máu sôi không tiếc
Con tim anh từng mỏi mệt cháy lên
Nhưng anh tiếc rằng đã từng sống một mình
Rằng đã ít yêu đương thì anh tiếc.
Anh chờ em… đồng hồ trôi buồn bã
Anh chờ em… đồng hồ trôi buồn bã
Như kẻ thù xưa cũ vẫn làm phiền
Giọng nói ngọt ngào thức anh suốt cả đêm
Và nghe ra tiếng bước chân ai đó…
Anh chờ em… Trong suốt, tươi và sáng
Ngày mùa thu thoáng trên mặt đất này…
Trong nỗi buồn câm nín anh đón ngày
Ngày tuyệt vời bằng nước mắt cay đắng…
Hiểu giùm anh, trong cuộc đời náo động
Từng khoảnh khắc nắm bắt để cùng em
Anh yêu em, yêu em đến cuồng điên…
Như vẫn yêu hạnh phúc và cuộc sống!..
Tình yêu
Khi thiếu sự say mê và công việc
Thì ngày trôi đi nhạt nhẽo, khô khan
Nhưng hễ tình như sóng gió nổi lên
Thì tình cuốn tôi bay từ mặt đất.
Tình lấy đi của tôi những lòng tin
Và đốt lên trong tôi nguồn cảm hứng
Tình cho tôi hạnh phúc vô bờ bến
Và nước mắt, nước mắt đến vô cùng…
Bằng những lời khô khan và nghiệt ngã
Tình làm cho mệt lử trái tim tôi
Với nước mắt tình chỉ khanh khách cười
Với nỗi buồn tình ra điều khinh thị.
Một đôi khi bằng những lời cháy bỏng
Với ánh mắt nhìn đằm thắm dịu dàng
Trong hào quang mới – xua đi nỗi buồn
Và tình yêu trong hồn tôi toả sáng.
Tôi quên hết, chỉ hít thở bằng tình
Cả cuộc đời tôi trao tình hết cả
Và tôi không biết làm sao đa tạ
Ngay cả một lời nguyền rủa cũng không.
Không lời nói, câu chào, không tiếng gọi
Không lời nói, câu chào, không tiếng gọi
Thế giới hoang vu nằm giữa hai người
Ý nghĩ tôi với câu hỏi không có trả lời
Đè lên con tim nặng nề và sợ hãi.
Chẳng lẽ sao giữa những giờ buồn giận
Chẳng còn gì, quá khứ biến mất tăm
Như tiếng động nhẹ nhàng của bài hát đã quên
Như vào bóng đêm một ngôi sao rơi xuống?
Linh cảm
Gửi vợ
Không hiểu sao, nhưng con tim chết lịm
Không hiểu sao, nhưng cả cõi lòng run
Mắt mỏi mệt, và đôi mắt không nhắm
Lý trí khổ đau, lý trí hướng về tim.
Anh gác mái đầu lên giường nóng bỏng
Và ngỡ như sẽ khóc suốt cuộc đời
Đang trôi qua trước mắt anh thấp thoáng
Những chuyện không đâu của tháng ngày trôi.
Anh nhớ những nghi ngờ và hy vọng
Những hân hoan, đau khổ tháng ngày qua
Trong ký ức, như bóng ma thấp thoáng
Những hình hài quen thuộc của ngày xa.
Một ý nghĩ về tương lai đè nặng
Tâm hồn anh đầy sợ hãi lặng câm
Và bóng đêm đè lên, làm xao xuyến
Anh chẳng mong chờ giấc mộng dối gian.
Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Poznansky, pp. 40-41
  2. ^ a ă Terras, Victor (1991). A History of Russian Literature. Yale University Press. tr. 411. ISBN 0-300-04971-4. 
  3. ^ Poznansky, p. 569

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]