Bùi Tín

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Bùi Tín
Tiểu sử
Sinh 29 tháng 12, 1927(1927-12-29)
Mất 11 tháng 8, 2018 (90 tuổi)
Binh nghiệp
Phục vụ  North Vietnam
Thuộc  Lục quân Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Tham chiến Chiến tranh Việt Nam

Bùi Tín (192711 tháng 8 năm 2018 tại Paris), bút danh: Thành Tín; là một nhân vật bất đồng chính kiến người Việt, và từng là phó tổng biên tập của báo Nhân dân, đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông là con của Bùi Bằng Đoàn, nguyên Thượng thư Bộ Hình của triều đình Huế và nguyên Chủ tịch Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Năm 1990, khi sang Pháp công tác, ông đào nhiệm và xin tị nạn chính trị tại Pháp và ở đó đến khi qua đời.

Hoạt động cách mạng[sửa | sửa mã nguồn]

Ông học ở Huế. Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông trở thành người hoạt động chính trị về mặt báo chí. Sau đó ông gia nhập Việt Minh. Ông đã chiến đấu trên hai mặt trận: cầm súng như một người lính (ông nhập ngũ năm 18 tuổi) và viết lách như là một nhà báo của Quân đội Nhân dân Việt Nam với bút danh Thành Tín. Theo các tài liệu công bố tại Hoa Kỳ, Bùi Tín có tham gia trong việc phỏng vấn các tù nhân Hoa Kỳ [1] và ngoài ra có tham dự việc lấy lời khai của John McCain.[1][2].

Bùi Tín đã có mặt ở dinh Độc Lập ngày 30 tháng 4 năm 1975 với tư cách phóng viên chiến trường. Sau chiến tranh, ông giải ngũ, tiếp tục viết báo, làm đến Phó tổng biên tập báo Nhân dân, kiêm Tổng biên tập tuần báo Nhân dân Chủ Nhật.

Sự kiện ngày 30 tháng 4 năm 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Trong các hồi ký và bài viết của mình kể từ khi tỵ nạn tại Pháp, ông tự nhận là Đại tá và là sĩ quan cao cấp của Quân đội Nhân dân Việt Nam có mặt sớm nhất tại dinh Độc Lập, là người đi cùng đơn vị xe tăng đầu tiên đâm đổ cổng Dinh Độc Lập, và là người trực tiếp chấp nhận tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.[3][4] Điều này được dẫn lại trong sách của các tác giả người Mỹ về Chiến tranh Việt Nam, như Điệp viên hoàn hảo của Larry BermanVietnam: A History của Stanley Karnow. Tuy nhiên, lời kể này của Bùi Tín được phát hiện là có mâu thuẫn với lời kể của các nhân chứng trong sự kiện ngày 30 tháng 4 năm 1975, trong đó có lời kể do chính Bùi Tín viết trong vòng vài năm sau sự kiện.

Về "quân hàm Đại tá" tại thời điểm 30 tháng 4 năm 1975, Thiếu tướng Nguyễn Công Trang của quân đội nhân dân Việt Nam khẳng định rằng vào thời điểm đó Bùi Tín chỉ mang quân hàm Thượng tá.[5]

Về chi tiết Bùi Tín "là sĩ quan cao cấp của Quân đội Nhân dân Việt Nam có mặt sớm nhất tại dinh Độc Lập", lời kể của một số nhân chứng, trong đó có cả Bùi Tín, khẳng định rằng khi Bùi Tín đến Dinh Độc Lập thì tại đó đã có mặt các sĩ quan cao cấp hơn của Quân đội Nhân dân Việt Nam như Đại tá Nguyễn Công Trang, Thiếu tướng Nam Long:

  • Trong bài ghi nhanh của Bùi Tín (với bút danh Thành Tín) nhan đề Sài Gòn trong những giờ phút Lịch sử đăng trên báo Quân đội Nhân dân ngày 2 tháng 5 năm 1975, ông thừa nhận một sĩ quan cao cấp hơn mình là Phó Chính ủy Quân đoàn 2, Đại tá Nguyễn Công Trang, đã có mặt tại dinh Độc Lập trước ông.[6] Cũng thông tin này được Bùi Tín viết trong ký sự Sài Gòn trong ánh chớp chói lọi của lịch sử xuất bản năm 1978[7]
  • Theo bài viết xuất bản năm 1985 của nhà báo Nguyễn Trần Thiết, người đi cùng Bùi Tín trên suốt chặng đường vào dinh Độc Lập, khi ông cùng Bùi Tín vào dinh thì được Thiếu tướng Nam Long, phái viên Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, và Đại tá Công Trang đón tiếp.[8] Còn khi Tổng thống Dương Văn Minh đọc tuyên bố đầu hàng trên đài phát thanh thì đoàn nhà báo còn đang ở sở chỉ huy quân đoàn 3 đóng tại Củ Chi.[9]
  • Trong hồi ký của mình[5], Thiếu tướng Nguyễn Công Trang của quân đội nhân dân Việt Nam khẳng định Bùi Tín chỉ tới Dinh Độc Lập sau khi Tổng thống Dương Văn Minh từ đài phát thanh trở về.

Về việc "trực tiếp tiếp nhận đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh": Trong bài viết về sự kiện 30 tháng 4, nhà báo người Đức Borries Gallasch, người có mặt tại đài đài phát thanh và giúp các sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam ghi âm tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh[10], tường thuật sự kiện kể từ khi chiếc xe tăng đầu tiên của Quân giải phóng Miền Nam tiến vào Dinh Độc lập cho đến khi Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng trên đài phát thanh. Ông kể những gì mình chứng kiến về diễn biến quá trình Đại úy Phạm Xuân Thệ bắt Tổng thống Dương Văn Minh và Trung tá Bùi Văn Tùng tiếp nhận đầu hàng tại Đài phát thanh Sài Gòn. Trong toàn bài tường thuật, ông không có lời nào nhắc đến Bùi Tín.[11]

Trở thành nhà bất đồng chính kiến[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 9 năm 1990 Bùi Tín sang Pháp dự hội hàng năm của báo L'Humanité (Nhân Đạo, báo của Đảng Cộng sản Pháp), rồi quyết định không về nước mà xin tỵ nạn tại Pháp, với lý do là để "đấu tranh cho tự do, dân chủ và nhân quyền" theo cách của ông. Ban đầu ông phê phán đường lối hiện hành của ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam mà ông cho rằng đã xa rời lý tưởng chủ nghĩa cộng sản. Dần dần, quan điểm của ông ngả sang phê phán cả chủ nghĩa cộng sản và lý thuyết xã hội chủ nghĩa, đòi hỏi việc phá bỏ hệ thống chính trị ở Việt Nam.

Ban đầu Bùi Tín tung tin xin ở lại thêm một thời gian để chữa bệnh, nhưng đã bí mật hợp tác với 13 hãng thông tấn, báo chí quốc tế và gần chục tờ báo của người Việt chống cộng ở hải ngoại để đăng tải những bài viết, tham luận chống lại nhà nước Việt Nam[12]

Hai tác phẩm của ông viết sau khi ra nước ngoài là Hoa xuyên tuyếtMặt thật. Cuốn Hoa xuyên tuyết được có mặt trong nhiều danh sách tài liệu tham khảo của các dự án nghiên cứu về Chiến tranh Việt Nam.[13]

Nhà thơ Phan Xuân Hạt nói: “Ai chứ Bùi Tín thì tôi biết tận chân tơ kẽ tóc. Bùi Tín là người có tham vọng chính trị cực lớn. Với óc nhạy cảm thái quá, Bùi Tín cho là phe XHCN đang tan rã, Liên bang Xô viết sụp đổ, nước CHND Trung Hoa sẽ rối loạn, Bùi Tín tin là Việt Nam cũng sẽ nằm trong quỹ đạo đó. Và Bùi Tín đã nhanh chóng nhảy sang phía đối lập giương cờ để chờ cơ hội quay lại làm người số 1 của Việt Nam”[14]

Theo quan điểm của chính quyền Việt Nam, các bài viết của ông Bùi Tín thiếu khách quan, thiếu trung thực nên đã đưa ra những cách nhìn nhận và bình luận sai lệch. Do thiếu thông tin mà cũng có thể do thiếu một cái tâm sáng, nên ông đã không nhận ra, hoặc cố tình không nhận ra những điểm mới trong quan điểm, nội dung, các bước tiến hành[15].

Cuộc sống khi lưu vong[sửa | sửa mã nguồn]

Tờ An ninh Thế giới đã dẫn lại một câu chuyện từng xảy ra tại Pháp khi Bùi Tín xuất hiện tại cuộc triển lãm Mùa xuân Việt Nam do Thị trưởng Paris, Jean Tiberi, phối hợp với cộng đồng Pháp ngữ tổ chức tại Forum des Halles – Trung tâm văn hóa Pari từ 20/3 đến 20/5/2008. Đây là hoạt động mang tính quốc gia giữa hai nhà nước. Thị trưởng Tiberi nói: “Không, phía Pháp không mời ông ta (Bùi Tín)". Đại diện sứ quán Việt Nam nói ngay: “ông Bùi Tín là kẻ thù của nhân dân Việt Nam. Chúng tôi không chấp nhận sự có mặt của ông ta ở tất cả các hoạt động mang tính quốc gia giữa Pháp và Việt Nam”. Ngay lập tức, Thị trưởng Tiberi cho người đến mời Bùi Tín rút khỏi cuộc triển lãm.[14]

Bùi Tín là một người lính, được quân đội Việt Nam ưu ái nhưng lại đào nhiệm, mà lại là đào nhiệm trong thời hòa bình. Với tư cách một quân nhân thì đào ngũ là điều bị lên án nhất, không chỉ ở Việt Nam mà cả quân đội các nước khác cũng vậy. Nhà báo Nguyễn Đăng An từng nói chuyện với Bùi Tín, ông nói thẳng về 3 nỗi đau mà Bùi Tín phải chịu khi đào nhiệm và lưu vong ở xứ người[14]:

“Nỗi đau thứ nhất, ông bị nhân dân Việt Nam coi như một Trần Ích Tắc phản nước hại dân. Ở Việt Nam ai cũng căm ghét Bùi Tín. Ai cũng cho rằng Bùi Tín là kẻ vô ơn bạc nghĩa.
Nỗi đau thứ hai, giới trí thức ở hải ngoại cho rằng ông được ăn rất nhiều lộc của Việt Nam mà trở cờ như vậy là “thất đức, khó tin”. Ngay đến Võ Văn ái tờ Quê mẹ và Nguyễn Gia Kiểng tờ Thông luận rất phản động cũng viết bài miệt thị coi ông là “phần tử bất hảo không đáng tin”.
Nỗi đau thứ ba, nhiều Việt kiều yêu nước không thể tin được hành động chạy trốn của ông nên đoán già đoán non rằng Bùi Tín giả danh đào nhiệm để hoạt động gián điệp. Chính vì lẽ đó có người đã cho ông vay khá nhiều tiền mà mãi đến nay vẫn không dám đòi”.
Ông nên biết rằng, ông giống như quả chanh có ít nước đã bị người ta vắt sạch. Nay quả chanh vô giá trị, ông đã bị người ta vứt vào sọt rác rồi. Ông có nhận ra điều ấy không?

Bùi Tín nghe xong thì ngồi im lặng, không phản ứng hay nói lại gì được[14].

Phát ngôn[sửa | sửa mã nguồn]

Trong cuộc nói chuyện với ông Hà Minh Huệ, Phó Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam vào năm 1997, ông Huệ nói thẳng: “ở nhà chúng tôi đã đọc những bài viết và nghe những lời trả lời phỏng vấn đài BBC của ông. Chúng tôi thấy ông chửi tuốt, kể cả Chủ tịch Hồ Chí Minh, người mà chúng tôi biết ông cũng vô cùng kính yêu. ông có thể giải thích vì sao không?”. Bùi Tín nói: "Mình cũng kính trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh chứ" Sau khi phân tích những tình tiết sai trái nhằm ý đồ xấu trong bài báo của Bùi Tín, ông Huệ nói: “Đụng đến Chủ tịch Hồ Chí Minh là đụng đến niềm linh thiêng của cả dân tộc Việt Nam. ông biết rõ điều đó nhưng vẫn làm. Tại sao vậy?”. Bùi Tín im lặng. Nhà báo Nguyễn Đăng An hỏi: “Bài viết này, tờ tạp chí trả nhuận bút cho ông được bao nhiêu?”. Bùi Tín hồ hởi trả lời: “Họ trả mình những 2.000 USD đấy”. Ông An nghĩ thầm: câu trả lời của ông ta chính là ở đây rồi.[14]

Bùi Tín nói rằng mình rất nhớ đất nước: "Có, mình nhớ nước lắm. Có đêm mình mơ được về nước. Sướng quá mình vất dép đi chân trần chạy dọc theo bờ Hồ, thỉnh thoảng dừng lại đưa tay với những rặng liễu đang rủ bóng xuống mặt hồ xanh biếc. Có lần mình mơ được chạy mấy vòng quanh Hồ Tây lộng gió. Ôi những giấc mơ đó sao mà hạnh phúc. Tôi nói thật 100%". Nhà báo Nguyễn Đăng An đề nghị ông lên đài báo xin người trong nước tạ lỗi cho những gì trong nhiều năm qua, thì sẽ được trở về. Bùi Tín ngồi lặng im một lát rồi nói: “Mình không làm được nữa”.[14]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Hearings before the Select Committee on POW/MIA Affairs, United States Senate, 7 tháng 11 năm 1991. See transcript pages 461 ff. [1]
  2. ^ McCain, John; Mark Salter (2002). Worth the Fighting For. Random House. ISBN 0-375-50542-3.  pp. 245–247.
  3. ^ Bui Tin (ngày 20 tháng 10 năm 1991). “Vietnam: The Betrayal of A Revolution; Victims of Discredited Doctrine, My People Now Look to America”. The Washington Post. 
    Trích: "On the morning of 30 tháng 4 năm 1975, as Saigon fell to our forces, I was with the first tank unit to crash through the gates of the presidential palace in the South Vietnamese capital. Though I was then serving as a correspondent for our army newspaper, I was the senior officer present, and my comrades insisted that I accept the surrender from General Duong Van "Big" Minh, the last head of the defeated Saigon government. "
  4. ^ BBC Việt ngữ, Ngày 30.04.1975 trong Dinh Độc Lập
  5. ^ a ă Nguyễn Công Trang, Kỷ niệm một thời trận mạc, Nhà xuất bản. Quân đội nhân dân, 2007, phân loại DDC: 959.7043, phân loại BBK: V6(1)7-49, Thư viện quốc gia Việt Nam
  6. ^ Thành Tín, Sài Gòn trong những giờ phút Lịch sử[2], tr. 1,4, Quân đội Nhân dân, số 5028, thứ Sáu 2 tháng 5 năm 1975
  7. ^ Thành Tín, Sài Gòn trong ánh chớp chói lọi của lịch sử, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1978.
    Trích trang 63: "Ngày 30-4 ấy, những cuộc gặp mặt trong dinh "Độc Lập" thật thú vị...vừa bước lên thềm dinh "Độc Lập" tôi gặp ngay anh Công Trang phó chính ủy quân đoàn 2"
  8. ^ Nhiều tác giả, 30 tháng 4, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1985, tr.84, 85.
    Trích trang 85: "Thiếu tướng Nam Long, Đại tá Công Trang niềm nở tiếp các nhà báo (anh Thành Tín và tôi) ngay tại bực lên xuống ở Dinh Độc Lập. Các anh cho biết: 'Tụi chúng nó ngồi chật cả hai phòng trên gác và một phòng dưới nhà. Các anh lên đó hỏi cung."
  9. ^ Nhiều tác giả, 30 tháng 4, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1985, tr.81, 82.
  10. ^ 29 tháng 4 năm 2011-nha-bao-nuoc-ngoai-duy-nhat-tai-dinh-doc-lap-ngay-30-4 Nhà báo nước ngoài duy nhất tại dinh Độc Lập ngày 30.4,Vietnamnet, 01/05/2011 (trích tác phẩm Ho-Tschi-Minh-Stadt. Die Stunde Null. Reportagen am Ende eines dreißigjährigen Krieges, Borries Gallasch & Nayan Chanda, Rowohlt Publisher, 1975)
  11. ^ Börries Gallasch, Bruder Minh, fürchte dich nicht, SPIEGEL, số 21/1975, 19/5/1975, tr. 94-98 html PDF
  12. ^ http://antgct.cand.com.vn/Nguoi-trong-cuoc/Bui-Tin-tuoi-xe-chieu-o-Paris-314317/
  13. ^ Vietnam War Bibliography: The Communist Viewpoint
  14. ^ a ă â b c d http://antgct.cand.com.vn/Nguoi-trong-cuoc/Bui-Tin-tuoi-xe-chieu-o-Paris-314317/
  15. ^ “Một bình luận sai lệch về Nghị quyết Trung ương 4”. Người Lao động. 28 tháng 3 năm 2012. Truy cập 8 tháng 8 năm 2016. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]