Baldwin IV thành Jerusalem

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Baldwin IV
Coronation Baldwin IV.jpg
Miêu tả thời trung cổ lễ đăng quang của Baldwin
Vua của Jerusalem
Tại vị11 tháng 7 năm 1174 – 16 tháng 3 năm 1185
Đăng quang15 tháng 7 năm 1174
Tiền nhiệmAmalric I
Kế nhiệmBaldwin V
Thông tin chung
Hoàng tộcNhà Anjou
Thân phụAmalric I của Jerusalem
Thân mẫuAgnes của Courtenay
Sinhđầu mùa hè năm 1161
Vương quốc Jerusalem
Mất16 tháng 3 năm 1185(1185-03-16) (24 tuổi)
Vương quốc Jerusalem
An tángNhà thờ Mộ Thánh

Baldwin IV (tiếng Pháp: Baudouin; tiếng Latinh: Balduinus (116116 tháng 3 năm 1185), được gọi là Kẻ hủi,[1] hoặc Vua hủi, trị vì ở ngôi vị Vua của Jerusalem từ năm 1174 cho tới khi qua đời. Ông là con trai của vua Amalric I thành Jerusalem và người vợ đầu, Agnes của Courtenay.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1161, hoàng tử Baldwin (con trai của vua Amalric và nữ hoàng Agnes) đã chào đời tại Jerusalem - Vương quốc của quân đoàn Thập tự Crusader, vùng đất Thánh đối với cả Kitô giáoHồi giáo. Năm 1176, vị vua trẻ chính thức cầm lại toàn bộ quyền hành của vương quốc Jerusalem. 2 năm đã trôi qua kể từ ngày cậu bé không biết đau trở thành vua, căn bệnh hủi đã thực sự trở nên tồi tệ hơn rất nhiều. Nó hành hạ cơ thể Baldwin mọi lúc mọi nơi, khiến ông dần dần trở nên tàn phế.

Không đầu hàng số phận nghiệt ngã và an phận nhận sự hòa bình không có thực từ Saladin, Baldwin quyết định xóa bỏ hòa ước với Saladin. Ông biết rằng, nếu chấp nhận hòa hoãn, để mặc cho quân đội của Saladin thoải mái tung hoành các vùng đất xung quanh, sớm muộn gì Jerusalem cũng sụp đổ. Baldwin thân chinh dẫn quân chinh phạt các vùng đất xung quanh Damascus, điều này khiến cho Saladin phải bỏ dở cuộc tấn công vào Aleppo và lui về thế phòng ngự. Cũng trong năm 1176, Baldwin đánh tan quân đội của cháu trai Saladin tại LebanonSyria.

Chỉ trong những tháng đầu tiên, Baldwin đã chứng tỏ cho mọi người thấy, ông có đầu óc chiến thuật vô cùng thông minh. Thay vì bảo vệ Aleppo, Baldwin lại cho quân tấn công Damascus khiến Saladin phải bỏ dở chiến dịch của mình. Trong binh pháp Tôn tử, đây là kế “vây Ngụy cứu Triệu” nổi tiếng. Ngay sau đó, Baldwin lên kế hoạch tấn công thẳng vào cứ địa của Ai Cập, nơi tập trung mọi sức mạnh của Saladin, đặt tại Cairo, Giza, Luxor. Nhận thấy rằng Jerusalem yếu về thủy chiến, vị vua trẻ kết liên minh với Đế quốc Byzantine.

Kế hoạch tưởng chừng như sẽ diễn tiến thuận lợi thì William của Montferrat - anh rể nhà vua đồng thời là nhân tố quan trọng nhất của chiến dịch bị bệnhqua đời. Cùng lúc đó, bệnh tình của Vua Baldwin ngày càng xấu đi khiến cho triều đình Byzantine tỏ ra lo lắng và quyết định không đồng ý hỗ trợ chiến dịch quân sự này nữa. Chiến dịch tiêu diệt Saladin sụp đổ và nó khiến cho quân Thập Tự Chinh mãi sau này không bao giờ có thể làm hại được cứ địa của Saladin nữa. Các nhà sử gia sau này cho rằng, nếu như Baldwin thành công thì vương quốc Jerusalem sẽ tồn tại rất lâu nữa chứ không sụp đổ nhanh đến vậy. Lịch sử thế giới sẽ thay đổi rất nhiều nếu như ngày đó Saladin thất trận.

Tài năng quân sự xuất chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Trong cuộc đời chinh chiến của mình, trận đánh nổi tiếng Montgisard của nhà vua mới chỉ 16 tuổi khi ấy đã nổi tiếng trong lịch sử. 600 quân cảm tử của ông đã đánh bại 26.000 người của Saladin. Chiến thắng này giúp ông sống mãi với thời gian và trở thành một trong những vị vua vĩ đại nhất trong lịch sử.

Sau khi chiến dịch Ai Cập bị hủy bỏ, căn bệnh hủi quái ác tiếp tục tàn phá cơ thể Baldwin IV, nhiều quân lính bỏ đi. Saladin không thể bỏ lỡ cơ hội, đưa 26.000 quân tinh nhuệ cùng đội hộ vệ Ai Cập Khassaki rầm rộ tiến về Jerusalem.

Theo sách Baldwin IV - vị vua hủi và những kẻ thừa kế, trên giường bệnh, Baldwin IV truyền gọi 600 hiệp sĩ và một số lính địa phương nhằm chống cự Saladin.

Nhận thấy ưu thế về số đông, "kẻ chinh phục vĩ đại" Saladin tiến thẳng về Jerusalem. Trên đường đi, Saladin tấn công Ramla, Lydia, Arsuf và cho quân tản ra một vùng rất rộng, mặc sức cướp bóc. Bất ngờ, đội quân của Saladin chạm trán đội quân Thiên chúa của Baldwin tại Mons Gisardi, gần Ramla.

Vua Baldwin IV ra lệnh đặt cây thánh giá khổng lồ trước giờ xuất trận. Ông xuống ngựa, quỳ trước cây thánh giá, cầu chúa ban cho chiến thắng và đứng thẳng người hô hào binh lính. Khi quân đội của Saladin vội vàng chuẩn bị chiến đấu, Baldwin IV cho phi ngựa tấn công trên mặt cát. Nhà vua chiến đấu với hai bàn tay băng bó để che giấu vết thương do bệnh hủi gây ra.

Sử gia Stephen Howarth chép rằng: “Có tới 26.000 kỵ binh Saracen và vài trăm quân Thiên chúa, nhưng quân Saracen đã thảm hại hoàn toàn. Saladin thoát được nhờ cưỡi con lạc đà đua nhanh nhất. Đội quân tinh nhuệ của ông bị đánh tan tành. Đội hộ vệ Khassaki lừng danh bị giết gần hết. Cháu trai của Saladin cũng bị chém chết tại trận”.

Vua Baldwin IV đã đập tan lực lượng xâm lược, chiếm được đoàn hành lý của Saladin. Ông cho truy kích Saladin đến đêm, sau đó rút về nghỉ ngơi ở Ascalon.

Bị ngập lụt bởi 10 ngày mưa lớn và đau khổ mất đến khoảng 90% quân đội, Saladin bỏ chạy. Chưa đến 1/10 quân đội quay được trở lại Ai Cập với ông ta[2].

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “- Person Page 823”. thepeerage.com. 
  2. ^ “Vua hủi' mù và chiến thắng kinh điển trước kẻ chinh phục vĩ đại”. Zing.vn. Truy cập 09-21-2019.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |accessdate= (trợ giúp)