Cao Phong (xã)
|
Cao Phong
|
||
|---|---|---|
| Xã | ||
Trụ sở Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện Cao Phong cũ | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Đông Bắc Bộ | |
| Tỉnh | Phú Thọ | |
| Trụ sở UBND | Khu 2 | |
| Loại đô thị | Loại III | |
| Lịch sử hình thành | ||
| Thành lập | 16 tháng 6 năm 2025[1] | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°42′57″B 105°19′26″Đ / 20,71583°B 105,32389°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 77,76 km² | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 20.372 người | |
| Mật độ | 262 người/km² | |
| Khác | ||
| Mã hành chính | 05089[2] | |
| Mã bưu chính | 36506 | |
| Website | caophong | |
Địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Cao Phong nằm ở phía nam tỉnh Phú Thọ, có vị trí địa lý[3]:
- Phía đông giáp xã Mường Động.
- Phía tây giáp xã Thung Nai.
- Phía nam giáp xã Mường Thàng.
- Phía bắc giáp phường Thống Nhất.
Xã có diện tích 77,76 km², dân số năm 2025 là 20.372 người, mật độ dân số đạt 262 người/km².[4]
Hành chính
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Cao Phong được chia thành 31 khu - xóm, 7 khu: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 và 24 xóm: Bưng 1, Bưng 2, Cạn Hạ, Cạn Thượng, Chằng Ngoài, Chằng Trong, Đỉnh Cun, Đúng Thá, Mới, Mừng, Nam Sơn 2, Nhõi 3, Nhõi Trong, Quáng Giữa, Quáng Ngoài, Quáng Trong, Quyền, Rú Giữa, Rú Mới, Thiều Nau, Trang Giữa, Trang Trên, Trang Trong, Vỏ.[5][6]
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Trước năm 1945, địa bàn xã Cao Phong thuộc tổng Cao Phong, châu Kỳ Sơn.[7] Sau Cách mạng Tháng Tám, xã Cao Phong thuộc huyện Kỳ Sơn.
Tháng 8 năm 1954, Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu III quyết định chia xã Cao Phong thành 8 xã: Dũng Phong, Nam Phong, Tân Phong, Tây Phong, Thu Phong, Xuân Phong, Đông Phong và Bắc Phong.[7]
Năm 1994, thị trấn Cao Phong được thành lập trên cơ sở giải thể thị trấn Nông trường Cao Phong cũ, ban đầu thuộc huyện Kỳ Sơn.[8]
Năm 2001, huyện Cao Phong được thành lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của huyện Kỳ Sơn. Thị trấn Cao Phong trở thành thị trấn huyện lỵ của huyện Cao Phong.[9]
Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020).[10] Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Đông Phong, Tân Phong và Xuân Phong thành xã Hợp Phong.
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Hòa Bình và tỉnh Phú Thọ, lấy tên tỉnh mới là tỉnh Phú Thọ.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Thọ năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của ba đơn vị: thị trấn Cao Phong, xã Hợp Phong và xã Thu Phong tạo thành xã mới đặt tên là xã Cao Phong.
Văn hóa
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Cao Phong là vùng đất gắn với sự nghiệp giáng thế và cứu dân của Cô Đôi Thượng Ngàn - là một vị tiên nữ nổi tiếng xinh đẹp trong truyền thuyết tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam. Cô Đôi Thượng Ngàn được thờ ở nhiều di tích đền và phủ ở phía Bắc Việt Nam và được ca ngợi trong những ca khúc hát văn nổi tiếng mang tên "Cô Đôi Thượng Ngàn". Những dấu tích hiện nay còn ở đền Thượng Bồng Lai.
Đền Bồng Lai
[sửa | sửa mã nguồn]Đền Bồng Lai ở trong động Thiên Thai, khu vực núi Đầu Rồng, xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ. Tương truyền, nơi đây là vùng đất mà vị quan họ Hà, cha của Cô Đôi Thượng Ngàn đã đưa gia đình di chuyển từ Nho Quan - Ninh Bình đến để lập nghiệp.
Đền Bồng Lai Cao Phong cổ đã có từ lâu đời, trải qua thăng trầm của thời gian chỉ còn phế tích tại khu đất nơi xưa. Đây là ngôi đền mới được xây dựng lại năm 2013 - 2014. Tương truyền đây cũng chính là nơi hóa của Cô Đôi Thượng Ngàn. Đền còn giữ được hai đạo sắc phong của các đời vua. Đây là ngôi đền được tỉnh Hòa Bình (nay là Phú Thọ) quan tâm đặc biệt.
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15
- ↑ "Tổng cục Thống kê". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2022.
- ↑ "Đơn vị hành chính Việt Nam". sapnhap.bando.com.vn. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Xã Cao Phong, Tỉnh Phú Thọ mới sáp nhập 2026". Tỉnh Thành Việt Nam. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2026.
- ↑ Bộ Dân tộc và Tôn giáo (ngày 29 tháng 1 năm 2026). "Danh sách Thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ" (PDF). Cổng Thông tin điện tử Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2026.
- ↑ Trang Thông tin điện tử Ủy ban nhân dân xã Cao Phong - tỉnh Phú Thọ (ngày 15 tháng 3 năm 2026). "Danh sách Khu vực bỏ phiếu đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031". Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2026.
- 1 2 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên ":0" - ↑ Nghị định số 80/CP ngày 1/8/1994
- ↑ Nghị định số 95/2001/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2001
- ↑ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "NQ830"