Chiêu Hiến Thế tử

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Chiêu Hiển Thế tử
소현세자
Thông tin chung
Phối ngẫuMẫn Hoài tần Khương thị
Hậu duệ3 nam, 4 nữ
Xem văn bản
Hoàng tộcNhà Triều Tiên
Thân phụTriều Tiên Nhân Tổ
Thân mẫuNhân Liệt Vương hậu
Sinh5 tháng 2 năm 1612
Hán Thành, Triều Tiên
Mất21 Tháng 5, 1645
Xương Khánh cung, Hán Thành, Triều Tiên
Chiêu Hiến Thế tử
Hangul소현세자
Hanja昭顯世子
Romaja quốc ngữSohyeon Seja
McCune–ReischauerSohyŏn Seja
Tên khai sinh
Hangul이왕
Hanja李왕
Romaja quốc ngữI Wang
McCune–ReischauerYi Wang

Chiêu Hiển Thế tử Lý Uông (昭顯世子 李汪, 5 tháng 2 năm 1612 - 21 tháng 5 1645) là trưởng tử của Triều Tiên Nhân Tổ và Nhân Liệt Vương hậu.

Sau khi chiến tranh giữa Nhà ThanhTriều Tiên kết thúc, Nhân Tổ đầu hàng và ký Hòa ước Tam Điền Độ, theo đó Nhân Tổ phải ba quỳ chín lạy Hoàng đế Nhà Thanh. Các vương tử của Nhân Tổ đều bị đưa đến Thẩm Dương làm con tin. Triều Tiên trở thành nước phiên thuộc của Nhà Thanh năm 1636. Năm 1644, Nhà Thanh chuyển ông đến sống ở Bắc Kinh, tại đây ông bắt đầu giao thiệp với Johann Adam Schall von Bell, một giáo sĩ Công giáo người Tây Ban Nha, nhờ đó mà ông tiếp thu được một số kiến thức phương Tây và muốn áp dụng nó để cải cách Triều Tiên lớn mạnh sau này. Tuy nhiên, ông qua đời không lâu sau khi trở về cố quốc năm 1645.[1]

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ông được sắc phong làm thế tử nhà Triều Tiên năm 1625 khi Lăng Dương quân Lý Tông được đưa lên ngôi dưới sự ủng hộ của phái Tây Nhân lãnh đạo bởi Kim Tự ĐiểmLý Quát phản chánh lật đổ Quang Hải Quân cùng phái Đại Bắc Nhân, tức Triều Tiên Nhân Tổ.

Ông kết hôn với Câm Châu Khương thị, con gái của Hữu nghị chính Khương Thạc Kỳ (姜碩期). Trong Cuộc xâm lược Triều Tiên lần thứ hai của Mãn Châu năm 1636, ông chạy trốn đến Nam Hán Sơn thành cùng với Nhân Tổ. Sau Hoàng Hải đạo bị người Mãn chiếm đóng, Nhân Tổ đầu hàng Hoàng Thái Cực. Theo Hòa ước Tam Điền Độ (三田渡), ông cùng em trai Phụng Lâm Đại quân bị đưa đến Thẩm Dương làm con tin.

Trong thời gian làm con tin, Thế tử Chiêu Hiến làm trung gian hòa giải giữa Mãn Thanh và Triều Tiên, ông còn bảo vệ người dân Triều Tiên bị bắt làm nô lệ ở đây. Có một số nói rằng ông cùng vợ còn chăm chỉ kiếm và tích trữ tiền, ra đồng cày cấy như các phụ nữ Mãn Châu khác để mua lại những nô lệ Triều Tiên và giúp họ quay về cố quốc. Ông cũng học tiếng Mông Cổ, và tham dự vào các cuộc Tây phạt của người Mãn.

Năm 1644, Thế tử ở lại ở Bắc Kinh với Đa Nhĩ Cổn 70 ngày để bàn luận kế hoạch truy quét tàn dư Nhà Minh, tại đây ông gặp được nhiều giáo sĩ Thiên Chúa giáo như Johann Adam Schall von Bell và tiếp nhận những kiến thức mới, được giới thiệu về Công giáo La Mã và văn hóa Tây phương.

Nhân Tổ và các đại thần trong triều bấy giờ lên án Thế tử vì bị cho là quá "thân Thanh", thậm chí khi Thế tử hồi quốc năm 1645, Nhân Tổ luôn đối xử bạc đãi với Thế tử vì Thế tử muốn duy tân Triều Tiên trở nên hùng mạnh hơn bằng cách đưa Công giáo và khoa học phương Tây, lối sống người Mãn vào xã hội Triều Tiên. Chiêu Hiến Thế tử không lâu sau đột ngột qua đời một cách bí ẩn, được phát hiện trong đại điện nơi nhà vua ở, càng bí ẩn hơn khi máu từ đầu ông chảy xuống liên tiếp. Những lời đồn cho rằng Nhân Tổ giết chết chính vương tử của mình với một tấm mài mực mà thế tử mang về từ Trung Quốc. Tuy nhiên, một số nhà sử học cho thấy ông đã bị đầu độc bởi thực tế rằng ông đã có những đốm đen trên khắp cơ thể của mình sau khi ông chết và cơ thể bị phân hủy nhanh chóng. Nhiều người, và cả Thế tử tần Khương thị, cố gắng tìm ra nguyên nhân cái chết của Thế tử, nhưng Nhân Tổ ra lệnh chôn cất ngay sau khi chết. Ngoài lời đồn Nhân Tổ giết chết con mình, còn có những lời đồn phổ biến hơn trong dân gian như Triệu Quý nhân, một phi tần được Nhân Tổ sủng ái bấy giờ, nổi tiếng với tính cách kiêu ngạo và coi thường cả vương phi chính thất, luôn miệng đảm bảo rằng con trai Sùng Thiện quân của mình sẽ lên ngôi, đã âm mưu với một châm y tên Lý Hanh Ích thuộc Nội Y viện để hạ độc Thế tử, Triệu thị cũng không mấy ưa Thế tử tần vợ Thế tử, nên vì vậy Thế tử tần cũng từng tố cáo Triệu thị nhưng ngược lại lại bị Triệu thị hãm hại gây hiểu lầm là hạ độc bệ hạ vì nghi giết chồng mình, rồi sau đó Thế tử tần cũng bị ban chết, các con của Thế tử Chiêu Hiến và Mẫn hoài tần Khương thị sau này cũng lần lượt qua đời bí ẩn, và bị nghi ngờ hãm hại các vương tôn nhiều nhất là Quý nhân Triệu thị. Mộ của ông nằm ở Goyangtỉnh Gyeonggi. Nhân Tổ cũng chẳng bao giờ đoái hoài đến mộ của Thế tử quá cố.

Sau khi Chiêu Hiến qua đời đã để lại một hoàng cung chấn động, các đại thần thường bàn ra tán vào cái chết bí ẩn của ông và việc ai sẽ trở thành thế tử tiếp theo, con của ông hay em của ông, cũng trở thành một đề tài xôn xao chốn cung đình. Sau này Nhân Tổ sắc phong em ông Phụng Lâm Đại quân làm thế tử (sau này là Triều Tiên Hiếu Tông), con ông bị đày rồi bị hãm hại còn vợ ông vì muốn bảo vệ và đưa con trai mình lên ngôi thế tử nên giao thiệp với Nhà Thanh bị kết tội rồi ban chết.

Gia quyến[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng tộc Toàn Châu Lý thị (全州 李氏)
Chiêu Hiến Thế tử (昭顯世子)

Trong văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Triều Tiên Vương triều thực lục, Nhân Tổ Đại vương năm thứ 23.