Danh sách Nguyên thủ quốc gia Pháp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Danh sách tổng thống Pháp)
Bước tới: menu, tìm kiếm
François Hollande, đương kim Nguyên thủ quốc gia Pháp

Nguyên thủ quốc gia Pháp (tiếng Pháp: Chef de l’État français) là ngôi vị của người đứng đầu Cộng hòa Pháp. Kế từ năm 1958, danh xưng Quốc trưởng (chef d'État) không xuất hiện trong các văn bản pháp luật, do nó từng là một danh xưng chính thức trong các thời kỳ Phục hoàng, Đế chế thứ hai và Chính phủ Vichy, mang ý nghĩa một chức vị chuyên chế hoặc ít tập trung quyền lực thực tế. Theo Hiến pháp của nền Đệ ngũ Cộng hòa, Nguyên thủ quốc gia Pháp có danh xưng chính thức là Tổng thống Cộng hòa Pháp (tiếng Pháp: Président de la République française) là một chức vị đứng đầu nhà nước và có thực quyền.

Khái lược[sửa | sửa mã nguồn]

Các nền cộng hòa nước Pháp
Cách mạng Pháp Đệ nhất
cộng hòa
Đệ nhất
đế chế
Thời kỳ
quân chủ
Đệ nhị
cộng hòa
Đệ nhị
đế chế
Đệ tam
cộng hòa
Chính phủ
Vichy
Chính phủ
lâm thời
Đệ tứ
cộng hòa
Đệ ngũ
cộng hòa
1792 1804 1814 1848 1852 1870 1940 1944 1947 1958 nay
Louis-Napoléon Bonaparte, Tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Pháp

Nền Đệ nhất Cộng hòa Pháp chính thức ra đời với sự kiện Quốc ước (Convention nationale) nhóm họp ngày 20 tháng 9 năm 1792 với nhiệm vụ soạn thảo Hiến pháp mới và trên thực tế đã trở thành chính quyền mới của Pháp. Ngày hôm sau, chính quyền Quốc ước tuyên bố chấm dứt chế độ Quân chủ và lập ra nền Cộng hòa. Tuy nhiên, nền Cộng hòa non trẻ trải qua nhiều biến động bất ổn, ngôi vị người đứng đầu cũng thay đổi liên tục với những danh xưng khác nhau cho đến khi vị Tổng tài Napoléon Bonaparte lên ngôi Hoàng đế Pháp, chấm dứt sự tồn tại của Đệ nhất Cộng hòa. Khi nền Đệ nhị cộng hòa được thành lập ngày 24 tháng 2 năm 1848, trong vòng 10 tháng, ngôi vị người đứng đầu nhà nước trên thực tế (de facto) bị di chuyển qua các chức vụ khác nhau. Mãi đến ngày 20 tháng 12 năm 1848, thông qua bầu cử, Louis-Napoléon Bonaparte trở thành vị Tổng thống Pháp đầu tiên. Tuy nhiên, chỉ 4 năm sau, Louis-Napoléon Bonaparte tự xưng Hoàng đế, lấy hiệu là Napoléon III, chấm dứt nền Đệ nhị cộng hòa, bắt đầu cho Đệ nhị đế chế Pháp.

Điều trớ triêu là vị tổng thống đầu tiên của Pháp, Louis-Napoléon Bonaparte, đồng thời cũng là vị quân vương cuối cùng của chế độ quân chủ ở Pháp. Sau thất bại trong chiến tranh Pháp-Phổ, Napoléon III đầu hàng và bị quân Phổ bắt giữ trong trận Sedan. Tại Paris, một cuộc đảo chính không đổ máu, lãnh đạo bởi tướng Louis Jules Trochu, và các nghị sĩ như Jules FavreLéon Gambetta, đã nổ ra ngày 4 tháng 9 năm 1870, phế bỏ vương triều Bonaparte và thiết lập nền cộng hòa lãnh đạo bởi Chính phủ Vệ quốc, tiến tới việc hình thành nền Đệ tam cộng hòa. Ngày 31 tháng 8 năm 1871, Đệ tam cộng hòa chính thức được thành lập, Adolphe Thiers trở thành tổng thống thứ hai của Pháp.

Trong khoảng thời gian Thế chiến thứ hai, từ 1940, miền Bắc nước Pháp do Quân đội Đức chiếm đóng. Philippe Pétain trở thành Quốc trưởng (Chef de l’État) ở vùng miền Nam. Tại hải ngoại, Charles de Gaulle đứng đầu nước Pháp tự do.

Năm 1943, Ủy ban Giải phóng dân tộc Pháp (Comité français de la Libération nationale) được thành lập. Từ 1944 được tiếp nối bởi Chính phủ lâm thời Cộng hòa Pháp (Gouvernement provisoire de la République française). Từ 1947 tới 1958 là giai đoạn Đệ tứ cộng hòa với hai tổng thống Vincent Auriol và René Coty. Năm 1958, Đệ ngũ cộng hòa bắt đầu và tồn tại tới ngày nay.

Đệ nhất Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Chủ tịch Quốc ước[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Quốc ước tuyên bố thành lập nền Cộng hòa, ngôi vị Chủ tịch Quốc ước (Président de la Convention nationale), được bầu trong số các đại biểu Quốc ước với nhiệm kỳ 14 ngày, được xem là vị trí Quốc trưởng hợp pháp của nền Cộng hòa. Từ sau năm 1793, vị trí Chủ tịch Quốc ước chỉ còn danh nghĩa, trên thực tế quyền lực thực sự thuộc về Ủy ban An toàn Công cộng (Comité de salut public).

Tên Ảnh Bắt đầu Kết thúc
Philippe Rühl (lâm thời) AduC 150 Ruhl (P.J., 1737-1795).JPG 20 tháng 9, 1792 20 tháng 9, 1792
Jérôme Pétion de Villeneuve Jérôme Pétion de Villeneuve.jpg 20 tháng 9, 1792 4 tháng 10, 1792
Jean-François Delacroix AduC 139 Lacroix (J.F. de, 1754-1794).JPG 4 tháng 10, 1792 18 tháng 10, 1792
Marguerite-Élie Guadet Elie Guadet.jpg 18 tháng 10, 1792 1 tháng 11, 1792
Marie-Jean Hérault de Séchelles AduC 156 Hérault de Séchelles (M.J., 1760-1794).JPG 1 tháng 11, 1792 15 tháng 11, 1792
Henri Grégoire Henri Gregoire.jpg 15 tháng 11, 1792 29 tháng 11, 1792
Bertrand Barère de Vieuzac Barere.jpg 29 tháng 11, 1792 13 tháng 12, 1792
Jacques Defermon 13 tháng 12, 1792 27 tháng 12, 1792
Jean-Baptiste Treilhard Jean-Baptiste Treilhard 1742-1810.jpg 27 tháng 12, 1792 10 tháng 1, 1793
Pierre Victurnien Vergniaud Pierre Vergniaud.jpg 10 tháng 1, 1793 24 tháng 1, 1793
Jean-Paul Rabaut Saint-Étienne Jean-PaulRabautSaint-Etienne.jpg 24 tháng 1, 1793 7 tháng 2, 1793
Jean-Jacques Bréard 7 tháng 2, 1793 21 tháng 2, 1793
Edmond Louis Alexis Dubois-Crancé AduC 256 Dubois de Crancé (E.L.A., 1747-1814).JPG 21 tháng 2, 1793 7 tháng 3, 1793
Armand Gensonné Armand Gensonné IMG 2447.JPG 7 tháng 3, 1793 21 tháng 3, 1793
Jean Antoine Joseph Debry AduC 240 Debry (A.J., 1766-1834).JPG 21 tháng 3, 1793 4 tháng 4, 1793
Jean François Bertrand Delmas 4 tháng 4, 1793 18 tháng 4, 1793
Marc David Albin Lasource 18 tháng 4, 1793 2 tháng 5, 1793
Jean-Baptiste Boyer-Fonfrède Boyer-Fonfrède, Jean-Baptiste.JPG 2 tháng 5, 1793 16 tháng 5, 1793
Maximin Isnard Isnard.jpg 16 tháng 5, 1793 30 tháng 5, 1793
François-René-Auguste Mallarmé 30 tháng 5, 1793 13 tháng 6, 1793
Jean-Marie Collot d'Herbois AduC 143 Collot d'Herbois (J.M., 1750-1796).JPG 13 tháng 6, 1793 27 tháng 6, 1793
Jacques Alexis Thuriot de la Rosière 27 tháng 6, 1793 11 tháng 7, 1793
André Jeanbon Saint André Jeanbon St. André 1795 portrait by Jacques-Louis David.jpeg 11 tháng 7, 1793 15 tháng 7, 1793
Georges Jacques Danton Georges Danton.jpg 15 tháng 7, 1793 8 tháng 8, 1793
Marie-Jean Hérault de Séchelles Jean-Lous Laneuville - Marie-Jean Hérault de Séchelles.JPG 8 tháng 8, 1793 22 tháng 8, 1793
Maximilien Robespierre AduC 164 Robespierre (M.M.I. de, 1758-1794).JPG 22 tháng 8, 1793 5 tháng 9, 1793
Jacques Nicolas Billaud-Varenne Billaud-Varenne.jpg 5 tháng 9, 1793 19 tháng 9, 1793
Pierre Joseph Cambon Pierre-joseph-cambon-estampe.jpg 19 tháng 9, 1793 3 tháng 10, 1793
Louis Joseph Charlier 3 tháng 10, 1793 22 tháng 10, 1793
Moïse Antoine Pierre Jean Bayle 22 tháng 10, 1793 6 tháng 11, 1793
Pierre-Antoine Lalloy 6 tháng 11, 1793 21 tháng 11, 1793
Charles-Gilbert Romme Charles-Gilbert Romme.png 21 tháng 11, 1793 6 tháng 12, 1793
Jean-Henri Voulland 6 tháng 12, 1793 21 tháng 12, 1793
Georges Auguste Couthon Georges Couthon.jpg 21 tháng 12, 1793 5 tháng 1, 1794
Jacques-Louis David David Self Portrait.jpg 5 tháng 1, 1794 20 tháng 1, 1794
Marc Guillaume Alexis Vadier Marc-Guillaume Alexis Vadier (1736-1828), French revolutionary (small).jpg 20 tháng 1, 1794 4 tháng 2, 1794
Joseph-Nicolas Barbeau du Barran 4 tháng 2, 1794 19 tháng 2, 1794
Louis Antoine de Saint-Just Saint Just.jpg 19 tháng 2, 1794 6 tháng 3, 1794
Philippe Rühl AduC 150 Ruhl (P.J., 1737-1795).JPG 6 tháng 3, 1794 21 tháng 3, 1794
Jean-Lambert Tallien Jean-Lambert Tallien.jpg 21 tháng 3, 1794 5 tháng 4, 1794
Jean-Baptiste-André Amar 5 tháng 4, 1794 20 tháng 4, 1794
Robert Lindet Robert-lindet.jpg 20 tháng 4, 1794 5 tháng 5, 1794
Lazare Carnot Lazare carnot.jpg 5 tháng 5, 1794 20 tháng 5, 1794
Claude-Antoine Prieur-Duvernois Prieur-Duvernois de la Côte d'Or.jpg 20 tháng 5, 1794 4 tháng 6, 1794
Maximilien Robespierre Robespierre.jpg 4 tháng 6, 1794 19 tháng 6, 1794
Élie Lacoste 19 tháng 6, 1794 5 tháng 7, 1794
Jean-Antoine Louis 5 tháng 7, 1794 19 tháng 7, 1794
Jean-Marie Collot d'Herbois Jean Marie Collot d'Herbois.jpg 19 tháng 7, 1794 3 tháng 8, 1794
Philippe Antoine Merlin Merlin de Douai.png 3 tháng 8, 1794 18 tháng 8, 1794
Antoine Merlin de Thionville Antoine Merlin de Thionville.jpg 18 tháng 8, 1794 2 tháng 9, 1794
André Antoine Bernard Bernard, André Antoine.jpg 2 tháng 9, 1794 22 tháng 9, 1794
André Dumont 22 tháng 9, 1794 7 tháng 10, 1794
Jean-Jacques-Régis de Cambacérès Cambacérès.jpg 7 tháng 10, 1794 22 tháng 10, 1794
Pierre-Louis Prieur Prieur de la Marne.png 22 tháng 10, 1794 6 tháng 11, 1794
Louis Legendre Louis Legendre.jpg 6 tháng 11, 1794 24 tháng 11, 1794
Jean-Baptiste Clauzel 24 tháng 11, 1794 6 tháng 12, 1794
Jean-François Reubell Rewbell1.jpg 6 tháng 12, 1794 21 tháng 12, 1794
Pierre Louis Bentabole 21 tháng 12, 1794 6 tháng 1, 1795
Étienne-François Le Tourneur Charles-Louis François Letourneur--Jean-Baptiste-François Désoria IMG 2312.JPG 6 tháng 1, 1795 20 tháng 1, 1795
Stanislas Joseph François Xavier Rovère AduC 112 Rovère (J.S., 1744-1798).JPG 20 tháng 1, 1795 4 tháng 2, 1795
Paul Barras Paul Barras directeur.jpg 4 tháng 2, 1795 19 tháng 2, 1795
François Louis Bourdon AduC 053 Bourdon (F.L.,1758-1797).JPG 19 tháng 2, 1795 6 tháng 3, 1795
Antoine Claire Thibaudeau AduC 149 Thibaudeau (A.C., 1765-1854).JPG 6 tháng 3, 1795 24 tháng 3, 1795
Jean Pelet Jean Pelet de la Lozère (1759-1842).jpg 24 tháng 3, 1795 5 tháng 4, 1795
François-Antoine de Boissy d'Anglas François-Antoine de Boissy d'Anglas by Delpech.jpg 5 tháng 4, 1795 20 tháng 4, 1795
Emmanuel Joseph Sieyès Emmanuel Joseph Sieyès - crop.jpg 20 tháng 4, 1795 5 tháng 5, 1795
Théodore Vernier Théodore Vernier.jpg 5 tháng 5, 1795 26 tháng 5, 1795
Jean-Baptiste Charles Matthieu 26 tháng 5, 1795 4 tháng 6, 1795
Jean-Denis Lanjuinais Profil de Jean-Denis Lanjuinais.png 4 tháng 6, 1795 19 tháng 6, 1795
Jean-Baptiste Louvet de Couvray Louvet de Couvray.jpg 19 tháng 6, 1795 4 tháng 7, 1795
Louis-Gustave Doulcet de Pontécoulant Louis-Gustave Doulcet de Pontécoulant.jpg 4 tháng 7, 1795 19 tháng 7, 1795
Louis-Marie de La Révellière-Lépeaux Louis-Marie de Larévellière-Lépaux Directeur.jpg 19 tháng 7, 1795 3 tháng 8, 1795
Pierre Claude François Daunou Daunou, Pierre - 1.jpg 3 tháng 8, 1795 19 tháng 8, 1795
Marie-Joseph Chénier Chénier, Marie-Joseph.jpg 19 tháng 8, 1795 2 tháng 9, 1795
Théophile Berlier 2 tháng 9, 1795 23 tháng 9, 1795
Pierre-Charles-Louis Baudin 23 tháng 9, 1795 8 tháng 10, 1795
Jean-Joseph-Victor Genissieu 8 tháng 10, 1795 26 tháng 10, 1795

Đốc chính[sửa | sửa mã nguồn]

Cuối tháng 10 năm 1795, Quốc ước tan vỡ. Một cơ chế lãnh đạo nước Pháp được hình thành bởi một tập thể gồm 5 người gọi là Hội đồng Đốc chính (Directoire). Năm vị Đốc chính (Directeur) này đều phải là thành viên của Quốc ước trước đây, được chỉ định bởi Hội đồng Trưởng lão (Conseil des Anciens, tức Thượng viện) căn cứ theo danh sách đề cử của Hội đồng 500 (Conseil des Cinq-Cents, tức Hạ viện). Cơ chế lãnh đạo này tồn tại đến năm 1799 thì bị sụp đổ và được thay bằng chế độ Tổng tài.

# Ảnh Tên Tại nhiệm Nhóm chính trị
1 Paul Barras.jpg Paul Barras 31 tháng 10, 1795 - 10 tháng 11, 1799 Thermidorian
2 Charles-Louis François Letourneur--Jean-Baptiste-François Désoria IMG 2312.JPG Étienne-François Letourneur 2 tháng 11, 1795 - 26 tháng 5, 1797 Độc lập
3 Rewbell1.jpg Jean-François Rewbell 2 tháng 11, 1795 - 19 tháng 5, 1799 Thermidorian
4 AduC 204 La Réveillère-Lépaux (L.M., 1753-1824).JPG Louis Marie de La Révellière-Lépeaux 2 tháng 11, 1795 - 18 tháng 6, 1799 Thermidorian
5 Portrait Lazare Carnot.jpg Lazare Carnot 4 tháng 11, 1795 - 5 tháng 9, 1797 Clichyen
6 Francois Barthelemy.gif François-Marie de Barthélemy 26 tháng 5, 1797 - 5 tháng 9, 1797 Clichyen
7 Neufchateau.JPG François de Neufchâteau 8 tháng 9, 1797 - 20 tháng 5, 1798 Độc lập
8 Merlin de Douai.png Philippe-Antoine Merlin de Douai 8 tháng 9, 1797 - 18 tháng 6, 1799 Thermidorian
9 AduC 289 Treilhard (J.B., 1742-1810).jpg Jean Baptiste Treilhard 20 tháng 5, 1798 - 17 tháng 6, 1799 Độc lập
10 AduC 254 Gohier (L.J., 1746-1830).JPG Louis-Jérôme Gohier 17 tháng 6, 1799 - 10 tháng 11, 1799 Thermidorian
11 Emmanuel Joseph Sieyès - crop.jpg Emmanuel Joseph Sieyès 17 tháng 6, 1799 - 10 tháng 11, 1799 Độc lập
12 AduC 233 Ducos (R., 1747-1816).JPG Roger Ducos 19 tháng 6, 1799 - 10 tháng 11, 1799 Thermidorian
13 No image.svg Jean-François-Auguste Moulin 20 tháng 6, 1799 - 10 tháng 11, 1799 Thermidorian

Tổng tài[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 9 tháng 11 năm 1799, tướng Napoléon Bonaparte thực hiện cuộc đảo chính tháng Sương mù, giải thể cả 2 viện lẫn Hội đồng Đốc chính. Dưới áp lực của quân đội, một nghị viện thu nhỏ (rump legislature) chỉ định Napoléon và 2 Đốc chính cũ là Sieyès và Ducos làm các Tổng tài (Consulat) lâm thời quản lý chính quyền. Tuy nhiên cả 2 Đốc chính đều sớm bị Napoléon qua mặt khi ông được bầu làm Tổng tài suốt đời và sau đó bước lên ngôi Hoàng đế, chấm dứt nền Đệ nhất Cộng hòa vào năm 1804.

Tổng tài lâm thời (10 tháng 1112 tháng 12, 1799)
Tổng tài Tam đầu chế (12 tháng 12, 1799 – 9 tháng 5, 1802)
Tổng tài vĩnh viễn (9 tháng 5, 1802 - 18 tháng 5, 1804)
  • Napoleon Bonaparte

Đệ nhị Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Đệ nhị cộng hòa

Số Chân dung Tổng thống Nhiệm kỳ Đảng phái Ghi chú
1 Napoleon-3.jpg Louis-Napoléon Bonaparte 20 tháng 12, 1848 — 2 tháng 12, 1852   Hoàng đế cuối cùng

Đệ nhị đế chế

Đệ tam cộng hòa

Số Chân dung Tổng thống Nhiệm kỳ Đảng phái Ghi chú
2 Adolphe Thiers.jpg Adolphe Thiers 17 tháng 2, 1871 — 24 tháng 5, 1873 Quân chủ ôn hòa Từ chức
3 Patrice de Mac Mahon.jpg Patrice de Mac-Mahon 24 tháng 5, 1873 — 30 tháng 1, 1879 Quân chủ Từ chức
4 Jules Grevy.jpg Jules Grévy 30 tháng 1, 1879 — 2 tháng 12, 1887 Cộng hòa Từ chức
5 Sadi Carnot - Théobald Chartran.jpg Marie François Sadi Carnot 3 tháng 12, 1887 — 25 tháng 6, 1894 Cộng hòa cánh tả Bị ám sát
6 Jean Casimir-Perier.jpg Jean Casimir-Perier 27 tháng 6, 1894 — 16 tháng 1, 1895 Cánh tả Từ chức
7 Ffaure.jpg Félix Faure 17 tháng 1, 1895 — 16 tháng 2, 1899 Cộng hòa Mất khi đương nhiệm
8 Emile Loubet.jpg Émile Loubet 18 tháng 2, 1899 — 18 tháng 2, 1906 Cánh tả
9 ArmandFallieres.jpg Armand Fallières 18 tháng 2, 1906 — 18 tháng 2, 1913 Cánh tả
10 Poincare larger.jpg Raymond Poincaré 18 tháng 2, 1913 — 18 tháng 2, 1920 Liên minh dân chủ
11 Deschanel.jpg Paul Deschanel 18 tháng 2, 1920 — 21 tháng 9, 1920 Cánh hữu Từ chức
12 Millerand.gif Alexandre Millerand 23 tháng 9, 1920 — 11 tháng 6, 1924 Cộng hòa xã hội Từ chức
13 Gaston Doumergue.jpg Gaston Doumergue 13 tháng 6, 1924 — 13 tháng 6, 1931 Cánh tả cấp tiến
14 Paul Doumer.jpg Paul Doumer 13 tháng 6, 1931 — 7 tháng 5, 1932   Cánh tả cấp tiến Bị ám sát
15 Albert Lebrun 1932 (2).jpg Albert Lebrun 10 tháng 5, 1932 — 11 tháng 7, 1940 Liên minh dân chủ

Thế chiến thứ hai

Đệ tứ cộng hòa

Số Chân dung Tổng thống Nhiệm kỳ Đảng phái Ghi chú
16 VincentAuriol.png Vincent Auriol 16 tháng 1, 1947 — 16 tháng 1, 1954 Công nhân quốc tế
17 René Coty en 1948.JPG René Coty 16 tháng 1, 1954 — 8 tháng 1, 1959   Độc lập Từ chức

Đệ ngũ cộng hòa

Số Chân dung Tổng thống Nhiệm kỳ Đảng phái Ghi chú
18 De Gaulle-OWI.jpg Charles de Gaulle   8 tháng 1, 1959 — 28 tháng 4, 1969 Liên minh cộng hòa mới Từ chức
19 Georges Pompidou - Bundesarchiv B 145 Bild-F020538-0006.jpg Georges Pompidou 20 tháng 6, 1969 — 3 tháng 4, 1974   Liên minh bảo vệ cộng hòa Mất khi đương nhiệm
20 Valéry Giscard d’Estaing 1978.jpg Valéry Giscard d'Estaing 27 tháng 5, 1974 — 21 tháng 5, 1981 Liên minh dân chủ Pháp
21 Mitterrand 1981.jpg François Mitterrand 21 tháng 5, 1981 — 17 tháng 5, 1995 Đảng xã hội
22 JChirac20030602G8.jpg Jacques Chirac 17 tháng 5, 1995 — 16 tháng 5, 2007 UMP
23 Nicolas Sarkozy MEDEF.jpg Nicolas Sarkozy 16 tháng 5, 2007 — 16 tháng 5, 2012 UMP
24 François Hollande (Journées de Nantes 2012).jpg François Hollande 16 tháng 5, 2012 — Đương nhiệm   Đảng xã hội

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]