Đệ Ngũ Cộng hòa Pháp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Cộng hoà Pháp

République française  (tiếng Pháp)
Khẩu hiệu: "Liberté, égalité, fraternité"
"Tự do, bình đẳng, bác ái"
Quốc ca: "La Marseillaise"
Vị trí của  Pháp và lãnh thổ hải ngoại  (xanh) ở Liên minh châu Âu  (xanh nhạt)
Vị trí của  Pháp và lãnh thổ hải ngoại  (xanh)

Liên minh châu Âu  (xanh nhạt)

Thủ đô
và thành phố lớn nhất
Paris
48°51.4′B 2°21.05′Đ / 48,8567°B 2,35083°Đ / 48.8567; 2.35083
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Pháp
Chính quyềnNhất thể bán tổng thống cộng hòa lập hiến
Emmanuel Macron
Édouard Philippe
Cơ quan lập phápQuốc hội
Thượng viện
Hạ viện
Thành lập
• Hiến pháp hiện hành
4 tháng 10 năm 1958
Tiền tệ
Định dạng ngày thángnn/tt/nnnn (AD)
Lái xe bênphải
Mã vùng điện thoại+33[upper-roman 3]
Mã ISO 3166FR
Internet TLD.fr[upper-roman 4]

Đệ Ngũ Cộng hòa là chế độ cộng hòa của Pháp ngày nay. Đệ Ngũ Cộng hòa được thành lập sau khi Đệ Tứ Cộng hòa sụp đổ vào năm 1958. Đệ Ngũ Cộng hòa có Hiến pháp được soạn thảo năm 1958.[1]

Tính tới nay, Đệ Ngũ Cộng hòa là thể chế tồn lại lâu thứ nhì tại Pháp kể từ sau Cách mạng Pháp. Nó có khoảng thời gian tồn tại chỉ sau Đệ Tam cộng hòa.

Các tổng thống của Đệ Ngũ Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyên thủ quốc gia Pháp (tiếng Pháp: Chef de l’État français) là ngôi vị của người đứng đầu Cộng hòa Pháp. Kế từ năm 1958, danh xưng Quốc trưởng (chef d'État) không xuất hiện trong các văn bản pháp luật, do nó từng là một danh xưng chính thức trong các thời kỳ Phục hoàng, Đế chế thứ hai và Chính phủ Vichy, mang ý nghĩa một chức vị chuyên chế hoặc ít tập trung quyền lực thực tế. Theo Hiến pháp của nền Đệ ngũ Cộng hòa, Nguyên thủ quốc gia Pháp có danh xưng chính thức là Tổng thống Cộng hòa Pháp (tiếng Pháp: Président de la République française) là một chức vị đứng đầu nhà nước và có thực quyền.

      Xã hội (PS)
      Trung dung (CD)
      Trung dung (EM)
      Cộng hòa (UDF)
      de Gaulle (UNR; UDR; RPR)
      de Gaulle mới (UMP)

Tổng thống Năm sinh
- Năm mất
Từ Đến Đảng
Charles de Gaulle 1890–1970 8 tháng 1 năm 1959 28 tháng 4 năm 1969 UNR sau đó UDR
Alain Poher (chủ tịch Thượng viện) 1909–1996 28 tháng 4 năm 1969 15 tháng 6 năm 1969 (tạm thời sau khi De Gaulle từ chức) PDM
Georges Pompidou 1911–1974 15 tháng 6 năm 1969 2 tháng 4 năm 1974 (mất khi đương nhiệm) UDR
Alain Poher (chủ tịch Thượng viện) 1909–1996 2 tháng 4 năm 1974 19 tháng 5 năm 1974 (tạm thời sau khi Pampidou qua đời) PDM
Valéry Giscard d'Estaing 1926– 19 tháng 5 năm 1974 10 tháng 5 năm 1981 UDF
François Mitterrand 1916–1996 10 tháng 5 năm 1981 17 tháng 5 năm 1995 PS
Jacques Chirac 1932– 17 tháng 5 năm 1995 16 tháng 5 năm 2007 RPR sau đó UMP
Nicolas Sarkozy 1955– 16 tháng 5 năm 2007 16 tháng 5 năm 2012 UMP
François Hollande 1954– 17 tháng 5 năm 2012 14 tháng 5 năm 2017 PS
Emmanuel Macron 1977– 15 tháng 5 năm 2017 đương nhiệm EM

Các thủ tướng của Đệ Ngũ Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Đây là lần đầu tiên chức vụ được gọi là Thủ tướng Chính phủ, chứ không phải là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, thể hiện sự chia sẻ quyền lực vơi Tổng thống Cộng hòa, là nguyên thủ quốc gia không phải đứng đầu Chính phủ

Đảng Chính trị:       Không đảng phái
      Đảng Gaulle (UNR; UDR; RPR)
      Đảng Cộng hòa (Liên hiệp Dân chủ Pháp)
      Đảng Xã hội
      Đảng liên minh vì phong trào nhân dân

# Chân dung Tên Nhiệm kỳ Đảng Chính trị Cơ quan Lập pháp
(Bầu cử)
Tổng thống
(Nhiệm kỳ)
149 Michel Debré.jpg Michel Debré 8/1/1959 14/4/1962 Liên hiệp Cộng hòa mới
UNR
I (1958) Charles de Gaulle
Charles de Gaulle-1963.jpg
(1959–1969)
150 Georges Pompidou - Bundesarchiv B 145 Bild-F020538-0006.jpg Georges Pompidou 1 14/4/1962 7/12/1962 Liên hiệp Cộng hòa mới
UNR
2 7/12/1962 8/1/1966 II (1962)
3 8/1/1966 1/4/1967
4 5/4/1967 10/7/1968 III (1967)
151 Maurice Couve de Murville.jpg Maurice Couve de Murville 10/7/1968 20/6/1969 Liên hiệp Bảo vệ Cộng hòa
UDR
IV (1968)
152 Jacques Chaban-Delmas-1.jpg Jacques Chaban-Delmas 20/6/1969 6/7/1972 Liên hiệp Dân chủ Cộng hòa
UDR
Georges Pompidou
Georges Pompidou - Bundesarchiv B 145 Bild-F020538-0006.jpg
(1969–1974)
153 Pierre Messmer01.JPG Pierre Messmer 1 6/7/1972 5/4/1973 Liên hiệp Dân chủ Cộng hòa
UDR
2 5/4/1973 1/3/1974 V (1973)
3 1/3/1974 27/5/1974
154 Jacques Chirac mid-eighties.jpg Jacques Chirac 1 27/5/1974 26/8/1976 Liên hiệp Dân chủ Cộng hòa
UDR
Valéry Giscard d'Estaing
Valéry Giscard d’Estaing 1978.jpg
(1974–1981)
155 Raymond Barre 1977-3.jpg Raymond Barre 1 26/8/1976 29/3/1977 Không đảng phải
(thân UDF)
2 29/3/1977 31/3/1978
3 31/3/1978 21/5/1981 VI (1978)
156 Pierre Mauroy 1990.jpg Pierre Mauroy 1 21/5/1981 23/6/1981 Đảng Xã hội
PS
François Mitterrand
Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg
(1981–1995)
2 23/6/1981 23/3/1983 VII (1981)
3 23/3/1983 17/7/1984
157 Laurent Fabius - Royal & Zapatero's meeting in Toulouse for the 2007 French presidential election 0538 2007-04-19.jpg Laurent Fabius 17/7/1984 20/3/1986 Đảng Xã hội
PS
158 Jacques Chirac mid-eighties.jpg Jacques Chirac 2 20/3/1986 10/5/1988 Tập hợp vì nền Cộng hòa
RPR
VIII (1986)
159 Michel Rocard16.JPG Michel Rocard 1 10/5/1988 22/6/1988 Đảng Xã hội
PS
2 23/6/1988 15/5/1991 IX (1988)
160 Edith Cresson2.png Édith Cresson 15/5/1991 2/4/1992 Đảng Xã hội
PS
161 Pierre Beregovoy.jpg Pierre Bérégovoy 2/4/1992 29/3/1993 Đảng Xã hội
PS
162 Edouard Balladur-1-crop2.png Édouard Balladur 29/3/1993 18/5/1995 Tập hợp vì nền Cộng hòa
RPR
X (1993)
163 Alain Juppé in Washington DC.jpg Alain Juppé 1 18/5/1995 7/11/1995 Tập hợp vì nền Cộng hòa
RPR
Jacques Chirac
Jacques Chirac.jpg
(1995–2007)
2 7/11/1995 3/6/1997
164 Lionel Jospin 2008.jpg Lionel Jospin 3/6/1997 6/5/2002 Đảng Xã hội
PS
XI (1997)
165 Jean-Pierre Raffarin par Claude Truong-Ngoc 2013.jpg Jean-Pierre Raffarin 1 7/5/2002 17/6/2002 (Ban đầu Dân chủ Tự do)
Liên hiệp Phong trào nhân dân
UMP
2 17/6/2002 30/3/2004 XII (2002)
3 31/3/2004 31/5/2005
166 Launch Republique Solidaire 2010-06-19 n05.jpg Dominique de Villepin 31/5/2005 17/5/2007 Liên hiệp Phong trào nhân dân
UMP
167 François Fillon 2010.jpg François Fillon 1 17/5/2007 18/6/2007 Liên hiệp Phong trào nhân dân
UMP
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy - Sarkozy meeting in Toulouse for the 2007 French presidential election 0299 2007-04-12 cropped further.jpg
(2007–2012)
2 19/6/2007 13/11/2010 XIII (2007)
3 14/11/2010 16/5/2012
168 Jean-Marc Ayrault-meeting Hollande.jpg Jean-Marc Ayrault 1 16/5/2012 18/6/2012 Đảng Xã hội
PS
François Hollande
François Hollande (Journées de Nantes 2012).jpg
(2012–)
2 18/6/2012 31/3/2014 XIV (2012)
169 Valls Toulouse 2012.JPG Manuel Valls 31/3/2014 Tại nhiệm Đảng Xã hội
PS

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Toàn thể Cộng hoà Pháp ngoại trừ các lãnh thổ hải ngoại tại Thái Bình Dương.
  2. ^ Chỉ trong các lãnh thổ hải ngoại của Pháp tại Thái Bình Dương.
  3. ^ Các khu vực hải ngoại có mã điện thoại quốc gia riêng: Guadeloupe +590; Martinique +596; Guyane thuộc Pháp +594, RéunionMayotte +262; Saint Pierre và Miquelon +508, Nouvelle-Calédonie +687, Polynésie thuộc Pháp +689; Wallis và Futuna +681.
  4. ^ Ngoài .fr, một vài tên vùng Internet khác được sử dụng trong các khu vực hải ngoại của Pháp: .re, .mq, .gp, .tf, .nc, .pf, .wf, .pm, .gf.yt. Pháp cũng sử dụng .eu cung với các thành viên khác trong Liên minh châu Âu. Tên vùng .cat được sử dụng trong các lãnh thổ nói tiếng Catalunya.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]