Giant's Causeway

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm


Giant's Causeway và bờ biển Causeway
Causeway-code poet-4.jpg
The Giant's Causeway
Vị trí Antrim
Toạ độ 55°14′27″B 6°30′42″T / 55,24083°B 6,51167°T / 55.24083; -6.51167Tọa độ: 55°14′27″B 6°30′42″T / 55,24083°B 6,51167°T / 55.24083; -6.51167
Tên chính thức: Giant's Causeway và bờ biển Causeway
Loại Thiên nhiên
Tiêu chuẩn vii, viii
Ngày nhận danh hiệu 1986 (kỳ họp thứ 10)
Số hồ sơ tham khảo 369
Quốc gia  Anh Quốc
Vùng Châu Âu
Giant's Causeway trên bản đồ Bắc Ireland
Giant's Causeway
Vị trí của Giant's Causeway và bờ biển Causeway ở Bắc Ireland

Giant's Causeway là vùng bờ biển thuộc hạt Altrim, Bắc Ireland, Vương quốc Anh. Bờ biển này thu hút rất đông khách du lịch và các nhà nghiên cứu đến đây bởi tại đây có khoảng 40.000 cột bazan khổng lồ màu đen được xếp ngay ngắn, kết quả của một vụ phun trào núi lửa cổ xưa.[1] Ngoài ra, nó cũng được gọi là Clochán an Aifir hoặc Clochán na bhFomhórach trong tiếng Ireland[2]Giant's Causey bởi những Người Ulster Scots.[3]

Nó nằm ở hạt Altrim, trên bờ biển phía đông bắc của Bắc Ireland, cách khoảng 3 dặm (4,8 km) về phía đông bắc của thị trấn Bushmills. Năm 1986, khu vực đã được công nhận là Di sản thế giới của UNESCO, trở thành một khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia vào năm 1987 do Bộ Môi trường. Trong cuộc thăm dò độc giả năm 2005 của Radio Times, Giant's Causeway được coi là kỳ quan thiên nhiên xếp thứ tư ở Vương quốc Anh.[4] Các cột bazanxeeop với nhau tạo thành những bậc dẫn từ vách đá và từ từ biến mất xuống biển. Hầu hết các cột có hình lục giác, mặc dù một số cũng có bốn, năm, bảy hay tám cạnh. Cột cao nhất đạt tới 12 mét (39 ft), và dung nham đông đặc lại tại những vách đá có chiều cao tới 28 mét (92 ft).

Phần lớn Giant's Causeway và bờ biển Causeway được sở hữu và quản lý bởi National Trust, một tổ chức quốc gia cho những nơi có giá trị lịch sử hay vẻ đẹp thiên nhiên. Đây cũng là một trong số những điểm thu hút khách du lịch ghé thăm nhiều nhất Bắc Ireland.[5] Phần còn lại của di sản này là thuộc sở hữu của Crown Estate và một số chủ đất tư nhân.

Địa chất[sửa | sửa mã nguồn]

Khoảng 50 đến 60 triệu năm trước,[1] trong thời kỳ Paleogen, Antrim đã chịu cường độ cao của các hoạt động núi lửa, các đòng dung nham xâm nhập qua các vách đá phấn để tạo thành một cao nguyên dung nham rộng lớn. Khi nham thạch nguội đi, xảy ra hiện tượng co giãn vì nhiệt. Co ngang dẫn tới gãy một cách tương tự như hình thành bùn khô, các vết nứt truyền xuống và hạ dần nhiệt độ do độ dày, tạo thành các cấu trúc cột. Trong nhiều trường hợp gãy ngang tạo thành mặt phía dưới đó là lồi trong khi mặt trên lại là lõm. Kích thước của các cột được xác định chủ yếu bởi tốc độ dung nham nguội đi.[6] Các cột bazan ngày nay là một phần của một cao nguyên núi lửa rộng lớn ban đầu được gọi là cao nguyên Thulean hình thành trong kỷ Paleogen.[7]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Giant's Causeway and Causeway Coast”. UNESCO World Heritage Centre. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2009. 
  2. ^ “Clochán an Aifir / Giant's Causeway - Placenames Database of Ireland”. Placenames Commission. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2014. 
  3. ^ The Crack: Yin giant step for mankind The News Letter. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2011.
  4. ^ Report of poll result BBC.co.uk Retrieved ngày 10 tháng 12 năm 2006.
  5. ^ “Giant's Causeway remains Northern Ireland's Top Attraction” (Thông cáo báo chí). Northern Ireland Tourist Board. Ngày 18 tháng 8 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2009. 
  6. ^ “University of Toronto (2008, December 25). Mystery of Hexagonal Column Formations”. 
  7. ^ Geoffroy, Laurent; Bergerat, Françoise; Angelier, Jacques (tháng 9 năm 1996). “Brittle tectonism in relation to the Palaeogene evolution of the Thulean/NE Atlantic domain: a study in Ulster”. Geological Journal 31 (3): 259–269. doi:10.1002/(SICI)1099-1034(199609)31:3<259::AID-GJ711>3.0.CO;2-8. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2007.