Mô hình giấy

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Mô hình bằng giấy tòa nhà Woolworth Building ở New York năm 1929
Mô hình xe bus

Mô hình giấy đôi khi còn được gọi là card models (mô hình bìa giấy) hoặc papercraft, là những mô hình của các mẫu vật thật trong đời sống được làm từ giấy cứng hoặc giấy bìa, được xem như một thú tiêu khiển hoặc đôi khi được xem như một môn thủ công cho các em nhỏ. Mô hình giấy phát triển mạnh tại Châu ÂuNhật Bản.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ấn phẩm mô hình giấy bắt đầu được in phổ biến thường xuyên trên các tạp chí trong các buổi đầu của thế kỷ 20. Và nó thật sự bộc phát mạnh mẽ trong suốt thời gian Đệ Nhị Thế Chiến, khi giấy là 1 trong số ít ỏi các vật liệu mà việc sử dụng cũng như sản xuất không bị kiểm soát và quy định quá khắt khe (do nhu cầu chiến tranh).

Mô hình giấy mang nhãn hiệu Micromodels (Mô Hình Cực Nhỏ) được thiết kế và xuất bản tại Anh quốc từ năm 1941 và rất phổ biến với 100 mô hình khác nhau về kiến trúc, tàu, máy bay... Nhưng khi mô hình nhựa dần trở nên phổ biến hơn, sự quan tâm đến mô hình giấy ngày một giảm dần.

Việc tìm kiếm các mô hình giấy trên mạng Internet chỉ tốn rất ít tiền hoặc miễn phí, chúng có thể được tải về (máy vi tính tại nhà), in ra từ các máy in phun rẻ tiền và nhờ vậy mô hình giấy trở nên thông dụng trên toàn cầu. Việc in mô hình giấy tại nhà cũng cho phép ta phóng lớn hoặc thu nhỏ một cách dễ dàng (ví dụ như đưa 2 mô hình của 2 tác giả khác nhau, với tỉ lệ khác nhau về cùng 1 tỉ lệ chung) và trọng lượng (cũng như độ dày) của giấy cũng phải được điều chỉnh cùng tỷ lệ cho phù hợp.

Ấn phẩm mẫu Mô hình giấy (kit, Mẫu mô hình chưa hoàn chỉnh)có thể mua với giá rẻ và các mô hình gia kinh nghiệm thường tự tạo, sáng tác mô hình bằng cách vẽ tay hoặc gần đây với kỹ thuật máy vi tính, sử dụng phần mềm đồ hoạ 3 chiều như 3ds Max, Maya của hiệu Autodesk, sau đó chuyển các mô hình 3 chiều sang các dạng hình 2 chiều để có thể được in ra sau đó rồi cắt và lắp ráp. Nhờ vậy, mô hình giấy rất đa dạng về mẫu mã. Xe cộ, máy bay, tàu vũ trụ (thật và giả tưởng), nhà cửa, thú vật rất thông thường và dễ tìm thấy.

Nhiều lúc ta thường gặp các "mô hình giấy cắt gần lìa" ở dưới dạng trang cắt sẵn của tập mô hình giấy, nhưng các mô hình gia kinh nghiệm khuyên nên cắt mô hình trên 1 thớt cắt cao su và dùng thước kim loại (loại dẹp, mỏng và có dán bần ở mặt dưới, giúp thước không bị trơn, tuột) để điều chỉnh đường dao cắt. Nếp gấp được tạo với dụng cụ cùn như phần lưỡi không cắt của dao (phần lưng dao), viết hết mực... Sau đó dán các chi tiết lại với nhau với một lớp keo mỏng polyvinyl acetate (với tên gọi thông dụng tại Việt Nam là keo trắng, keo sữa... PVA) và quét keo bằng cọ nhỏ, loại dùng sơn màu nước. Mô hình giấy thường được "sơn sẵn" do việc in mực màu. Khi mô hình được ráp xong, có thể trưng bày ngay mà không cần phải tô vẽ. Tuy nhiên vẫn có nhiều người chỉnh sửa mô hình bằng cách sơn và thêm các chi tiết khác.

Để tránh mô hình bị oằn cong hoặc phai màu theo thời gian, mô hình gia có thể gia cố mô hình hoàn chỉnh bằng cách sơn phủ với 1 lớp sơn trong, loại mờ hay bóng. Để trợ lực cho các góc và các cạnh dài, họ thường sử dụng các mảnh gỗ vụn (loại nhẹ và dễ cắt như gỗ balsa, hay loại tương đương dễ tìm ở Việt Nam là loại gỗ vông hoặc gỗ thông).

Kinh nghiệm chọn giấy[sửa | sửa mã nguồn]

Không nên sử dụng giấy ảnh bóng khi làm mô hình. Các nếp gấp mô hình sẽ làm gãy, vỡ, rạn lớp mực in trên bề mặt loại giấy này.

Giấy quá dày sẽ làm bạn khó thao tác.

Giấy quá mỏng sẽ làm mô hình không vững chắc.

Các mô hình giấy hoặc khối chi tiết mô hình thường có kích cỡ dao động trong khoảng từ 5 cm đến 50 cm, vì thế, nếu bạn chọn loại giấy quá mỏng, mô hình sẽ không thể đứng vững hoặc không thể giữ được hình dạng ổn định. Sau khi hoàn thành, nếu chọn giấy quá dày thì bạn sẽ cực kỳ khó làm, đặc biệt với những chi tiết nhỏ. Vậy nếu bất khả kháng bạn nên sử dụng giấy mỏng, nếu cần, ta có thể bồi thêm vào bằng những miếng giấy bỏ đi để gia cố cho mô hình.

Nhưng làm thế nào để phân biệt giấy dày hay mỏng? Chúng ta sẽ phân định dựa trên định lượng giấy, thông thường giấy mỏng nhất chúng ta sử dụng là giấy 75 gsm (còn có hệ đơn vị khác là lbs, nhưng ở Việt Nam, thường sử dụng đợn vị là gsm hoặc g/cm2), giấy dày nhất là 250 gsm. Thông thường, bạn có thể chọn giấy phù hợp theo bảng khuyến nghị sau:

Số tờ KIT         Định lượng giấy

1                          80 - 120 (150)

2                          90 - 120 (150)

3 - 6                    100 - 150 (180)

7 - 20                        180

21 - 50                180 - 230

51+                       180 - 250

Về độ trắng giấy, bạn nên chọn trong khoảng từ 85 - 92 là vừa.

Về khổ giấy, hầu hết các mô hình được thiết kế dành cho khổ giấy A4 hoặc Letter. Do đó, bạn có thể chọn 180 như định lượng đa năng, sử dụng được cho hầu hết mọi mô hình (trừ các mô hình cỡ lớn) (tỷ lệ 1:1).

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]