Mikhail Vasilyevich Lomonosov

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Mikhail Vasilyevich Lomonosov
SinhMikhaylo Vasilyevich Lomonosov
(1711-11-19)19 tháng 11 năm 1711
Mishaninskaya, Tổng lãnh thổ Archangelgorod, Sa quốc Nga
Mất15 tháng 4 năm 1765(1765-04-15) (53 tuổi)
Sankt Peterburg, Đế quốc Nga
NgànhKhoa học tự nhiên, hóa học, vật lý học, khoáng vật học, lịch sử, bác ngữ học, thơ, quang học
Nơi công tácĐại học Tổng hợp Sankt-Peterburg
Alma materHọc viện Latinh Hy Lạp Slav
Đại học Tổng hợp Sankt-Peterburg
Đại học Marburg
Cố vấn nghiên cứuChristian Wolff
Vợ/chồngElizabeth Christine Zilch

Mikhail Vasilyevich Lomonosov (Phiên âm tiếng Việt: Mi-kha-in Va-si-ly-ích Lô-mô-nô-xốp, tiếng Nga: Михаи́л Васи́льевич Ломоно́сов; sinh ngày 19 tháng 11 [lịch cũ 8 tháng 11] năm 1711 – 15 tháng 4 [lịch cũ 4 tháng 4] năm 1765, Sankt-Peterburg) là một nhà khoa học thực nghiệm tự nhiên nổi tiếng thế giới, nhà thơ, người đặt ra cơ sở cho văn học tiếng Nga hiện đại, họa sĩ, sử gia, người đóng góp cho sự phát triển của giáo dục, khoa học và kinh tế Nga, người khởi đầu của thuyết động học phân tử. Đại học Quốc gia Moskva mang tên ông.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lomonosov sinh ra tại Curostop,cách Ackhangensk gần 10 km từ phía nam , Viễn Bắc của Nga. Cha của ông, một người đánh cá, đã giữ người con bên cạnh mình để trợ giúp đến tận khi ông lên mười tuổi, nhưng sự say mê với tri thức của ông là vô tận. Một số quyển sách mà ông có được, ông đã học thuộc lòng. Thấy không có khả năng tiếp tục việc học tập ở quê nhà, ông đã quyết định đi bộ một khoảng cách khá xa, đến tận Moskva để học.

Khi ông lên mười bảy, nhờ sự can thiệp của những người bạn, ông đã có một cơ hội được vào học tại Học viện ngôn ngữ La tinh-Hy Lạp-Slav (Славяно-греко-латинская академия). Tại trường, sự tiến bộ của ông đã rất nhanh chóng, đặc biệt là tiếng Latin. Năm 1734, ông được gửi tới Sankt-Peterburg, tại đây trình độ của ông lại tiến bộ vượt bậc, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học vật lý, ông là một trong những người trẻ tuổi được chọn để hoàn thiện trình độ giáo dục của họ ở ngoài nước.

Tới  năm 1740 Lô-mô-nô-xốp xây dựng thành công thuyết hạt về cấu tạo các chất, nhiều luận điểm đã đi trước cả học thuyết nguyên tử - phân tử. Ông gọi các nguyên tử là “nguyên tố” và phân tử  là “hạt”.


Năm 1744 ông  xuất bản tác phẩm “ Suy nghĩ về nguyên nhân của nóng và lạnh”. Đây là một luận điểm khẳng định rằng nhiệt không phải là “chất lỏng đặc biệt” như người ta thưòng nghĩ, mà là kết quả của sự chuyển động của các hạt. Khi sự chuyển động đó ngừng lại thì quá trình sinh nhiệt cũng chấm dứt.

Năm 1750 Tại Viện Hàn Lâm khoa học Nga ông đã cống hiến cho nước Nga phương pháp điều chế chất màu vô cơ và thuỷ tinh màu từ các nguyên liệu trong nước . Ông còn  sáng tạo ra “ ngôn ngữ hoá học”  Nga  qua nghiên cứu phân tích các thành phần của các muối và  các chất khoáng.

Qua nhiều năm nghiên cứu khoa học tới năm 1760 ông đưa ra một  nhận định tổng quát về “Định luật bảo toàn chất và chuyển động”: “Tất cả những sự biến đổi xẩy ra trong thiên nhiên đều có bản chất là vật thể này mất đi một lượng bao nhiêu thì vật thể kia được thêm một lượng bấy nhiêu…” Định luật tổng quát này của tự nhiên áp dụng được ngay vào các quy tắc của chuyển động.


Do những tài năng cống hiến của Lô-mô-nô-xốp không những trong lĩnh vực hoá học ông còn được lịch sử đánh giá  là một nhà Bác học bách khoa vĩ đại. Sự nghiệp của ông có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của xã hội và văn hoá Nga. Ông còn là một nhà thơ  đã sáng tạo ra những âm luật mới cho thơ ca Nga. Ông cũng còn là một hoạ sỹ đã sáng tạo ra những bức tranh ghép gốm khổng lồ. Và ông cũng là tác giả của những cuốn sách giáo khoa đầu tiên về lịch sử cổ đại nước Nga, đồng thời là một nhà địa lý học, địa chất học kiệt xuất, nhà luyện kim và nhà sư phạm thiên tài.

Chính vậy đương thời hay ở thời đại ngày này – hàng trăm năm sau, ông vẫn được gọi là nhà Bác học đa tài Lô-mô-nô-xốp.


Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]