Nghị viện Quốc gia (Đông Timor)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Nghị viện Quốc gia
tiếng Tetum: Parlamentu Nasionál
tiếng Bồ Đào Nha: Parlamento Nacional
Nghị viện Quốc gia khóa 4
Coat of arms of East Timor.svg
Dạng
Mô hình
Đơn viện
Lãnh đạo
Aniceto Guterres LopesFretilin
Từ 5 tháng 9, 2017
Mari AlkatiriFretilin
Từ 2017
Cơ cấu
Số ghế65 nghị sĩ
National Parliament (East Timor) diagram.svg
Chính đảng
Nhiệm kỳ
5 năm
QuyềnTiêu đề III, Phần III, Hiến pháp Timor-Leste
Bầu cử
Hệ thống đầu phiếuĐại diện tỷ lệ theo danh sách đảng
Bầu cử vừa qua22 tháng 7, 2017
Trụ sở
Parlament klein.jpg
Tòa nhà Nghị viện Quốc gia Timor-Leste tại Dili
Trang web
www.parlamento.tl
Coat of arms of East Timor.svg
Bài này nằm trong loạt bài về:
Chính trị và chính phủ
Đông Timor

Nghị viện Quốc gia (tiếng Tetum: Parlamentu Nasionál, tiếng Bồ Đào Nha: Parlamento Nacional) là cơ quan lập pháp quốc gia đơn viện ở Timor-Leste. Nó được thành lập vào năm 2001 với tên gọi là Hội đồng Lập hiến trong khi nước này vẫn còn dưới sự giám sát của Liên Hiệp Quốc, nhưng sau đó đã đổi tên thành Nghị viện Quốc gia với việc giành được độc lập từ Indonesia vào ngày 20 tháng 5 năm 2002.

Cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]

Nghị viện Quốc gia có 65 thành viên, được bầu 5 năm một lần theo hình thức đại diện tỷ lệ theo danh sách đảng. Ba thành phần chính liên quan đến nghị viện ở Timor-Leste là Nghị viện Quốc gia, Thủ tướng, và Tổng thống.

Tổng thống[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng thống Timor-Leste, được bầu tại một cuộc bầu cử riêng biệt với cuộc bầu cử Nghị viện Quốc gia, có vai trò là nguyên thủ quốc gia. Tổng thống có thể từ chối một số đạo luật nhất định, nhưng vai trò của tổng thống cũng bị hạn chế bởi Hiến pháp. Tổng thống đương nhiệm, từ ngày 20 tháng 5 năm 2017, là Francisco Guterres, thuộc đảng Fretilin.

Thủ tướng[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng thống bổ nhiệm Thủ tướng, nhưng thông thường Tổng thống sẽ lựa chọn lãnh đạo đảng (hoặc liên minh) lớn nhất, chiếm đa số trong nghị viện. Về bản chất, nếu không có một đảng nào đủ khả năng thành đa số trong nghị viện, thì tất cả các thành viên nghị viện sau đó sẽ bầu người đứng đầu chính phủ. Thủ tướng thực hiện chức năng của người đứng đầu chính phủ. Thủ tướng đương nhiệm, từ ngày 15 tháng 9 năm 2017, là Mari Alkatiri, thuộc đảng Fretilin.

Bầu cử[sửa | sửa mã nguồn]

Các cuộc bầu cử được tổ chức 5 năm một lần bằng cách sử dụng hệ thống bầu cử đại diện tỷ lệ theo danh sách đảng để bầu 65 thành viên cho Nghị viện Quốc gia. Quyền bỏ phiếu là tự nguyện đối với tất cả công dân Timor-Leste trên 17 tuổi. Tính tới năm 2017 đã có bốn cuộc bầu cử Nghị viện Quốc gia Timor-Leste là: 2001, 2007, 20122017.

Cuộc bầu cử gần đây nhất là bầu cử nghị viện khóa 4 vào ngày 22 tháng 7 năm 2017. Có 5 đảng phái mới tham gia tranh cử, nhưng chỉ có đảng KHUNTO có được ghế trong nghị viện; trong khi đảng Frenti-Mudança chiếm 2 ghế trong nghị viện khóa 3 nhưng lại không đạt đủ tỷ lệ có ghế trong khóa này. Kết quả cuộc bầu cử Nghị viện Quốc gia năm 2017:

Đảng Số phiếu % Số ghế +/–
FRETILIN 168,480 29,7 23 –2
Đại hội Quốc gia vì tái thiết Timor (CNRT) 167,345 29,5 22 –8
Đảng Giải phóng Nhân dân (PLP) 60,098 10,6 8 Mới
Đảng Dân chủ 55.608 9,8 7 –1
Kmanek Haburas Unidade Nasional Timor Oan 36.547 6,4 5 +5
Đảng Liên hiệp Phát triển và Dân chủ 15.887 2,8 0 Mới
Liên minh Dân chủ Timor 11.255 2,0 0 0
Frenti-Mudança 8.849 1,6 0 –2
Đảng Hy vọng của Tổ quốc 6.775 1,2 0 Mới
Hiệp hội Quân chủ Nhân dân Timor 5.461 1,0 0 0
Khối liên minh Bloku Unidade Popular (PMD–PLPA–PDRT) 4.999 0,9 0 0
Đảng Xã hội chủ nghĩa Timor 4.891 0,9 0 0
Đảng Dân chủ Xã hội 4.688 0,8 0 0
Đảng Cộng hòa 3.951 0,7 0 0
Đảng Phát triển Quốc gia 3.846 0,7 0 0
Chiến dịch Dân chủ Xã hội Timor 2.330 0,4 0 Mới
Đảng Phát triển Nhân dân 2.079 0,4 0 0
Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo 1.764 0,3 0 0
Phong trào tự do của người Maubere 1.332 0,2 0 Mới
Phong trào kháng chiến Timor Thống nhất Quốc gia 1.216 0,2 0 0
Đảng Dân chủ Timor 669 0,1 0 0
Tổng phiếu đã bầu hợp lệ 568.070
Phiếu trắng/không hợp lệ 15.886
Tổng 583.956 100 65 0
Số cử tri đã đăng ký 760.907 76.74
Nguồn: CNE

Thành viên hiện tại[sửa | sửa mã nguồn]

Nghị viện Quốc gia khóa 4 của Đông Timor hiện nay bao gồm 65 thành viên được bầu vào cuộc bầu cử năm 2017. Cơ cấu thành phần các nghị sĩ gồm 23 nghị sĩ từ đảng Fretilin, 22 từ Đại hội Quốc gia vì tái thiết Timor (CNRT), 8 từ Đảng Giải phóng Nhân dân (PLP), 7 từ Đảng Dân chủ (PD), 5 từ KHUNTO. Mỗi nghị sĩ sẽ phục vụ nhiệm kỳ 5 năm, bắt đầu vào năm 2017 và sẽ kết thúc vào năm 2022.[1]

Danh sách các Chủ tịch Nghị viện Quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]

# Ảnh Tên Nhậm chức Mãn nhiệm Đảng
1 2007 Luo-Olo.JPG Francisco Guterres 20 tháng 5, 2002 8 tháng 8, 2007 Fretilin
2 Fernando de Araújo.jpg Fernando de Araújo 8 tháng 8, 2007 30 tháng 7, 2012 Đảng Dân chủ
3 Vicente da Silva Guterres.jpg Vicente Guterres 30 tháng 7, 2012 2016 CNRT
4 Adérito Hugo da Costa 2016-06-16.jpg Adérito Hugo da Costa 2016 2017 CNRT
5 2017-09-27 Aniceto Guterres Lopes portrait.jpg Aniceto Guterres Lopes 5 tháng 9, 2017 Đương nhiệm Fretilin

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Kết quả bầu cử Nghị viện Quốc gia Timor-Leste 2017”. www.electionguide.org. IFES Election Guide. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]