Oẳn tù tì

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Oẳn tù tì
Rock-paper-scissors.svg
Một biểu đồ thể hiện ba tư thế tương tác trong trò chơi
Loại trò chơi trò chơi bằng tay, trò chơi Ken
Người chơi 2
Thời gian chuẩn bị không
Thời gian chơi tùy tình huống
Cơ hội ngẫu nhiên cao
Kỹ năng cần thiết May mắn, yếu tố tâm lý

Oẳn tù tì (còn gọi là kéo búa bao hay kéo lá đấm hay xú xì) là một trò chơi bằng tay mang tính đối nghịch giữa hai hoặc nhiều người chơi cùng lúc khi ra một trong ba hình dạng của bàn tay. Các kiểu đó là "kéo" (ngón trỏ và ngón giữa tạo thành hình chữ V), "búa" (cả bàn tay nắm chặt lại) và "bao" (nguyên bàn tay xoè ra). Trò chơi chỉ có ba kết quả duy nhất mang tính công bằng: nếu người ngươi này ra cây kéo thì sẽ thắng người ra cái bao (kéo cắt bao), còn đối phương ra cây búa thì người chơi thua (búa đập được cây kéo) và búa sẽ thua bao (búa bị bao vây chặt). Trong trường hợp các người chơi ra giống nhau thì sẽ hòa.

Trò chơi này ở một số vùng còn được gọi là xú xì có gốc là từ 手勢令 (shoushiling - thủ thế lịnh) trong tiếng Trung.

Oẳn tù tì là phát âm trại ra từ tiếng Anh one, two, three (một, hai, ba) ở miền Nam trước 1975, trò chơi này từ người Mỹ mang vào xuất hiện nhiều nhất ở đầu thập niên 60 cho đến tận ngày nay. Một số game show trên truyền hình trong nước vài người dẫn trò lẫn người chơi không hiểu nguồn gốc nên nói bừa: "oẳn, tù, xì" là sai hoàn toàn.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm
  • Alonzo, Suzanne H.; Sinervo, Barry (2001). “Mate choice games, context-dependent good genes, and genetic cycles in the side-blotched lizard, Uta stansburiana”. Behavioral Ecology Sociobiology 49 (2–3): 176–186. doi:10.1007/s002650000265. 
  • Culin, Stewart (1895) Korean Games, With Notes on the Corresponding Games at China and Japan. (evidence of nonexistence of rock-paper-scissors in the West)
  • Gomme, Alice Bertha (1894, 1898) The traditional games of England, Scotland, and Ireland, 2 vols. (more evidence of nonexistence of rock-paper-scissors in the West)
  • Opie, Iona & Opie, Peter (1969) Children's Games in Street and Playground Oxford University Press, London. (Details some variants on rock-paper-scissors such as 'Man, Earwig, Elephant' in Indonesia, and presents evidence for the existence of 'finger throwing games' in Egypt as early as 2000 B.C.)
  • Sinervo, Barry (2001). “Runaway social games, genetic cycles driven by alternative male and female strategies, and the origin of morphs”. Genetica. 112-113 (1): 417–434. doi:10.1023/A:1013360426789. 
  • Sinervo, Barry; Clobert, Jean (2003). “Morphs, Dispersal Behavior, Genetic Similarity, and the Evolution of Cooperation”. Science 300 (5627): 1949–1951. Bibcode:2003Sci...300.1949S. doi:10.1126/science.1083109. 
  • Sinervo, Barry; Lively, C. M. (1996). “The Rock-Paper-Scissors Game and the evolution of alternative male strategies”. Nature 380 (6571): 240–243. Bibcode:1996Natur.380..240S. doi:10.1038/380240a0. 
  • Sinervo, Barry; Zamudio, K. R. (2001). “The Evolution of Alternative Reproductive Strategies: Fitness Differential, Heritability, and Genetic Correlation Between the Sexes”. Journal of Heredity 92 (2): 198–205. PMID 11396579. doi:10.1093/jhered/92.2.198. 
  • Sogawa, Tsuneo (2000). “Janken”. Monthly Sinica (bằng tiếng Nhật) 11 (5). 
  • Walker, Douglas & Walker, Graham (2004) The Official Rock Paper Scissors Strategy Guide. Fireside. (strategy, tips and culture from the World Rock Paper Scissors Society).

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]