Passiflora edulis

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Passiflora edulis
Passionfruit and cross section.jpg
Ripe purple type from Australia and its cross section
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Plantae
(không phân hạng) Angiospermae
(không phân hạng) Eudicots
(không phân hạng) Rosids
Bộ (ordo) Malpighiales
Họ (familia) Passifloraceae
Chi (genus) Passiflora
Loài (species) P. edulis
Danh pháp hai phần
Passiflora edulis
Sims, 1818[1]

Dây mát hay chùm bao trứng, chanh dây, chanh leo, danh pháp hai phầnPassiflora edulis là một loài dây leo thuộc họ Lạc tiên. Loài cây này có nguồn gốc từ các nước Nam Mỹ (Argentina, ParaguayBrasil) nhưng đã phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới.[1]

Loài cây này được trồng khắp vùng nhiệt đớibán nhiệt đới từ Ấn Độ, Sri Lanka, New Zealand, vùng Caribe, Brasil, Colombia, Ecuador, Indonesia, Peru, California, Florida, Haiti, Hawaii, Úc, Đông Phi, México, IsraelNam Phi.

Mô tả[sửa | sửa mã nguồn]

Dây chùm bao trứng

Chùm bao trứng là dây leo thân cỏ, mọc dài đến 6 mét. Cây ra hoa tháng 6 đến tháng 7, và kết quả vào tháng 10, 11.[2]

Quả dạng hình cầu hoặc ovan, khi chín trở màu vàng hoặc đỏ tía thẫm. Trong quả mọng nước, có nhiều hột.

Có hai giống khác nhau khá rõ rệt:

  • Giống quả màu vàng nhạt (tiếng Anh: Golden Passion Fruit), lớn tương tự quả bưởi chùm, vỏ nhẵn bóng, màu nhạt, vị chua. Ở Úc loài quả vàng được dùng làm gốc ghép cho giống quả màu đỏ tía.[3]
  • Giống quả màu đỏ tía thẫm, lớn gần bằng quả chanh tây, ít chua hơn giống màu vàng mà cũng thơm hơn.[4]. Vỏ quả loại này có thể chứa cyanogenic glycoside[5]

Dinh dưỡng[sửa | sửa mã nguồn]

Chùm bao trứng, loại quả màu đỏ tía sẫm
Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g (3,5 oz)
Năng lượng 406 kJ (97 kcal)
23.38 g
Đường 11.20 g
Chất xơ thực phẩm 10.4 g
0.70 g
2.20 g
Vitamin
Vitamin A equiv.
(8%)
64 μg
Riboflavin (B2)
(11%)
0.130 mg
Niacin (B3)
(10%)
1.500 mg
Folate (B9)
(4%)
14 μg
Vitamin C
(36%)
30.0 mg
Chất khoáng
Canxi
(1%)
12 mg
Sắt
(12%)
1.60 mg
Magiê
(8%)
29 mg
Phốt pho
(10%)
68 mg
Kali
(7%)
348 mg
Kẽm
(1%)
0.10 mg

Khối lượng và giá trị dinh dưỡng tính cho phần ăn được.
Tỷ lệ phần trăm xấp xỉ gần đúng sử dụng lượng hấp thụ thực phẩm tham chiếu (US recommendations) cho người trưởng thành.
Source: USDA Nutrient Database

Quả chùm bao trứng giàu chất beta caroten, kalixơ tiêu hóa. Nước quả có nhiều vitamin C, tốt cho người bị áp huyết cao.[6]

Sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cơm quả có thể đánh lên dùng làm thức uống sinh tố.
  • Hạt có thể ép lấy dầu làm dầu ăn hoặc pha chế làm dầu sơn.[2]
  • Hoa làm cảnh.[2] Hoa Passiflora edulis là "quốc hoa" của Paraguay.

Thư viện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Passiflora edulis Sims”. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Ngày 25 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2010. 
  2. ^ a ă â Nguyễn Tiến Bân (chủ biên) (2003). Danh lục các loài thực vật Việt Nam, tập II. Hà Nội: Nhà xuất bản Nông nghiệp. tr. tr.393. 
  3. ^ Reynhardt, Debbie (ngày 8 tháng 2 năm 2003). “Gardening with Debbie Reynhardt”. Dispatch Online (Dispatch Media (Pty) Ltd). Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2006. 
  4. ^ http://www.crfg.org/pubs/ff/passionfruit.html
  5. ^ Chassagne, David; Crouzet, Jean C.; Bayonove, Claude L.; Baumes, Raymond L. (ngày 18 tháng 12 năm 1996). “Identification and Quantification of Passion Fruit Cyanogenic Glycosides”. Journal of Agricultural and Food Chemistry (American Chemical Society) 44 (12). doi:10.1021/jf960381t. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2010. 
  6. ^ “Passionfruit”. organicfood.com (WSPA). Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2008. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]