Proton (họ tên lửa)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Proton (tiếng Nga: Протон) (tên định danh chính thức: UR-500) là một hệ thống phóng dùng 1 lần được sử dụng cho cả các vụ phóng vũ trụ của chính phủ và thương mại Nga. Tên lửa Proton đầu tiên được phóng vào năm 1965. Các phiên bản hiện đại của hệ thống phóng vẫn được sử dụng kể từ năm 2019, khiến nó trở thành một trong những tên lửa đẩy hạng nặng thành công nhất trong lịch sử tàu vũ trụ. Tất cả các tên lửa Proton được chế tạo tại nhà máy của Trung tâm nghiên cứu và sản xuất không gian nhà nước Khrunichev ở Moscow và Cục thiết kế tự động hóa học [1]Voronezh, được vận chuyển đến sân bay vũ trụ Baikonur, được đưa đến bệ phóng theo chiều ngang và đưa lên vị trí thẳng đứng để phóng.[2][3]

Cũng như nhiều tên lửa của Liên Xô, tên của các trọng tải định kỳ trở nên gắn liền với Proton. Tên gọi "Proton" bắt nguồn từ một loạt các vệ tinh khoa học có tên tương tự, là một trong những trọng tải đầu tiên của tên lửa. Trong Chiến tranh Lạnh, nó được các cơ quan tình báo phương Tây chỉ định là D-1/D-1e hoặc SL-12/SL-13.

Tải trọng được phóng lên quỹ đạo Trái đất thấp của tên lửa này là khoảng 22,8 tấn (50.000 lb).[4] Khả năng chuyển địa tĩnh khoảng 6,3 tấn (14.000 lb).[5] Các lần phóng mục đích thương mại được công ty International Launch Services (ILS) quảng bá.[6] Vào năm 2013, tên lửa này dự định sẽ nghỉ hưu trước năm 2030.[7]

Tính đến tháng 6 năm 2018, việc sản xuất tên lửa Proton bị ngừng lại khi phương tiện phóng Angara mới đi vào hoạt động và đi vào hoạt động. Không có hợp đồng dịch vụ ra mắt mới nào cho Proton có khả năng được ký kết.[8]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ http://www.kbkha.ru/?p=8&cat=8&prod=33
  2. ^ “Proton Mission Planner's Guide”. International Launch Services. 
  3. ^ “Proton Verticalization, Pad 39, Baikonur”. flickr. Ngày 5 tháng 9 năm 2005. 
  4. ^ http://www.khrunichev.ru/main.php?id=54
  5. ^ Clark, Stephen (ngày 9 tháng 6 năm 2016). “Upgraded Proton booster adds satellite to Intelsat’s fleet”. Spaceflightnow.com. 
  6. ^ “Commercial Launch Heritage”. International Launch Services. 
  7. ^ “Russian rocket development in the 2010s”. Anatoly Zak. 
  8. ^ Berger, Eric (ngày 25 tháng 6 năm 2018). “Russia’s Proton rocket, which predates Apollo, will finally stop flying Technical problems, rise of SpaceX are contributing factors.”. arsTechica. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2018. ...failures have followed in recent years. These problems, combined with the rapid rise of low-cost alternatives such as SpaceX's Falcon 9 rocket, have caused the number of Proton launches in a given year to dwindle from eight or so to just one or two.