Tiếng Gael Scotland

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Gael Scotland
Gàidhlig
Phát âm [ˈkaːlikʲ]
Sử dụng tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
Canada
Khu vực Scotland; Cape Breton, Nova Scotia tại Canada
Tổng số người nói 57.000 tại Scotland
87.000 người từ ba tuổi trở lên có ít nhất một kỹ năng (nói, đọc, viết) tiếng Gael Scotland (2011).[1]
Dân tộc Người Scotland
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Ngôn ngữ tiền thân
Phân nhánh
Hệ chữ viết Bảng chữ cái Latinh (tiếng thể tiếng Gael Scotland)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 gd
ISO 639-2 gla
ISO 639-3 gla
Glottolog scot1245
1891 Scotland Languages.jpg
Bản đồ phân bố tiếng Anh và tiếng Gael tại Scotland năm 1891.
ScotlandGaelic2001.gif
Phân bố của người nói tiếng Gael tại Scotland năm 2001
ScotlandGaelic2001.gif
Phân bố của người nói tiếng Gael tại Scotland năm 2001

Tiếng Gael Scotland, hay tiếng Gael Scots, cũng được gọi là tiếng Gael (Gàidhlig [ˈkaːlikʲ] ()), là một ngôn ngữ Celt bản địa của Scotland. Đây là một thành viên của nhánh Goidel, nên tiếng Gael Scotlad, như tiếng Ireland hiện đạitiếng Manx, đã phát triển từ tiếng Ireland Trung đại, và do đó là một hậu duệ của tiếng Ireland Cổ.

Thống kế năm 2011 cho thấy tổng cộng 57.375 người (1,1% dân số Scotland trên ba tuổi) tại Scotland biết nói tiếng Gael, trong đó quần đảo Ngoại Hebrides chiếm phần đông lượng người nói. Lượng người nói giảm tại Scotland đi 1.275 người so với năm 2001. Tổng cộng 87.056 người vào năm 2011 có kỹ năng nào đó về tiếng Gael, số người năm 2001 là 93.282, giảm 6.226.[1][2] Mặc cho sự sụt giảm này, nổ lược phụ hồi đang tiếp diễn và số người nói dưới 20 tuổi đã tăng lên.[3]

Ngoài Scotland, một nhóm phương ngữ gọi chung là Gael Canada được sử dụng tại Canada Đại Tây Dương, chủ yếu ở Nova ScotiaĐảo Hoàng tử Edward. Theo tính toán năm 2011, có tổng cộng 7.195 người nói tiếng Gael tại Canada.[4] Chừng 2.320 người Canada xuất nhận rằng tiếng Gael là ngôn ngữ mẹ đẻ của họ, trong đó 300 người sống ở Nova Scotia (đa phần tại Cape Breton, AntigonishPictou) và Đảo Hoàng tử Edward.[5]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Gillies, H. Cameron (1896) Elements of Gaelic Grammar, Vancouver: Global Language Press (reprint 2006), ISBN 1-897367-02-3 (hardcover), ISBN 1-897367-00-7 (paperback)
  • Gillies, William (1993) "Scottish Gaelic", in: Ball, Martin J. and Fife, James (eds) The Celtic Languages (Routledge Language Family Descriptions), London: Routledge. ISBN 0-415-28080-X (paperback), p. 145–227
  • Lamb, William (2001) Scottish Gaelic, Munich: Lincom Europa, ISBN 3-89586-408-0
  • MacAoidh, Garbhan (2007) Tasgaidh - A Gaelic Thesaurus, Lulu Enterprises, N. Carolina
  • McLeod, Wilson (ed.) (2006) Revitalising Gaelic in Scotland: Policy, Planning and Public Discourse, Edinburgh: Dunedin Academic Press, ISBN 1-903765-59-5
  • Robertson, Charles M. (1906–07). "Scottish Gaelic Dialects", The Celtic Review, vol 3 pp. 97–113, 223–39, 319–32.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă 2011 Census of Scotland, Table QS211SC. Viewed 30 May 2014.
  2. ^ Scotland's Census Results Online (SCROL), Table UV12. Viewed 30 May 2014.
  3. ^ Scottish Government, "A’ fàs le Gàidhlig", 26 September 2013. Viewed 30 May 2014.
  4. ^ Statistics Canada, 2011 NHS Survey
  5. ^ “2011 Census of Canada, Topic-based tabulations, Detailed mother tongue (192)”. Statistics Canada. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2014. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]