Tiếng Scots

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Scots
(Braid) Scots, Lallans
Sử dụng tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
Khu vực Scotland: Scotland đất thấp, Northern Isles, Caithness, ArranCampbeltown
Ulster (Ireland): Hạt Down, Antrim, Londonderry, DonegalArmagh
Tổng số người nói 110.000–125.000
1,5 triệu người nói L2[1]
Tronng thống kê 2011, ghi nhận có 1,54 triệu (30%) biết nói tiếng Scots.[2]
Dân tộc Người Scots
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Ngôn ngữ tiền thân
Phương ngữ
Hệ chữ viết Latinh
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại Không
— Được phân loại là "ngôn ngữ truyền thống" bởi Chính phủ Scotland.
— Được phân loại là "ngôn ngữ thiểu số hay khu vực" theo Hiến chương châu Âu về ngôn ngữ khu vực hoặc thiểu số, được Vương quốc Liên hiệp thông qua năm 2001.
— Được phân loại là "ngôn ngữ truyền thống" bởi The North/South Language Body.
Quy định bởi Scotland: Không, dù hiệp định Partnership for a Better Scotland (2003) của chính phủ Scotland hứa sẽ "hỗ trợ".
— Ireland: Không, tổ chức Ulster-Scots được thành lập bởi Hiệp định Good Friday, ủng hộ việc sử dụng.
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 sco
ISO 639-3 sco
Glottolog scot1243
ScotsLanguageMap.png
Vùng nơi tiếng Scots được nói vào thế kỷ 20[3][4]

Tiếng Scots là một ngôn ngữ German được nói tại vùng Đất thấp Scotland và một phần của Ulster (nơi có một phương ngữ gọi là Scots Ulster).[5] Nó đôi khi được gọi là tiếng Scots Đất thấp để phân biệt với tiếng Gael Scotland, một ngôn ngữ Celt từng hiện diện trên đa phần vùng Đất cao, nhóm đảo HebridesGalloway. Tiếng Scots phát triển từ tiếng Anh trung đại.[6][7][8]

Vì không có sự thống nhất chung để phân biệt phương ngữngôn ngữ, những học giả thường bất đồng ý kiến tình trạng và mối quan hệ giữa tiếng Scots và tiếng Anh.[9] Có thể xem tiếng Scots nằm ở một đầu một dãy phương ngữ, với tiếng Anh Scotland chuẩn đầu kia.[10] Tiếng Scots nhiều khi được xem là một dạnh cổ của tiếng Anh, nhưng nó đồng thời lại phương ngữ riêng.[9] Ngược lại, tiếng Scots cũng thường được xem như một ngôn ngữ riêng biệt, tương tự như việc tiếng Na Uy rất giống, nhưng vẫn tách biệt, với tiếng Đan Mạch.[9]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Bản mẫu:E14
  2. ^ Scotland's Census 2011 – Scots language skills
  3. ^ Grant, William (1931). “Map 2”. Scottish National Dictionary. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2012. 
  4. ^ Gregg R.J. (1972) The Scotch-Irish Dialect Boundaries in Ulster in Wakelin M.F., Patterns in the Folk Speech of The British Isles, London
  5. ^ “List of declarations made with respect to treaty No. 148”. Conventions.coe.int. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2012. 
  6. ^ Bergs, Alexander (2001). “Modern Scots”. Languages of the World (Bow Historical Books) 242: 4. Scots developed out of a mixture of Scandinavianised Northern English during the early Middle English period 
  7. ^ Bergs, Alexander (2001). “Modern Scots”. Languages of the World (Bow Historical Books) 242: 50. Scots originated as one form of Northern Old English and quickly developed into a language in its own right up to the seventeenth century 
  8. ^ Sandred, Karl Inge (1983). “Good or Bad Scots?: Attitudes to Optional Lexical and Grammatical Usages in Edinburgh”. ACTA Universitatis Upsaliensis (Ubsaliensis S. Academiae) 48: 13. ISBN 9789155414429. Whereas Modern Standard English is traced back to an East Midland dialect of Middle English, Modern Scots developed from a northern variety which goes back to Old Northumbrian 
  9. ^ a ă â A.J. Aitken in The Oxford Companion to the English Language, Oxford University Press 1992. p.894
  10. ^ Stuart-Smith J. Scottish English: Phonology in Varieties of English: The British Isles, Kortman & Upton (Eds), Mouton de Gruyter, New York 2008. p.47