Trần Ngạc
 | Bài này không có nguồn tham khảo nào. (tháng 11/2023) |
| Trần Ngạc 陳𩖃 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Thông tin chung | |||||
| Sinh | 1357 | ||||
| Mất | 1391 (34 tuổi) | ||||
| Hậu duệ | Trùng Quang Đế | ||||
| |||||
| Tước hiệu | Trang Định Đại Vương | ||||
| Thân phụ | Trần Nghệ Tông | ||||
Trần Ngạc (陳𩖃; 1357 - 1391) là một trưởng tử của triều đại nhà Trần tại Việt Nam, con trai của Trần Nghệ Tông, cha của Trùng Quang Đế.
Cuộc đời
[sửa | sửa mã nguồn]Long Khánh nguyên niên (1373), Trần Nghệ Tông nhường ngôi cho em trai là Trần Duệ Tông - chú của Trần Ngạc - bản thân làm thái thượng hoàng, chuyển ra ở tại cung Trọng Hoa, Thiên Trường. Tháng 10, năm Long Khánh thứ ba (1375), Trần Duệ Tông phong Trần Ngạc làm tư đồ, kiêm Thái Nguyên trấn quân sự, Phiêu Kị thượng tướng quân; sau sửa làm thái úy, phong Trang Định Vương.
Trong hoàng tộc lúc ấy, chỉ có Trang Định Đại vương Trần Ngạc (trưởng tử của Thượng hoàng Nghệ Tông) là người tỏ vẻ căm ghét Hồ Quý Ly ra mặt. Trước đó, chính Trang Định Đại vương đã mật bàn với nhà vua Trần Phế Đế về việc giết Hồ Quý Ly, nhưng Hồ Quý Ly không bị giết, ngược lại nhà vua bị Thượng hoàng giết chết.
Năm Xương Phù thứ mười hai (1389), thượng hoàng Trần Nghệ Tông phế Trần Phế Đế làm Linh Đức Đại Vương, muốn lập Hoàng Thái Tử Trần Ngạc kế thừa đại thống. Quý Ly hay tin thì sinh lo sợ, bèn dùng mưu đối phó. Trần Ngạc trước đó đã hai lần xin từ chối, và khi công việc kế thừa chuẩn bị hoàn tất, lại tiếp tục từ chối nhận ngôi.
Quý Ly nhân dịp ấy tâu rằng: "Thái úy biết từ chối ngôi báu, đó là đức lớn" Thượng hoàng cả giận nên có lệnh này.
Ngày 27, Thượng hoàng lập con út là Chiêm Định Vương Ngung làm Hoàng đế. Ngung lên ngôi, đổi niên hiệu là [14a] Quang Thái năm thứ 1, đại xá, tự xưng là Nguyên Hoàng. Lại gia phong Trần Ngạc làm Trang Định Đại Vương, chức quan vẫn là thái úy phụ chính. (Một số sử gia cho rằng việc Ngạc từ chối ngôi có thể xuất phát từ hoàn cảnh chính trị phức tạp và lo ngại bị xem là cướp vị của em họ, song sử liệu cổ không ghi rõ động cơ).
Trong năm này Quý Ly thông qua mưu tính giết chết Trang Định Vương Trần Ngạc đã gây nên sự bất mãn trong quan trường và tông thất triều Trần, gây lên bàn tán xôn xao ở nhiều nơi trong đó có cả Hóa Châu. -Mùa thu, tháng 8, các tướng Hóa Châu bàn về thế lợi hại. Phan Mãnh nói: "Trời không thể có hai mặt trời, dân không thể có hai vua!".
Năm Quang Thái thứ tư (1391), Ngạc có hiềm khích với Quý Ly, nhiều lần Quý Ly nói xấu Trần Ngạc trước mặt thượng hoàng Nghệ Tông. Trần Ngạc thành ra sợ hãi nghi hoặc. Bị bức bách, tháng sáu, Ngạc rời kinh thành, trước trốn về trang Nam Định. Người trong trang lấy thuyền đưa Ngạc ra trại Vạn Ninh, nhưng người trại ấy là Dương Độ không dám nhận.
Thượng hoàng thương con, sai Khiển Ninh vệ tướng quân Nguyễn Nhân Liệt đuổi theo dỗ mang Trần Ngạc về, nhưng Nguyễn Nhân Liệt được Lê Quý Ly đút lót sai sử, ngầm hạ lệnh nửa đường giết hại Trần Ngạc, hàng phòng làm Mẫn Vương
Sau Thượng hoàng ăn năn ngày đêm, hỏi người đuổi bắt Mẫn Vương là ai, Nhân Liệt sợ, thắt cổ tự tử. Sau Quý Ly cướp nước, giáng Ngạc làm Liệt hiệu phán hầu.
Trần Ngạc chết không đến 2 năm, Thượng Hoàng Trần băng hà, chỉ không đến mười năm, Lê Quý Ly cướp ngôi nhà Trần.
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- Đại Việt sử ký toàn thư, cuốn 8 Bản mẫu:84
Bản mẫu:Https://tuvienquangduc.com.au/lichsu/lichsuvietnam/Daivietsukytoanthu.pdf