Cát Thành
|
Cát Thành
|
||
|---|---|---|
| Xã | ||
 Đền Thánh Phú An | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia |  Việt Nam | |
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Tỉnh | Ninh Bình | |
| Trụ sở UBND | Thôn Trực Cát | |
| Lịch sử hình thành | ||
| Thành lập |
| |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°15′22″B 106°16′16″Đ / 20,256068095352°B 106,27103908791°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 23,07 km²[1] | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 39.035 người[1] | |
| Mật độ | 1.692 người/km² | |
| Khác | ||
| Mã hành chính | 14056 | |
| Mã bưu chính | 07622 | |
| Website | catthanh | |
Cát Thành là một xã thuộc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.[1] Đây là một trong 129 xã phường mới ở Ninh Bình được hình thành sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025. Tên xã kế thừa tên gọi của thị trấn Cát Thành, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định trước đây.
Địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]Trụ sở xã nằm cách phường Hoa Lư – trung tâm tỉnh lỵ Ninh Bình 35 km về phía Đông, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp xã Xuân Trường.
- Phía tây giáp xã Nam Ninh và xã Trực Ninh.
- Phía nam giáp xã Hải Anh và xã Hải Hậu.
- Phía bắc giáp xã Cổ Lễ và xã Ninh Giang.
Xã Cát Thành có diện tích: 23,07 km², dân số: 39.035 người, mật độ dân số: 1692 người/km².
Đây là đơn vị có diện tích xếp thứ: 93 , số dân xếp thứ: 26 và mật độ dân số xếp thứ: 20 trong số 129 xã, phường ở Ninh Bình.
Xã Cát Thành có Quốc lộ 21, Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng, và cũng là nơi có sông Ninh Cơ chảy qua.
Hành chính
[sửa | sửa mã nguồn]Xã Cát Thành chia thành 15 thôn: Bắc Đại, Cát Chứ, Trực Cát, Nam Phong, Hương Cát, Phú An, Lạc Quần, Lương Hàn, Việt Hùng, Quần Lạc, Trực Bình, Hạ Đồng, Bình Minh, Ngọc Giả, Trực Đạo.
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Địa bàn xã Cát Thành trước đây thuộc huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định cũ.
Cuối thế kỷ 16 niên hiệu Quang Hưng, thuộc vương triều nhà Hậu Lê, do 3 năm 6 vụ liên tiếp mất mùa, đời sống khó khăn. Đoàn người (trong đó có 23 đàn ông) bỏ làng ra đi theo về phương nam khai hoang lấn biển, tính kế an cư lập nghiệp nơi đất bồi ven biển, có nguyên quán của họ ở làng Giá Rạch, tổng Dương Bồi, huyện Cổ Chử, phủ Đình Bồ thuộc trấn Sơn Nam Thượng. Khi đi tới vùng cửa biển phù sa châu thổ sông Hồng là xứ Quần Cát, huyện Nam Trân, phủ Thiên Trường thuộc trấn Sơn Nam Hạ thì quần tụ lại định cư.
Cụ thể có danh tính 23 người như sau:- Họ Phạm: 3 người (Thiệu, Huy, Đường)- Họ Trần: 5 người (Phúc Quang, Phúc Chiến, Trực Đạo, Bình An, Phúc Huệ)- Họ Vũ: 5 người: Chương, Vị, Huyên, Ngưu, Hoá- Họ Đỗ: 4 người: Hiểu, Vi, Nhâm, Các- Họ Lưu: 1 người: Nhạn- Họ Hoàng: 3 người: Ba, Bằng, Nhân.- Họ Đồng: 2 người: Bảng, Chiêu. Ngày 14 tháng 3 Hoằng Định nguyên niên (tức năm 1600), 5 anh em nhà họ Trần đến cửa biển Cồn Cát thì đã thấy các vị họ Phạm ở đó rồi nên đã hội bàn và phân vùng cư trú. Theo đó: Phạm tộc ở phía Tây, Trần tộc ở phía Đông, các họ khác cùng ở xung quanh địa điểm này. Những năm sau đó, các gia đình và các tộc họ khác tiếp tục đến định cư. Năm Hoằng Định thập nhị niên (1611), tức sau có 1 năm đã phát triển lên tới 70 gia đình.
Sau cải cách ruộng đất năm 1956, sắp xếp lại các đơn vị hành chính cho phù hợp với địa bàn dân cư và địa dư thực tế:
- 15 xóm của thôn Bắc Hà được giữ tên xã là Trực Cát
- Xóm Bắc Hải Bá quan (của thôn Bắc Hà cũ) nhập vào xã Hải Bình, huyện Hải Hậu
- Thôn Cường Trung nhập với 2 xóm của xã Trực Cường lập thành xã mới là Trực Tiến
- Xóm Khai Minh, Khai Quang của thôn Khai Khẩn nhập với một số xóm của xã Minh Đức cũ thành xã Trực Đại
- 3 xóm: Khai Châu, Khai Tiến, Khai Hồng nhập cùng một số xóm của xã Minh Đức cũ thành xã Trực Thắng.
Ngày 26 tháng 3 năm 1968, sáp nhập hai huyện Trực Ninh và Nam Trực thành huyện Nam Ninh.
Ngày 27 tháng 3 năm 1978, sáp nhập hai xã Trực Cát và Trực Thành thành xã Cát Thành.
Ngày 26 tháng 2 năm 1997, huyện Trực Ninh được tái lập từ các xã thuộc huyện Nam Ninh và huyện Hải Hậu theo Nghị định 19-CP.
Ngày 31 tháng 3 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 34/2006/NĐ-CP thành lập thị trấn Cát Thành trên cơ sở toàn bộ 830,01 ha diện tích tự nhiên và 14.577 người của xã Cát Thành.
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025).[2] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Hà Nam, tỉnh Nam Định và tỉnh Ninh Bình thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Ninh Bình.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
- Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025).[3] Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025).[1] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Cát Thành, xã Việt Hùng và xã Trực Đạo thành xã mới có tên gọi là xã Cát Thành.
Di tích
[sửa | sửa mã nguồn]- Đình làng Cát Chử xây khoảng năm 1740 thời Trịnh Doanh triều Lê Vĩnh Hựu
- Chùa Linh Quang (chùa trong) xây năm 1677 (Đinh Tỵ) thời vua Vĩnh Trị Lê Hy Đông, chuông đúc năm 1801 thời vua Cảnh Thịnh.
- Chùa Nguyệt Quang (chùa ngoài)
- Văn chỉ làng dựng năm 1856 thời vua Tự Đức năm thứ 9.
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- 1 2 3 4 5 Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 16 tháng 7 năm 2025). "TOÀN VĂN: Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh". Báo Điện tử Chính phủ. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2026.
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 28 tháng 6 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT 203/2025/QH15 SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA HIẾN PHÁP NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM". Báo Điện tử Chính phủ. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026.
