Bitcoin

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bitcoin
Ví bitcoin kỹ thuật số
Ví bitcoin kỹ thuật số
Mã ISO 4217 Không được chỉ định. Không được công nhận như một loại tiền tệ bởi Six Interbank Clearing.
Sử dụng tại Thương mại điện tử toàn cầu
Lạm phát Phát hành giới hạn
Nguồn Total BTC in Circulation
Phương pháp tính Tỷ lệ lạm phát cứ 4 năm sẽ bị giảm đi một nửa cho đến khi có 21 triệu BTC trên thị trường trực tuyến[1]
Đơn vị nhỏ hơn
.001 mBTC (millicoin)
.000001 μBTC (microcoin)
.00000001 satoshi[2]
Ký hiệu BTC, BitcoinSign.svg,[3] ฿,[4] Ƀ[5]
Ngân hàng trung ương Mạng ngang hàng tiền Bitcoin điều phối và ổn định các giao dịch.[6][7]
Logo hay gặp của bitcoin.

Bitcoin (ký hiệu: BTC) là một loại tiền tệ kỹ thuật số phân cấp dựa trên một mã nguồn mở, giao thức internet ngang hàng.[8] Nó được giới thiệu bởi một nhà phát triển tên là Satoshi Nakamoto trong năm 2009.[6]

Trên bình diện quốc tế, bitcoin có thể được trao đổi trực tiếp bằng máy tính cá nhân thông qua một tập tin ví hoặc một trang web mà không cần một tổ chức tài chính trung gian nào.[9] Trong thương mại, 1 Bitcoin được chia thành 100 triệu đơn vị nhỏ hơn gọi là satoshis, được xác định bởi tám chữ số thập phân.[2]

Bitcoin có cách hoạt động khác hẳn so với loại tiền tệ điển hình: không có một ngân hàng trung ương nào quản lý và nó chỉ dựa trên mạng ngang hàng thuộc internet. Sự cung ứng tiền là tự động, hạn chế, phân chia và có dự kiến, và chúng được cấp cho các máy chủ hoặc "Bitcoin miners" nhằm xác minh giao dịch Bitcoin và ghi chúng vào tệp lưu trữ nhật ký giao dịch cứ 10 phút một. Đăng nhập được mã hóa bởi chữ ký số ECDSA và được xác nhận bởi chuỗi các quá trình xử lý brute force các hàm băm SHA256 biến đổi một cách phức tạp bởi "bitcoin miners." Phí giao dịch có thể áp dụng cho giao dịch mới tùy thuộc vào sự giới hạn trên các nguồn tài nguyên của mạng. Cứ 10 phút hoặc một "block" (gói) của nhật ký giao dịch được gán cho một lượng tiền cung ứng. Số tiền cho mỗi gói phụ thuộc vào thời gian hoạt động của mạng lưới. Hiện tại, 25 bitcoin được cấp phát cho mỗi 10 phút - block. Nó sẽ giảm một nửa còn 12,5 BTC trong năm 2017 và tiếp tục giảm một nửa cho 4 năm tiếp sau cho đến khi có 21 triệu bitcoin lưu hành trên thị trường trực tuyến vào năm 2140.[6][10]

Bitcoin là loại tiền thay thế được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại điện tử.[1][11] Đến tháng 11 năm 2013, lượng tiền cơ sở của bitcoin được định giá khoảng 7 tỷ USD.[12][13] Những biến động lớn trong giá trị tương ứng với đồng USD của một Bitcoin đã gợi lên những lời chỉ trích về tính phù hợp kinh tế của Bitcoin như là loại tiền tệ.[14]

Giao dịch[sửa | sửa mã nguồn]

Tích hợp sẵn trong giao thức Bitcoin là lịch sử giao dịch. Tất cả giao dịch mua bán đều được cập nhật trên hệ thống lưu trữ máy tính ngang hàng, được gọi là blockchain - thứ ghi lại số dư của mỗi tài khoản và ghi lại lược sử tất cả tài khoản tham gia giao dịch trước đó.

Ví Bitcoin[sửa | sửa mã nguồn]

Bất kỳ ai sở hữu Bitcoin đều được gán ít nhất một địa chỉ Bitcoin, nơi lưu trữ và ghi nhận trọng "ví". Ví có địa chỉ công khai và địa chỉ riêng tư. Bất kỳ ai cũng có thể gửi Bitcoin đến một chiếc ví bằng địa chỉ công khai, còn địa chỉ riêng tư phải được nhập khi chủ Ví muốn gửi Bitcoin đi. Bảo vệ địa chỉ riêng tư của Ví là rất quan trọng để không bị mất Bitcoin. Ví cho phép người dùng hoàn tất thanh toán giữa các địa chỉ khác nhau bằng cách cập nhập vào blockchain. Ví có rất nhiều dạng: ứng dụng cho thiết bị di động và máy tính, thiết bị phần cứng, và token giấy. Khi thực hiện giao dịch bằng thiết bị di động, người dùng có thể sử dụng mã QR để đơn giản hoá việc quy trình.

Thanh toán[sửa | sửa mã nguồn]

Phí thanh toán bằng Bitcoin rẻ hơn rất nhiều so với thanh toán thẻ tín dụng và chuyển khoản. Chí phí gửi tiền qua Bitcoin thường không phụ thuộc số lượng gửi, giúp cho Bitcoin trở nên rất hấp dẫn với những người muốn gửi tiền số lượng lớn. Ví dụ: lượng Bitcoin trị giá hàng triệu USD có thể gửi đi bất kỳ đâu trên thế giới chỉ với vài cent.

Tính bảo mật[sửa | sửa mã nguồn]

Mặc dù Bitcoin sử dụng các phương pháp mã hoá, việc đó không giúp gì cho việc bảo vệ danh tính cá nhân vì tất cả giao dịch đều được công khai trên blockchain. Tuy nhiên rất khó để xác định địa chỉ Bitcoin nào gắn với người nào. Hiện tại các sàn giao dịch Bitcoin đều bắt buộc phải ghi lại danh tính khách hàng để tránh rửa tiền.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Bitcoin lần đầu được nhắc đến vào năm 2008 trong một bài đăng về giao thức thanh toán ngang hàng của nhân vật ẩn danh Satoshi Nakamoto.[15] Nó bắt đầu đi vào sử dụng từ 2009.

Năm 2011, giá trị của đồng Bitcoin tăng từ $0.30 lên $32, trước khi rớt trở lại $2.

Bitcoin bắt đầu thu hút dư luận từ 2012, khi có rất nhiều bài báo nhắc đến nó. Năm 2013, một số dịch vụ lớn như OKCupid, Baidu, Reddit, Humble Bundle, Foodler và Gyft bắt đầu sử dụng nó. Tại Canada đã có máy ATM mua bán Bitcoin đầu tiên trên thế giới.

Ngày 28 tháng 2 năm 2014 sàn giao dịch Bitcoin MT.GOX lớn nhất thế giới phải nộp đơn phá sản tại Nhật Bản do để mất 750.000 Bitcoin của khách và 100.000 của chính MT.GOX tương đương 473 triệu USD. Tiếp đó ngày 4 tháng 3 năm 2014 ngân hàng Flexcoin tại Canada chuyên nhận tiền gửi Bitcoin phải đóng cửa do bị tin tặc đáng cắp 896 Bitcoin xấp xỉ 600.000 USD.Vụ việc đã làm giảm uy tín của loại đồng tiền ảo này.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện tại Bitcoin đang được xem như Vàng 2.0 vì có những tính chất sau của tiền tệ: Đáng giá, lưu thông, dự trữ, thanh toán.

Ngoài ra, khác với những đồng tiền được ban hành bởi chính phủ, Bitcoin có thêm những ưu điểm sau:

  • Không có ngân hàng trung ương: Tránh được tình trạng lạm phát khi ngân hàng trung ương in tiền cho các tổ chức tài chính và các tập đoàn vay khi làm ăn thua lỗ.
  • Không cần giao dịch qua kênh trung gian: Giảm thiểu chi phí ngân hàng và các kênh tài chính trung gian.
  • Không dễ kiếm ra Bitcoin, nhưng có thể "khai thác" được mỏ Bitcoin - đặc tính quan trọng của vàng.
  • Đơn vị tiền tệ có thể chia nhỏ ra tới mức gần như vô hạn, giúp cho việc thanh toán chính xác rất dễ dàng.
  • Ít nguy hiểm cho các cửa hàng chấp nhận giao dịch Bitcoin hơn vì giao dịch không thể bị quay ngược.
  • Bảo vệ môi trường khi không phải in giấy, polymer hay dùng hoá chất khai thác vàng. Hệ thống máy tính phục vụ cho việc xử lý giao dịch Bitcoin tốn ít điện hơn hệ thống tài chính hiện tại.

Đầu tư Bitcoin[sửa | sửa mã nguồn]

Bitcoin thường được giao dịch như một dạng đầu tư. Có một số quỹ đầu tư đã quan tâm đến Bitcoin. Điển hình là Quỹ Peter Thiel đã đổ 3 triệu USD, và anh em nhà Winklevoss đã đầu tư 1.5 triệu USD. Sàn ETF Bitcoin cũng sắp được mở. Sàn giao dịch máy khai thác mỏ Bitcoin lớn nhất hiện nay là CEX.io đang khai thác phương tiện tài chính cao cấp này.

Việc đầu tư Bitcoin, cũng như cách kênh vàng hay ngoại tệ, chứa đựng nguy cơ rủi ro và những lo ngại về một loại bong bóng tài chính [16] trong lĩnh vực tiền tệ trên internet.

Tính hợp pháp[sửa | sửa mã nguồn]

Vì tính chất ẩn danh trong giao dịch, Bitcoin được tội phạm mạng quan tâm. Tuy nhiên, cũng giống như các loại tiền tệ khác, Bitcoin cũng như vàng hay tiền mặt, đều được dùng như vật trung gian để rửa tiền.

Trong phiên điều trần trước Thượng Viện Mỹ về Bitcoin ngày 18 tháng 11 năm 2013, FinCen đã nói rằng: Tiền mặt vẫn là công cụ rửa tiền chính.

Trong cùng ngày, Ben Bernanke đã nêu ra quan điểm rằng giữ Bitcoin về lâu dài mang lại nhiều hứa hẹn: http://www.businessinsider.com/ben-bernanke-on-bitcoin-2013-11

Phần lớn các agencies trong chính phủ Mỹ đã tán thành việc sử dụng Bitcoin. Đơn cử FEC muốn chấp nhận donation qua Bitcoin: http://www.washingtonpost.com/politics/got-bitcoin-fec-may-let-candidates-pacs-accept-the-digital-currency/2013/11/14/3dadc8a8-4c9a-11e3-ac54-aa84301ced81_story.htm

Tính hợp pháp tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Ngân Hàng Nhà Nước không công nhận Bitcoin là tiền tệ và sẽ không chịu trách nhiệm với rủi ro liên quan đến Bitcoin.

Bộ Công Thương không công nhận Bitcoin là hàng hoá.

Mặc dù Ngân Hàng Nhà Nước và Bộ Công Thương đã ra văn bản cảnh báo về Bitcoin, tuy nhiên chưa có điều luật nào tại Việt Nam cấm việc buôn bán, sử dụng, trao đổi Bitcoin. Các quốc gia khác trên thế giới cũng chỉ dừng lại ở mức đưa ra cảnh báo về độ rủi ro cao của Bitcoin giống như tại Việt Nam. Thực tế, sàn Bitcoin đầu tiên tại Việt Nam đã được mở từ tháng 3 hiện vẫn hoạt động.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Ron Dorit; Adi Shamir. “Quantitative Analysis of the Full Bitcoin Transaction Graph”. Cryptology ePrint Archive. tr. 17. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2012. 
  2. ^ a ă “Cracking the Bitcoin: Digging Into a $131M USD Virtual Currency”. Daily Tech. 12 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2012. 
  3. ^ Original BTC symbol, still used by most Bitcoin websites in their "favicon" and logos. Examples: Bitcoin.org, Bitcoin-Qt application icon, Bitcoin Charts, Bitcoin Watch, MtGox (PC graphic)
  4. ^ Matonis, Jon (22 tháng 1 năm 2013). “Bitcoin Casinos Release 2012 Earnings”. Forbes. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2013. “Responsible for more than 50% of daily network volume on the Bitcoin blockchain, SatoshiDice reported first year earnings from wagering at an impressive ฿33,310.” 
  5. ^ “Ƀ – Universal Bitcoin Logo”. Ecogex. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2013. 
  6. ^ a ă â Nakamoto, Satoshi (24 tháng 5 năm 2009). “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2012. 
  7. ^ “Bitter to Better — How to Make Bitcoin a Better Currency”. University of California. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2013. 
  8. ^ Thorsteinson, Katherine (8 tháng 1 năm 2013). “Bitcoins: A Decentralized Digital Currency”. Arbitrage Magazine. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2013. “Can you imagine a totally decentralised digital currency? Welcome to the world of Bitcoins. In the spirit of anonymity upheld by this new currency, its 2009 invention has been attributed to the pseudonym Satoshi Nakamoto. But to whom this might be or to how many people this may include is entirely unknown.” 
  9. ^ Hough, Jack (3 tháng 6 năm 2011). “The Currency That's Up 200,000%”. SmartMoney (Dow Jones & Company). Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2013. 
  10. ^ Wallace, Benjamin (23 tháng 11 năm 2011). “The Rise and Fall of Bitcoin”. Wired. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012. 
  11. ^ “Bitcoin Value”. Bloomberg. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2013. 
  12. ^ “Market Capitalization”. Blockchain.info. Truy cập ngày 28 tháng 10 năm 2012. 
  13. ^ “Mt.Gox data”. Bitcoincharts. 
  14. ^ Krugman, Paul. “Golden Cyberfetters”. New York Times. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2013. 
  15. ^ “Bên trong nơi làm ra Bitcoin lớn nhất Hong Kong”. vnexpress.net. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2013. 
  16. ^ Cuong Chu. “Cẩn thận với bong bóng Bitcoin”. BitcoinViet.com. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]