Constantine P. Cavafy

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Constantine P. Cavafy
Cavafy, khoảng năm ở Alexandria, Ai Cập
Sinh 29 tháng 4, 1863
Flag of Egypt (1882-1922).svg Alexandria, Ai Cập
Mất 29 tháng 4, 1933
Ai Cập Alexandria, Ai Cập
Công việc nhà thơ, nhà báo, công chức

Constantine P. Cavafy còn gọi là Konstantin hoặc Konstantinos Petrou Kavafis (tiếng Hy Lạp: Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, 29 tháng 4 năm 186329 tháng 4 năm 1933) – nhà thơ Hy Lạp.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Constantine P. Cavafy sinh ở Alexandria, Ai Cập. Bố là một thương gia, sau khi ông mất cả gia đình sang Anh. Từ năm 1875 Cavafy quay trở về sống ở Alexandria làm báo và làm công chức. In thơ từ năm 1891 nhưng chỉ một số ít người biết. Năm 1903 in ở một tạp chí thơ Athens thì bắt đầu được giới phê bình chú ý. Sau đó in 2 tập thơ vào năm 1904 và 1910 nhưng chỉ sau khi chết mới được người đời công nhận là một nhà thơ vĩ đại của Hy Lạp.

Constantine P. Cavafy nổi tiếng ở châu Âu trước khi nổi tiếng ở Hy Lạp. Bài thơ quan trọng nhất Waiting for the Barbarians (Đợi chờ quân man rợ) được dịch sang tiếng Anh trở thành một hiện tượng. Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học 2003 John Maxwell Coetzee dùng ý và lấy tên của bài thơ đặt cho một tiểu thuyết của mình. Tập thơ dịch của nhà thơ đoạt giải Nobel Văn học năm 1986 Joseph Brodsky in ở Nga cũng lấy tên của bài thơ này. Cuộc đời và thơ của Cavafy trở thành nội dung xuyên suốt cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Alexandria Quartet của Lawrence Durrell. Thơ của ông được các nhạc sĩ phổ nhạc và các nhà điện ảnh dựng phim về ông. Constantine P. Cavafy có ảnh hưởng đến các nhà thơ lớn thế kỷ XX như W. H. Auden, Eugenio Montale, Czeslaw Milosz, Joseph Brodsky. Ông mất vì bệnh ung thư đúng vào ngày sinh nhật 70 tuổi của mình.

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ποιήματα (1935)
  • Άπαντα Τα Ποιήματα (2003)

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  • The Complete Poems of Cavafy translated by Rae Dalven
  • C. P. Cavafy: Collected Poems translated by Edmund Keeley and Philip Sherrard, edited by George Savidis
  • Before Time Could Change Them: The Complete Poems of Constantine P.Cavafy translated by Theoharis C. Theoharis
  • Cavafy's Alexandria by Edmund Keeley
  • Cavafy: A Critical Biography by Robert Liddell
  • "Alexandria: City of Memory" by Michael Haag (published by Yale University Press, London and New Haven, 2004) provides a portrait of the city during the first half of the twentieth century and a biographical account of Cavafy and his influence on E.M. Forster and Lawrence Durrell.
  • Cavafy a literary form of the script of «Cavafy» the film, by Iannis Smaragdis
  • Liddell R. Cavafy: A Critical Biography. London: Gerald Duckworth & Co., 1974.
  • Keeley E. Cavafy’s Alexandria: Study of a Myth in Progress. Cambridge: Harvard UP, 1976.
  • The Mind and Art of C.P. Cavafy/ Denise Harvey, ed. Athens: Denise Harvey and Co., 1983.
  • Jusdanis G. The Poetics of Cavafy. Princeton: Princeton UP, 1987.
  • Rekonstruktionen lebendiger Vergangenheit: Projektionen ins dritte Jahrtausend / Hrsg. von H.-D. Blume und C. Lienau. Münster: Lienau, 2004.

Một bài thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Waiting for the Barbarians
 
What are we waiting for, assembled in the forum?
 
The barbarians are due here today.
 
Why isn't anything happening in the senate?
Why do the senators sit there without legislating?
 
Because the barbarians are coming today.
What laws can the senators make now?
Once the barbarians are here, they'll do the legislating.
 
Why did our emperor get up so early,
and why is he sitting at the city's main gate
on his throne, in state, wearing the crown?
 
Because the barbarians are coming today
and the emperor is waiting to receive their leader.
He has even prepared a scroll to give him,
replete with titles, with imposing names.
 
Why have our two consuls and praetors come out today
wearing their embroidered, their scarlet togas?
Why have they put on bracelets with so many amethysts,
and rings sparkling with magnificent emeralds?
Why are they carrying elegant canes
beautifully worked in silver and gold?
 
Because the barbarians are coming today
and things like that dazzle the barbarians.
 
Why don't our distinguished orators come forward as usual
to make their speeches, say what they have to say?
 
Because the barbarians are coming today
and they're bored by rhetoric and public speaking.
 
Why this sudden restlessness, this confusion?
(How serious people's faces have become.)
Why are the streets and squares emptying so rapidly,
everyone going home so lost in thought?
 
Because night has fallen and the barbarians have not come.
And some who have just returned from the border say
there are no barbarians any longer.
 
And now, what's going to happen to us without barbarians?
They were, those people, a kind of solution.
 
Translated by Edmund Keeley. In: C.P.Cavafy. Collected Poems.
Princeton: Princeton University Press, 1975.
Đợi chờ quân man rợ
 
Tại sao dân tình tụ tập ở đây?
 
Vì hôm nay đến đây quân man rợ
 
Thế tại sao nghị viện giờ đóng cửa?
Nghị viện không làm luật nữa hay sao?
 
Vì quân man rợ sẽ đến hôm nay
Nghị viện ra luật làm gì cho uổng?
Quân man rợ có luật riêng của chúng.
 
Tại sao Hoàng đế dậy từ sáng sớm
Và tại sao Hoàng đế ngoài cổng chính
Mũ áo trang nghiêm ngự trên ngai vàng?
 
Vì quân man rợ sẽ đến, và rằng
Hoàng đế cần tiếp chuyện tên đầu sỏ
Văn bản, giấy tờ sẽ trao cho nó
Tước vị cao sang, toàn bộ chức quyền.
 
Thế tại sao quan chấp chính, pháp quan
Đội mũ khăn, mặc áo choàng màu đỏ
Tại vì sao họ đeo xuyến thạch anh
Và nhẫn ngọc lấp lánh trên tay họ?
Tại sao những cây ba toong trang trí
Bằng vẻ xa hoa của bạc của vàng?
 
Vì quân man rợ sẽ đến, và thường
Vẻ sang trọng làm cho lòa mắt chúng.
 
Thế tại vì sao những nhà hùng biện
Hôm nay không diễn thuyết như mọi ngày?
 
Vì quân man rợ sẽ đến hôm nay
Man rợ không ưa những lời hùng biện.
 
Thế tại sao vẻ bồn chồn lo lắng
Hiện ra trên gương mặt mọi người dân?
Tại sao quảng trường, đường phố vắng tanh
Tất cả lo đi về nhà trú ẩn?
 
Và đêm buông, man rợ không thấy đến
Từ biên cương ai đó mang tin về
Rằng man rợ trên đời không còn nữa.
 
Làm sao bây giờ, không còn man rợ?
Dù sao, đấy là một giải pháp hay.
 
Bản dịch của Nguyễn Viết Thắng

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]