Athena (phát âm tiếng Việt: A-ten, âm Hán-Việt: Nhã Điển) là thủ đô và là thành phố lớn nhất Hy Lạp, là một trong những thành phổ cổ nhất thế giới với lịch sử được ghi chép ít nhất là 3000 năm.
Ngày nay, Athena là khu vực thành phố lớn thứ 8 châu Âu[3] và đang nhanh chóng trở thành một trung tâm kinh doanh hàng đầu ở trong Liên minh châu Âu. Dân số thành phố Athena là 3,3 triệu người và dân số vùng đô thị là 3,8 triệu, làm trung tâm của cuộc sống chính trị, văn hóa, công nghiệp, tài chính, kinh tế ở Hy Lạp. Nội thành thành phố có diện tích 39 km² còn vùng đô thị có diện tích 412 km²[4].
Athena Cổ đại là một nhà nước thành bang hùng mạnh. Là một trung tâm nghệ thuật, học thuật và triết học, là địa điểm có Hàn lâm Học viện của nhà văn hào Platon và vườn Lyceum của nhà văn hào Aristotle[5][6]. Athena cũng là nơi sinh của Socrates, Pericles, Sophocles và nhiều nhà triết học, nhà văn, nhà chính trị nổi tiếng của thế giới cổ đại. Athena được xem như là cái nôi của nền Văn minh phương Tây[7] và là nơi sinh của khái niệm dân chủ,[8] phần lớn là do ảnh hưởng của những thành tựu chính trị và văn hóa của thành phố này trong các thế kỷ 5 và 4 trước Công nguyên đối với phần còn lại của lục địa châu Âu[9].
Di sản của thời kỳ cổ đại vẫn còn hiển hiện ở trong thành phố, qua mô tả của một số tượng đài và công trình nghệ thuật; nổi tiếng nhất là Đền Parthenon ở trên Acropolis, như là một điểm nổi bật sử thi của nền văn minh phương Tây. Thành phố này cũng lưu giữ nhiều tượng đài La Mã và Byzantine, cũng như một số nhỏ các tượng đài Ottoman còn lại thể hiện bề dày lịch sử của thành phố này qua các thời kỳ lịch sử đầy biến động. Những công trình nổi bật của thời kỳ hiện đại cũng góp mặt ở thành phố này, có thời gian xây dựng năm 1830 (thời gian thành lập nhà nước Hy Lạp), thể hiện ở Quốc hội Hy Lạp (thế kỷ 19) và Bộ tam Athena (Thư viện, Trường đại học và Viện Academia).
Athena là thành phố đăng cai Thế vận hội hiện đại đầu tiên vào năm 1896, và 108 năm sau thành phố lại là chủ nhà của Thế vận hội mùa Hè, với thành công lớn[10].
[sửa] Dân số
| Năm |
Nội ô |
Khu đô thị |
Vùng đô thị |
| 1833 |
4,000[11] |
- |
- |
| 1870 |
44,500[11] |
- |
- |
| 1896 |
123,000[11] |
- |
- |
| 1921 |
473,000[12] |
- |
- |
| 1921 |
718,000[11] |
- |
- |
| 1971 |
867,023[13] |
- |
- |
| 1981 |
885,737 |
- |
- |
| 1991 |
772,072 |
- |
3,444,358[14] |
| 2001 |
745,514[15] |
3,130,841[15] |
3,761,810[15] |
[sửa] Khí hậu
Athena có khí hậu cận nhiệt đới thảo nguyên (phân loại khí hậu theo Köppen BSh), với thời gian được chiếu dài sáng trong suốt cả năm (2.884 giờ nắng mỗi năm tại trạm khí tượng Thision, 1961-1990)[16] và với số lượng mưa lớn chủ yếu xảy ra từ giữa tháng mười đến giữa tháng tư, lượng mưa còn lại thưa thớt trong mùa hè và thường có dạng mưa phun sương hoặc các cơn bão. Do nằm ở vị trí sườn khuất mưa của núi Parnitha, khí hậu của Athena khô hơn nhiều so với phần còn lại của khu vực châu Âu Địa Trung Hải. Các vùng ngoại ô miền núi phía Bắc, có một mô hình hơi khác biệt về khí hậu, với nhiệt độ thường thấp hơn. Sương mù dày đặc hiếm xảy ra ở trung tâm thành phố nhưng thường xuyên hơn ở phía đông, sau dãy núi Hymettus.
Khí hậu Athens
| Tháng |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
| Trung bình tối cao °F |
55 |
56 |
60 |
68 |
79 |
88 |
92 |
92 |
85 |
74 |
65 |
57 |
| Trung bình tối thấp °F |
41 |
42 |
44 |
49 |
57 |
65 |
69 |
69 |
63 |
56 |
50 |
44 |
| Lượng mưa inch |
2.2 |
1.8 |
1.6 |
1.2 |
0.9 |
0.4 |
0.2 |
0.2 |
0.5 |
2.1 |
2.3 |
2.7 |
| Trung bình tối cao °C |
12.5 |
13.5 |
15.7 |
20.2 |
26.0 |
31.1 |
33.5 |
33.2 |
29.2 |
23.3 |
18.1 |
14.1 |
| Trung bình tối thấp °C |
5.2 |
5.4 |
6.7 |
9.6 |
13.9 |
18.2 |
20.8 |
20.7 |
17.3 |
13.4 |
9.8 |
6.8 |
| Lượng mưa mm |
56.9 |
46.7 |
40.7 |
30.8 |
22.7 |
10.6 |
5.8 |
6.0 |
13.9 |
52.6 |
58.3 |
69.1 |
Nguồn: World Meteorological Organization (UN),[17] Hong Kong Observatory[18] for data of sunshine hours
[sửa] Tham khảo
- ^ PDF “(875 KB) 2001 Census”. Cục thống kê quốc gia Hy Lạp (ΕΣΥΕ). www.statistics.gr. Truy cập 30 tháng 10 năm 2007.
- ^ “Basic Characteristics”. Ministry of the Interior. www.ypes.gr. Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.
- ^ Các khu vực Đại đô thị ở Liên minh châu Âu
- ^ Hellenic Interior Ministry – Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2007
- ^ “Plato's Academy”. Hellenic Ministry of Culture. www.culture.gr. Truy cập 28 tháng 3 năm 2007.
- ^ CNN & Assiciated Press, “Greece uncovers 'holy grail' of Greek archeology”, CNN.com, 1997-01-16. Truy cập 28 tháng 3 năm 2007.
- ^ Athens Info Guide: History of Athens – Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007
- ^ BBC History on Greek Democracy – Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007
- ^ Encarta: Ancient Greece – Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2007
- ^ CNN & Sports Illustrated, “Sentiment a factor as Athens gets 2004 Olympics”, sportsillustrated.cnn.com, 5 tháng 9 năm 1997. Truy cập 28 tháng 3 năm 2007.
- ^ a b c d Tung, Anthony (2001). "The City of the Gods Besieged". Preserving the World's Great Cities:The Destruction and Renewal of the Historic Metropolis. New York: Three Rivers Press. 260, 263, 265. ISBN 0-609-80815-X.
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên tung
- ^ “World Gazetter City Pop:Athens”. www.world-gazetter.com.
- ^ “World Gazetter Metro Pop:Athens”. www.world-gazetter.com.
- ^ a b c “Population of Greece”. General Secretariat Of National Statistical Service Of Greece. www.statistics.gr (2001). Bản chính lưu trữ 1 tháng 7 năm 2007. Truy cập 2 tháng 8 năm 2007.
- ^ “National Observatory of Athens.Monthly bulletins”. Truy cập 17 tháng 4 năm 2010.
- ^ “Weather Information for Athens”.
- ^ "Climatological Information for Athens, Greece" - Hong Kong Observatory
[sửa] Liên kết ngoài
|
|
Bài này còn sơ khai.
Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài. |
|
Thủ đô các quốc gia châu Âu |
|
| Bắc Âu |
|
|
| Đông Âu |
Warszawa, Ba Lan · Minsk, Belarus · Sofia, Bulgary · Praha, Cộng hòa Séc · Budapest, Hungary · Chişinău, Moldova · Bucharest, Romania · Moskva, Nga · Bratislava, Slovakia · Kiev, Ukraina
|
|
| Nam Âu |
Tirana, Albania · Andorra la Vella, Andorra · Sarajevo, Bosna và Hercegovina · Zagreb, Croatia · Athena, Hy Lạp · Roma, Ý · Skopje, Macedonia · Valletta, Malta · Podgorica, Montenegro · Lisboa, Bồ Đào Nha · Madrid, Tây Ban Nha · Thành phố San Marino, San Marino · Beograd, Serbia · Ljubljana, Slovenia · Tòa thánh Vatican, Tòa thánh Vatican · Nicosia, Cộng hòa Síp · Skopje, Cộng hòa Macedonia
|
|
| Tây Âu |
|
|
