Tiếng Tetum

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Tetum
Tetun, Lia-Tetun
Nói tại

 Đông Timor  Indonesia

 Úc

 Bồ Đào Nha
Khu vực Đông Nam Á
Tổng số người nói 800.000
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Nam Đảo
Phân nhánh
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  East Timor
Quy định bởi National Institute of Linguistics
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 tet
ISO 639-3 tet
Ngôn ngữ trên đảo Timor

Tiếng Tetum (cũng gọi là Tetun) là một ngôn ngữ Nam Đảo, ngôn ngữ quốc gia và chính thức của Đông Timor. Ngôn ngữ này cũng được dùng ở nhiều nơi của Tây Timor giáp với Đông Timor, chủ yếu là huyện Belu. Một số phương ngữ của tiếng Tetum chịu ảnh hưởng lớn của tiếng Bồ Đào Nha, một ngôn ngữ chính thức khác của Đông Timor, đặc biệt là trong từ vựng.

Phương ngữ[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Tetum có 4 phương ngữ:

  • Tetun-Dili, hay Tetun-Prasa (thành phố của Tetum), được sử dụng ở thủ đô Dili và các vùng xung quanh ở phía bắc đất nước.
  • Tetun-Terik được sử dụng ở vùng ven biển nam và tây nam.
  • Tetun-Belu được sử dụng ở khu vực trung tâm của đảo Timor, phân chia Đông và Tây Timor.
  • Nana’ek được sử dụng ở làng Metinaro, trên vùng bờ biển giữa DiliManatuto.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Mặc dù tiếng Bồ Đào Nha là ngôn ngữ chính thức của Timor thuộc Bồ Đào Nha cho đến năm 1975. phương ngữ Tetun-Prasa luôn là ngôn ngữ chính chiếm ưu thế ở phần phía đông của hòn đảo. Khi Indonesia chiếm đóng Đông Timor năm 1975 và sáp nhập Đông Timor thành tỉnh thứ 27, việc sử dụng tiếng Bồ Đào Nha bị cấm đoán và tiếng Indonesia là ngôn ngữ chính thức duy nhất, nhưng Nhà thờ Công giáo La Mã đã thông qua việc sử dụng tiếng Tetum làm ngôn ngữ hành lễ, khiến đây trở thành tiêu điểm của bản sắc van hóa và dân tộc [1]. Năm 2002, khi Đông Timor đôc lập, tiếng Tetum và tiếng Bồ Đào Nha được tuyên bố là ngôn ngữ chính thức.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]