Trần Duy Hưng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trần Duy Hưng
TranDuyHung.jpg
Chức vụ
Nhiệm kỳ 30 tháng 8 năm 1945 – tháng 12 năm 1946 và từ 1954 đến 1977
Kế nhiệm Trần Vỹ
Thông tin chung
Sinh 16 tháng 1 năm 1912
Từ Liêm - Hà Nội
Mất 2 tháng 10, 1988 (76 tuổi)
Hà Nội
Binh nghiệp

Trần Duy Hưng (16 tháng 1 năm 1912 - 2 tháng 10 năm 1988) là một bác sĩ, Chủ tịch Ủy ban Hành chính đầu tiên và lâu nhất Hà Nội (30 tháng 8 năm 1945 đến tháng 12 năm 1946; 1954 đến 1977 - khi ông viết đơn xin nghỉ), Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Thứ trưởng Bộ Y tế Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Thời kì đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Ông sinh tại phố Hàng Bông Thợ Ruộm ngày 16 tháng 1 năm 1912. Quê nội là thôn Hòe Thị, nay thuộc xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội. Ông học bác sĩ cùng lứa với các bác sĩ Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, Nguyễn Hữu Thuyết, Huỳnh Kham, Nhữ Thế Bảo.

Ông tích cực tham gia các phong trào xã hội và có uy tín trong giới thanh niên, nhân sĩ, trí thức thời đó. Ông là lãnh tụ của phong trào Hướng đạo sinh Bắc Kỳ dưới sự dẫn dắt của huynh trưởng Hoàng Đạo Thúy. Trong cuộc đời hoạt động của mình, với cây dàn violon, ông cùng các đồng chí của mình thường về các chợ quê (chợ Canh) đàn hát các bài ca cách mạng và diễn thuyết. Sau ngày Nhật đảo chính Pháp, chính quyền Bảo Đại đã mời ông ra làm Bộ trưởng Bộ Thanh niên nhưng ông từ chối.

Người Thị trưởng đầu tiên[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời bác sĩ Trần Duy Hưng ra làm Thị trưởng Hà Nội, người thị trưởng đầu tiên dưới chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Từ tháng 8 năm 1945 ông là Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội 1945 - 1946. Trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội (1945 - 1946) ông đã tập hợp được đông đảo quần chúng đứng dưới ngọn cờ của chính quyền mới. Ông cũng giúp liên danh của Chính phủ giành được 6 ghế trong Quốc hội khóa I trong một cuộc bầu cử có hơn 180 ứng viên của các tổ chức khác. Ông là người tích cực đi đầu trong cuộc chiến cứu đói và chống giặc dốt thời đó.

Các công tác khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ông còn tham gia công tác Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I đến khóa VIII [1], Ủy viên Ủy ban Y tế và xã hội của Quốc hội [2].

Sau khi Pháp đánh chiếm Hà Nội, ông đi theo Chính phủ lên Chiến khu Việt Bắc và giữ các chức vụ Thứ trưởng Bộ Nội vụ (tháng 4 năm 1947 - 1954), Thứ trưởng Bộ Y tế (tháng 6 năm 1954).

Vị Chủ tịch Hà Nội lâu nhất[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếp quản thủ đô 10/10/1954

Sau ngày 10 tháng 10 năm 1954, ông trở về Hà Nội và được tín nhiệm giữ cương vị người đứng đầu thành phố cho đến tận năm 1977.

Ông là người đi đầu trong mọi phong trào, đã dẫn dắt thành phố đạt năng suất lúa cao nhất miền Bắc. Mọi hoạt động công thương nghiệp, chăn nuôi và ngay cả rau xanh luôn đi đầu cả nước. Hà Nội cũng là nơi đầu tiên có mô hình nhà lắp ghép rồi từ đó nhân ra các tỉnh.

Ông cũng là người tận dụng triệt để hàng ngũ trí thức tư sản như Nghiêm Tử Trình, Trịnh Văn Bô trong công cuộc phát triển thành phố. Ông cũng là người dám đột phá với những chủ trương không dễ dàng vào thời đó như. Vào thập niên 1960, Trần Duy Hưng chủ trương bán nhà phân phối cho cán bộ để thành phố vừa có tiền mà cán bộ có nhà của mình để tự họ sửa chữa cho to đẹp hơn. Khi hàng hóa khan hiếm trong chiến tranh chống Mỹ, ông đã để cho tư nhân sản xuất thủ công một số mặt hàng thiết yếu trở lại.

Ông còn là người thị trưởng với tầm nhìn của tương lai. Suốt trong thời gian ông làm chủ tịch, quy hoạch xây dựng tổng thể thành phố luôn được tôn trọng. Ông ôm ấp ý tưởng biến sông Hồng trở thành một thực thể của Hà Nội.

Trần Duy Hưng là một người sống giản dị, liêm khiết, luôn luôn tận tụy với dân. Ông luôn có mặt động viên kịp thời người dân trên chính các khu phố bị bom Mỹ tàn phá như Khâm Thiên, An Dương, Bạch Mai ngay cả trong 12 ngày đêm của trận Điện Biên Phủ trên không lịch sử tháng 12 năm 1972.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nhận xét về ông: "Một con người của nhân dân, vì nhân dân; là một trí thức để lại tấm gương sáng cho các thế hệ trí thức cả hôm nay và mai sau học tập, noi theo".

Phong tặng[sửa | sửa mã nguồn]

Bác sĩ Trần Duy Hưng đã được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh vào 3 tháng 2 năm 2005.

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1999 tên của ông được đặt cho một đường phố mới của ở phía Tây Hà Nội thuộc quận Cầu Giấy, đường Trần Duy Hưng nối từ ngã tư đường Nguyễn Chí Thanh - Đường Láng đến ngã tư đường Phạm Hùng - Khuất Duy Tiến.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]