Trần Hữu Lượng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trần Hữu Lượng
(陈友谅/陳友諒)
Hoàng đế Đại Hán, Hoàng đế Trung Hoa (chi tiết...)
Hoàng đế Đại Hán, Hoàng đế Trung Hoa
Tại vị 1360 - 1363
Tiền nhiệm Không
Kế nhiệm Trần Lí
Thông tin chung
Thê thiếp Dương hoàng hậu
Hậu duệ Trần Thiện Nhi, Trần Lí
Tên đầy đủ Trần Hữu Lượng
Niên hiệu Đại Nghĩa 1360
Đại Định 1361-1363
Thụy hiệu không
Miếu hiệu Cao Tổ (高祖)
Hoàng tộc Họ Trần (陳)
Thân phụ Trần Phổ Tài[1]
Sinh 1320
Mất 23/8[2]/1363
Hồ Bà Dương

Trần Hữu Lượng (tiếng Trung giản thể: 陈友谅, phồn thể: 陳友諒; 1320-23/8/1363), nguyên là người họ Tạ, nhưng vì tổ tiên ở rể nhà họ Trần, nên sau này lấy theo họ đó. Ông là người Miện Dương, Hồ Bắc[1].

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyên là người làm nghề chài lưới[1], đến thời kỳ Nguyên Thuận Đế (1333-1368), Từ Thọ Huy - thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Hồng Cân (紅巾) đã khởi binh, Hữu Lượng theo về với tướng Nghê Văn Tuấn[1]. Tháng 9 âm lịch năm Chí Chính thứ 17 (1357) ông giết Nghê Văn Tuấn vì lý do có âm mưu làm phản Từ Thọ Huy[1], sau đó tự xưng là tuyên úy sứ kiêm bình chương chính sự, khởi binh tấn công các lộ thuộc Giang Tây, tổng chỉ huy quân đội các vùng Giang Tây, An Huy, Phúc Kiến.

Năm Chí Chính thứ 19 (1359), sát hại tướng Triệu Phổ Thắng và sau đó cùng Từ Thọ Huy dời kinh đô về Giang Châu (ngày nay là Cửu Giang, Giang Tây), tự lập làm Hán vương. Năm sau, giết Từ Thọ Huy, tự lập làm hoàng đế, quốc hiệu Đại Hán, niên hiệu Đại Nghĩa, lấy Trâu Phổ Thắng làm thái sư, Trương Tất Tiên làm thừa tướng. Chính quyền Đại Hán một mặt chống nhà Nguyên, một mặt kháng cự với quân đội của Chu Nguyên Chương (sau này là Minh Thái Tổ).

Đến năm Chí Chính thứ 20 (1360), giữa quân đội hai bên Chu - Trần từ tây bắc thành Nam Kinh đến Long Loan đã diễn ra ác chiến, do nước sông xuống thấp vì thủy triều xuống nên hàng trăm chiến thuyền của Trần Hữu Lượng bị mắc cạn. Bị đánh bại, Trần Hữu Lượng chạy về Giang Châu (Cửu Giang), sau đó dời đô về Vũ Xương. Ngày 23 tháng 8 năm Chí Chính thứ 23 (1363) cùng Chu Nguyên Chương đại chiến tại hồ Bà Dương, sách sử Trung Quốc gọi là “Bà Dương hồ chi chiến”. Chu Nguyên Chương sử dụng mưu kế của Quách Hưng, sử dụng hỏa công đốt cháy chiến thuyền của thủy quân Trần Hữu Lượng.

Trần Hữu Lượng vận khí đã hết, bị trúng tên và chết. Trần Hữu Lượng là người vô cùng xa xỉ, chẳng được lòng dân, nội bộ lắm kẻ muốn làm phản, nên thất bại là tự do mình[cần dẫn nguồn]. Sau khi Trần Hữu Lượng chết, Trương Định Biên cùng những người đang ở Vũ Xương lập con trai thứ của Trần Hữu Lượng là Trần Lí làm hoàng đế, cải niên hiệu thành Đức Thọ. Năm sau, Chu Nguyên Chương đem quân tấn công và hạ thành Vũ Xương, Trần Lí đầu hàng.

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Minh sử, quyển 123, liệt truyện 11 thì Trần Hữu Lượng là con của Trần Phổ Tài. Sau khi Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương) bình xong Vũ Xương có phong cho Trần Phổ Tài làm Thừa Ân hầu, con thứ của Trần Hữu Lượng làm Quy Đức hầu.

  • Cha: Trần Phổ Tài[1]
  • Con:
    • Trần Thiện Nhi[1] (?-1363)
    • Trần Lí[1]: Hoàng đế Đại Hán tại Vũ Xương. Niên hiệu Đức Thọ. Tháng 2 âm lịch năm 1364 hàng Chu Nguyên Chương.
  • Anh em:
    • Trần Hữu Phú (anh). Minh Thái Tổ phong làm Quy Nhân bá[1].
    • Trần Hữu Trực (anh). Minh Thái Tổ phong làm Hoài Ân bá[1].
    • Trần Hữu Nhân (em), ?-1363. Minh Thái Tổ truy phong làm Khang Sơn vương, cho lập miếu thờ[1].
    • Trần Hữu Quý (em), ?-1363. Minh Thái Tổ cho phụ thờ vào miếu của Trần Hữu Nhân[1].

Quan hệ với Trần Ích Tắc[sửa | sửa mã nguồn]

Trong Đại Việt Sử ký Toàn thư có viết Giáp Ngọ, [Thiệu Phong] năm thứ 14 [1354], (Nguyên Chí Chính năm thứ 14). Mùa xuân, tháng 2, quan trấn giữ biên giới phía bắc cho chạy trạm tâu việc Trần Hữu Lượng nước Nguyên dấy binh, sai sứ sang xin hòa thân (Hữu Lượng là con Trần Ích Tắc). Ở đây, rất có thể là do Trần Hữu Lượng muốn mượn quân đội của nhà Trần nhằm phục vụ cho quyền lợi của mình nên nói phao lên như vậy.

Tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung[sửa | sửa mã nguồn]

Ông được nhà văn Kim Dung xây dựng thành nhân vật cùng tên trong Ỷ thiên Đồ long ký.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

Tiền nhiệm:
-
Hoàng đế Đại Hán
1359-23/8/1363
Kế nhiệm:
Trần Lí