Yên Phong

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Yên Phong
Huyện
Map of Bac Ninh.jpg
Huyện Yên Phong màu vàng, phía trên bên trái
Địa lý
Tọa độ: 21°12′40″B 105°59′36″Đ / 21,21111°B 105,99333°Đ / 21.21111; 105.99333Tọa độ: 21°12′40″B 105°59′36″Đ / 21,21111°B 105,99333°Đ / 21.21111; 105.99333
Dân số  
Dân tộc Kinh
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
Tỉnh Bắc Ninh
Huyện lỵ Chờ

Yên Phong là một huyện ở phía tây Bắc tỉnh Bắc Ninh. Đây là một huyện nằm ven sông Cầu với nhiều làng quan họ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới phi vật thể.

Diện tích - Dân số[sửa | sửa mã nguồn]

Yên Phong có diện tích tự nhiên là 112,5 km², là huyện có diện tích lớn của tỉnh Bắc Ninh, dân số là 134.600 người (năm 2004).

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Yên Phong nằm ở phía tây Bắc tỉnh Bắc Ninh. phía đông huyện giáp với thành phố Bắc Ninh. phía đông Nam huyện giáp với thị xã Từ Sơn. phía bắc huyện là sông Cầu, Qua bên kia sông là các huyện Hiệp HòaViệt Yên của tỉnh Bắc Giang. phía tây, huyện giáp với các huyện Sóc SơnĐông Anh của Hà Nội. Quốc lộ 18 đi qua huyện, còn được gọi là đường cao tốc Bắc Ninh - Nội Bài, giao với quốc lộ 1 ở Võ Cường của thành phố Bắc Ninh ngay gần Yên Phong.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Yên Phong có 14 đơn vị hành chính:

Lịch sử - Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

  • Năm 1076: Nhà Lý cho xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt ở bờ Nam sông Như Nguyệt, tức sông Cầu ngày nay, trên địa bàn các xã Tam Giang, Đông Tiến, Yên Trung, Dũng Liệt, Tam Đa, Vạn An, Hòa Long. Nay vẫn còn nhiều di tích của phòng tuyến này được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.
  • Năm 1077, quân Tống sang xâm lược Đại Việt bị chặn đứng và sau đó bị đánh bại tại đây.
  • Ngày 18.01.1980, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin Nông Quốc Chấn ký quyết định số 28 – VH/QĐ công nhận 8 địa điểm thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt trong cuộc kháng chiến chống quân Tống (1077) thuộc huyện Yên Phong (tỉnh Bắc Ninh) nằm trong danh sách các di tích lịch sử quốc gia. Bao gồm: núi Đồn (cánh đồng Dinh, xã Yên Phụ); đền Núi (xã Yên Phụ), điếm Trung QuânCầu Gạo; bến sông Như Nguyệtchùa Bồ Vàng; đền Xà – Ngã ba Xà; đền Vọng Nguyệt (xã Tam Giang); đền, chùa Phấn Động, Miễu Thọ Đức (xã Tam Đa). Hơn 30 năm kể từ khi quyết định trên có hiệu lực, nhưng tính từ cột mốc Lý Thường Kiệt xây dựng phòng tuyến chống 30 vạn giặc Tống xưa kia, đến nay phòng tuyến sông Như Nguyệt ấy đã ngót 1.000 năm sống trong sử sách, trong niềm tự hào bất diệt của nhiều thế hệ người Việt Nam.[1]
  • Năm 1963, chuyển 2 xã Phú Lâm, Tương Giang về huyện Tiên Sơn quản lý; chuyển 2 xã Văn Môn và Đông Thọ của huyện Từ Sơn về huyện Yên Phong quản lý.
  • Năm 1998, thành lập thị trấn Chờ - thị trấn huyện lị của huyện Yên Phong - trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Hàm Sơn.
  • Năm 2007, các xã Hòa Long, Vạn An, Khúc Xuyên, Phong Khê của huyện Yên Phong sáp nhập vào thành phố Bắc Ninh[2].

Yên Phong cùng với Việt Yên (Bắc Giang) là 2 huyện có nhiều làng quan họ nhất ở vùng văn hóa Kinh Bắc. Hiện nay, vùng Kinh Bắc có 67 làng quan họ (Bắc Ninh 44 làng, Bắc Giang 23 làng) thì Yên Phong có tới 16 làng quan họ cổ (Việt Yên có 19 làng, Từ Sơn có 3 làng, Tiên Du có 11 làng, thành phố Bắc Ninh có 14 làng, Yên Dũng có 2 làng, Hiệp Hòa có 2 làng).

Thắng cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Yên Phong có một số kiến trúc nghệ thuật cổ kính bao gồm:

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày nay Yên Phong đang phát triển kinh tế với nhiều khu công nghiệp. Thực trạng phát triển các khu công nghiệp như vậy ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của nông dân. Vì họ khó mà có thể bắt nhịp được với tiến trình CNH, DTH.

Các trường THPT[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng với các trường cấp 3 như:

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]