Apollo 11

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Apollo 11
Huy hiệu nhiệm vụ
Apollo 11 insignia.png
Thông tin nhiệm vụ[1]
Môđun điều khiểnCM-107
tín hiệu gọi Columbia
khối lượng 30.320 kg
Môđun phục vụSM-107
Môđun mặt trăngLM-5
tín hiệu gọi Eagle (Đại bàng)
khối lượng 16.448 kg
Số phi hành gia3
Tên lửa phóngSaturn V SA-506
Bệ phóngLC 39A
Trung tâm vũ trụ Kennedy
Florida, HK
Ngày giờ phóng16 tháng 7, 1969 (1969-07-16)
13:32:00 UTC
Hạ cánh mặt trăng20 tháng 7 năm 1969   20:17:40 UTC
Biển Tĩnh lặng
0°40′26,69″B 23°28′22,69″Đ / 0,66667°B 23,46667°Đ / 0.66667; 23.46667
(dựa theo hệ tọa độ trục cực Trái Đất trung bình của IAU)
Thời gian EVA trên mặt trăng2 h 36 ph 40 gi
Thời gian trên bề mặt mặt trăng21 h 31 ph 20 gi
Khối lượng mẫu đất đá mặt trăng21,55 kg (47,5 lb)
Số quỹ đạo mặt trăng30
Tổng thời gian MĐDA trong quỹ đạo mặt trăng59 h 30 ph 25,79 gi
Hạ cánh24 tháng 7 năm 1969
16:50:35 UTC
13°19′B 169°9′T / 13,317°B 169,15°T / 13.317; -169.150 (Apollo 11 splashdown)
Thời gian bay8 ng 03 h 18 ph 35 gi
Hình phi hành đoàn
Apollo 11 Crew.jpg
Trái sang phải: Armstrong, Collins, Aldrin
Các nhiệm vụ liên quan
Nhiệm vụ trước đó Nhiệm vụ tới
Apollo-10-LOGO.png Apollo 10 Apollo 12

Apollo 11 là chuyến bay không gian đã hạ cánh cùng con người đầu tiên đáp xuống Mặt Trăng, hai nhà phi hành gia Hoa Kỳ là Neil ArmstrongBuzz Aldrin, vào ngày 20 tháng 7, năm 1969, vào lúc 20:18 UTC. Armstrong trở thành người đầu tiên bước chân lên bề mặt của Mặt Trăng sáu giờ sau vào ngày 21 tháng 7 vào lúc 02:56 UTC. Armstrong dành hai tiếng rưỡi bên ngoài con tàu không gian, Aldrin có ít hơn một chút và cùng nhau, họ thu thập 47.5 pounds (21.5 kg) Đá Mặt Trăng cho chuyến trở về Trái Đất. Thành viên thứ ba của Phi hành đoàn, Michael Collins[2], lái Mô-đun Điều Khiển một mình trên quỹ đạo của Mặt Trăng cho đến khi Armstrong và Aldrin quay về Mô-đun Điều Khiển chỉ một ngày trước khi họ phải bắt đầu hành trình về Trái Đất.

Phóng lên bởi tên lửa đẩy Saturn V từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy từ Đảo Merritt, Florida vào ngày 16 tháng 7, Apollo 11 là chuyến bay có người lái thứ năm của Chương trình Apollo của NASA.

Tàu không gian Apollo có ba bộ phận: một Mô-đun Điều khiển (Command Module - CM) với cabin cho ba Phi hành gia cùng với phần duy nhất hạ cánh xuống Trái Đất; một Mô-đun Phục vụ (Service Module - SM), có chức năng hỗ trợ Mô-đun Điều khiển với lực đẩy, năng lượng điện, Oxynước; và Mô-đun Mặt Trăng (Lunar Module - LM) cho việc hạ cánh trên Mặt Trăng.

Sau khi được gửi đến Mặt Trăng bởi tầng trên của tên lửa đẩy Saturn V, các Phi hành gia tách con tàu khỏi nó và du hành ba ngày cho đến khi đi vào quỹ đạo của Mặt Trăng. Armstrong và Aldrin sau đó di chuyển vào Mô-đun Mặt Trăng và hạ cánh tại Biển Tĩnh Lặng (Sea of Tranquility). Họ ở đó trong vòng 21 tiếng rưỡi sau khi hạ cánh trên bề mặt của Mặt Trăng. Sau khi bay lên bằng phần trên của Mô-đun Mặt Trăng và quay trở về Mô-đun Điều khiển với Collins, họ quay về Trái Đất và hạ cánh ở Biển Thái Bình Dương vào ngày 24 tháng 7.

Phát sóng trực tiếp trên TV đến khán giả toàn cầu, Armstrong bước trên bề mặt Mặt Trăng và miêu tả sự kiện ấy qua câu nói: "Đây là bước đi nhỏ bé của một người, nhưng là bước tiến khổng lồ của nhân loại." Apollo 11 kết thúc một cách hiệu quả Cuộc đua Không gian và hoàn thành một mục tiêu quốc gia được đề ra năm 1961 bởi Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy qua một cuộc họp báo trước Quốc hội Hoa Kỳ: "Trước khi thập kỷ này kết thúc, ta sẽ đưa một người lên Mặt Trăng và đưa anh ta trở về Trái Đất an toàn."

Kế hoạch[sửa | sửa mã nguồn]

Phi hành đoàn[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí Phi Hành Gia
Chỉ Huy Neil A. Armstrong
Phi công của Mô-đun Điều khiển Michael Collins
Phi công của Mô-đun Mặt Trăng Edwin "Buzz" E. Aldrin, Jr.

Mỗi thành viên của Apollo 11 đã từng tham gia một chuyến bay vũ trụ trước nhiệm vụ này, dẫn đến việc đây là Phi hành đoàn thứ hai được cấu tạo từ các Phi hành gia kỳ cựu (Chuyến đầu tiên là Apollo 10) trong lịch sử chuyến bay không gian của loài người.

Collins thực chất được chọn là phi công của Mô-đun Điều Khiển(CMP) của Apollo 8 nhưng bị loại bỏ do ông cần một ca phẫu thuật lưng và được thay thế bởi Jim Lovell, là Phi hành gia dự bị cho chuyến bay đó. Sau khi Collins được kiểm tra y tế và có thể quay trở lại, ông được phân công vào vị trí của Lovell trên tàu Apollo 11; với tư cách là cựu phi hành gia của Apollo 8, Lovell được chuyển về vị trí phi hành đoàn dự bị của Apollo 11, nhưng được thăng cấp trở thành Chỉ huy Dự bị.

Phi hành đoàn Dự bị[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí Phi Hành Gia
Chỉ Huy James A. Lovell, Jr.
Phi công của Mô-đun Điều Khiển William A. Anders
Phi công của Mô-đun Mặt Trăng Fred W. Haise, Jr.

Vào những năm đầu 1969, Anders chấp nhận một việc làm tại Hội đồng Vũ trụ Quốc gia, đến tháng 8 năm 1969 và thông báo rằng ông sẽ về hưu và trở thành Phi hành gia vào ngày hôm đó. Tại thời điểm đó, Ken Mattingly được chuyển từ Phi hành đoàn Hỗ trợ đến Huấn luyện song song cùng Anders cho vị trí Chỉ huy Phi hành đoàn Dự bị trong trường hợp Apollo 11 bị hoãn quá kế hoạch phóng vào Tháng 7 (tại thời điểm này Anders sẽ không được tham gia nếu ông được cần tới) và sau đó sẽ tham gia Phi hành đoàn của Lovell và cuối cùng được bổ nhiệm là Phi công của Mô-đun Điều khiển trong phi vụ Apollo 13.

Đội hỗ trợ[sửa | sửa mã nguồn]

Điều hành chuyến bay[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cliff Charlesworth (Đội Xanh), phụ trách trong khoảng thời gian phóng và đi bộ trên Mặt Trăng
  • Gene Kranz (Đội Trắng), phụ trách trong khoảng thời gian hạ cánh
  • Glynn Lunney (Đội Đen), phụ trách trong khoảng thời gian bay lên từ bề mặt.

Tên mật mã[sửa | sửa mã nguồn]

Sau phi hành đoàn của Apollo 10 đặt tên cho phi thuyền của họ Charlie Brown Snoopy, Phó Giám đốc Quần Chúng Julian Scheer viết thư cho Giám đốc của Trung tâm Phi Thuyền Có Người Lái (Manned Spacecraft Center - MSC) đề nghị việc phi hành đoàn của Apollo 11 giảm bớt việc thiếu nghiêm túc khi đặt tên cho phi thuyền của họ. Cái tên Đá Bào (Snowcone) Đống Rơm (Haystack) đã được sử dụng và tuyên truyền cho báo chí, nhưng Phi hành đoàn quyết định đổi chúng.

Mô-đun điều khiển được đặt tên là Columbia phỏng theo tên Columbiad, một vỏ tàu không gian khổng lồ được bắn lên trời bởi một khẩu pháo (cũng ở Florida) trong cuốn tiểu thuyết năm 1865 Từ Trái Đất đến Mặt Trăng của Jules Verne. Mô-đun Mặt Trăng được đặt tên là Đại bàng (Eagle) từ loài quốc điểu của Hoa Kỳ, đại bàng đầu trọc, con vật được vẽ một cách rất nổi bật trên ký hiệu của nhiệm vụ.

Ký hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

Ký hiệu của nhiệm vụ Apollo 11 được thiết kế bởi Collins, người muốn nó trở thành biểu tượng cho "Sự kiện hạ cánh trên Mặt Trăng một cách hòa bình của người Mỹ". Ông chọn một con Đại Bàng cho biểu tượng, đặt một nhành Olive trong mỏ của nó và vẽ khung nền là Mặt Trăng cùng Trái Đất ở một khoảng cách phía sau. Người phát ngôn của NASA nói móng của Đại Bàng nhìn quá "chiến tranh" và sau một vài cuộc thảo luận, nhành Olive được chuyển xuống móng Đại bàng. Phi hành đoàn quyết định số La Mã XI tại một số quốc gia sẽ không hiểu cho nên đã đi với chữ "Apollo 11"; họ quyết định sẽ không đặt tên của họ lên phù hiệu, để cho ký hiệu tượng trưng cho "Tất cả những ai đã làm việc để có được sự kiện đó." Mọi màu sắc đều tự nhiên, với màu xanh và viền màu vàng bên ngoài phù hiệu.

Khi đồng xu Dollar Eisenhower được xuất bản năm 1971, thiết kế của phù hiệu cho con Đại bàng được in trên mặt sau. Thiết kế cũng được sử dụng cho đồng xu nhỏ hơn, đồng Dollar Susan B. Anthony được xuất bản năm 1979, đúng một thập kỷ sau nhiệm vụ Apollo 11.

Vật lưu niệm[sửa | sửa mã nguồn]

Các đồ vật lưu niệm được Neil Armstrong mang theo bao gồm một miếng gỗ từ cánh quạt trái từ chiếc máy bay đầu tiên của Anh Em Wright năm 1903 và một mảnh vải từ cánh của nó, cùng với một huy hiệu hình kim cương được tặng cho Deke Slayton từ các góa phụ của Phi hành đoàn Apollo 1. Chiếc huy hiệu này đáng lẽ sẽ được mang theo trên Apollo 1 và được tặng cho Slayton sau nhiệm vụ nhưng sau vụ thảm họa nổ bãi phóng và lễ tang sau đó, các góa phụ tặng chiếc huy hiệu cho Slayton và Armstrong mang theo nó trên Apollo 11.

Nhiệm vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Thuyết âm mưu[sửa | sửa mã nguồn]

Với chuyến bay vào không gian Apollo 11, cuộc đổ bộ lên mặt trăng được coi như là một bước tiến vĩ đại của con người trong việc chinh phục vũ trụ. Nhưng bên cạnh đó có không ít thuyết âm mưu gây tranh cãi việc con người tới được Mặt Trăng là một điều phi lý với nhiều câu hỏi như: lá cờ lại bay được, ai là người chụp lại hình ảnh của các phi hành gia, bầu trời Mặt Trăng không có ngôi sao nào, tàu thám hiểm đổ bộ xuống mà không gây ra dấu tích gì, mọi thứ vẫn không bị tan chảy ở nhiệt độ 138°C.[3][4] Tất cả điều này đều đã được lý giải rõ ràng. Lá cờ được cố định bằng các khung ngang để trải rộng lá cờ, tuy nhiên do các khung không được thẳng nên lá cờ không thể trải rộng mà bị nhăn nheo nhìn giống như đang bay trước gió, không hề có các máy ảnh hay camera nào được các phi hành gia cầm trên tay vì camera được gắn trên áo của các phi hành gia, ánh sáng của các ngôi sao đã bị che mờ bởi bề mặt mặt trăng phản xạ ánh sáng mặt trời, tàu thám hiểm đã giảm ga và bay trên không để dò sát bề mặt một khoảng thời gian trước khi hạ cánh, bởi vậy đã không có những chấn động mạnh in hằn lên bề mặt của Mặt Trăng. Nhiệt độ bề mặt của mặt trăng lên tới 138 độ C nhưng các phi hành gia cùng các thiết bị và phim ghi hình đều được bao bọc trong các lớp hoặc hộp bảo vệ công nghệ cao. Thêm vào đó, phi hành đoàn đổ bộ lúc bình minh của mặt trăng nên nhiệt độ xuống thấp đáng kể. Cuối cùng, bức ảnh ghi lại hình ảnh lúc rời đi của các phi hành gia được chụp bởi một camera được bỏ lại trên Mặt trăng và được điều khiển từ Trái đất.[5]

Nguồn gốc của các thuyết âm mưu về việc người Mỹ chưa hề đặt chân lên Mặt trăng bắt đầu bằng cuốn sách 'Chúng ta chưa bao giờ lên Mặt Trăng - We Never Went to the Moon' của Bill Kaysing (1922-2005).[6] Dù Bill Kaysing nhiều lần khẳng định mình chẳng biết gì về công nghệ tên lửa, nhưng khi ông ta khẳng định video đặt chân lên Mặt Trăng được quay tại một khu vực bí mật đặt trong Area 51, người ta tin ngay. Ông đã tìm kiếm bằng chứng cho cáo buộc của mình, với các bức ảnh mù mờ và những giả thuyết được cho là khôi hài. Tuy nhiên, bằng cách nào đó, các giả thuyết của ông vẫn còn tồn tại đến ngày nay trong các bộ phim Hollywood, phim tài liệu Fox News, diễn đàn Reddit và các kênh YouTube.[7]

Ở Liên Xô vào năm 1969, không ai trong số quan chức cũng như giới truyền thông nước này nghi ngờ về thành tích của các phi hành gia Mỹ. Phi hành gia người Nga Georgy Grechko, một thành viên trong chương trình Mặt trăng của Liên Xô cho biết:"Khi chúng tôi nhận được tín hiệu từ Mặt trăng, chúng tôi đã nhận được chúng từ Mặt trăng thật sự chứ không phải từ Hollywood"[8] Vào thời điểm đó, tất cả các hệ thống trinh sát của Liên Xô đang theo dõi chuyến bay có người lái đầu tiên lên Mặt trăng. Thiết bị vô tuyến của Liên Xô đã nhận được tín hiệu từ Apollo 11 cũng như tất cả các thông tin liên lạc âm thanh và đoạn phim truyền hình về cuộc đổ bộ Mặt Trăng.[9]

Nhà thiết kế tàu vũ trụ và là phi hành gia Konstantin Feoktistov đã kết luận: '"Dàn dựng một trò lừa bịp như thế có lẽ cũng khó như việc thực hiện sứ mệnh thực sự" “Trước tiên, cần phải gửi trạm vô tuyến lên Mặt Trăng, sau đó đưa tàu Apollo 11 đến. Rồi tạo ra hàng chục nhà máy sản xuất tàu vũ trụ giả. Rồi giai đoạn trở về Trái đất ... Tất cả đều quá phức tạp. Thậm chí còn khó khăn hơn cả một cuộc đua trong không gian giữa hai siêu cường”. [10]

Tuy nhiên, vào cuối những năm 1990, “Thuyết âm mưu Mặt trăng” nổi tiếng thế giới đã đến Nga, nơi được rất nhiều người hưởng ứng. Giải thích cho điều này, nhiều ý kiến cho rằng, một nước Nga non trẻ đang rất cần những quan niệm “giả ái quốc” để thúc đẩy tinh thần dân tộc, trong đó mô tả rằng người Mỹ đã lừa dối tất cả mọi người, kể cả Liên Xô, được cho là quốc gia đi đầu trong mọi lĩnh vực. Theo tác giả người Nga Mukhin, những quan chức Liên Xô và một số nhà khoa học nước này còn là một phần của âm mưu vì họ có những lợi ích nhất định.[11]

Liên bang Xô-viết đã huỷ bỏ chương trình Mặt Trăng của mình vào giữa những năm 1970 sau các sự cố khiến 4 tên lửa thí nghiệm trong chương trình này phát nổ. Vào năm 2015, một cựu phát ngôn viên của Uỷ ban Điều tra Nga đã kêu gọi một cuộc điều tra đối với các sứ mệnh hạ cánh xuống Mặt Trăng của NASA.[12]

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

  • "Neil Armstrong là một trong những người hùng vĩ đại nhất mọi thời đại của nước Mỹ. Khi anh ấy và đồng đội lên đường thực hiện sứ mệnh trên phi thuyền Apollo 11 năm 1969, các anh ấy đã mang trên vai trọng trách cũng như khát vọng của dân tộc chúng ta. Chính họ đã cho thế giới thấy rằng chỉ cần có tinh thần Mỹ, chúng ta có thể làm được những thứ ngoài sức tưởng tượng.[13]" - Tổng thống Mỹ Barack Obama
  • “Đó là một điều tuyệt vời khi chứng kiến toàn thể người Mỹ đã tập hợp các nguồn lực và tài năng tốt như thế nào. Khi đó họ đã phát minh ra một thế giới hoàn toàn mới về các hoạt động trên không gian".[14] - Giám đốc điều hành của chuyến bay Apollo 11 Gene Kranz
  • “Trong vòng 500 năm tới, khi sự kiện Trân Châu Cảng rồi cũng sẽ xa xôi như Cuộc chiến hoa hồng thì cuộc đổ bộ lên mặt trăng của Apollo 11 cũng có thể sẽ được nhớ đến như là sự kiện quan trọng nhất của thế kỷ 20 bên cạnh hai cuộc chiến tranh thế giới, sự phát minh thuyết tương đối, vật lý lượng tử và vũ khí hạt nhân của Einstein[15]. - Nhà sử học Arthur Schlesinger Jr

Video[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Richard W. Orloff. Apollo by the Numbers: A Statistical Reference (SP-4029)”. NASA. 
  2. ^ Michael Collins (phi hành gia)
  3. ^ “Cuộc đổ bộ của con người lên mặt trăng là sản phẩm của Hollywood?”. 
  4. ^ “10 lý do nghi người Mỹ chưa từng lên mặt trăng”. 
  5. ^ “Cuộc đổ bộ của con người lên mặt trăng là sản phẩm của Hollywood?”. 
  6. ^ “Tại sao ngày xưa chưa có Internet để tìm thông tin mà người ta vẫn tin việc người Mỹ đặt chân lên Mặt Trăng là giả?”. 
  7. ^ “Vì sao trên Mặt trăng không có không khí mà quốc kỳ Mỹ tung bay?”. 
  8. ^ “Vì sao có đến 76% người Nga không tin rằng người Mỹ đã đổ bộ lên Mặt trăng?”. 
  9. ^ “Vì sao có đến 76% người Nga không tin rằng người Mỹ đã đổ bộ lên Mặt trăng?”. 
  10. ^ “Vì sao có đến 76% người Nga không tin rằng người Mỹ đã đổ bộ lên Mặt trăng?”. 
  11. ^ “Vì sao có đến 76% người Nga không tin rằng người Mỹ đã đổ bộ lên Mặt trăng?”. 
  12. ^ “Nga: "Chúng tôi sẽ lên Mặt Trăng để xem có cờ Mỹ cắm trên đó hay không". 
  13. ^ “Đổ bộ Mặt Trăng là "trò bịp vĩ đại của Mỹ"? 5 thuyết âm mưu đã bị đập tan thế nào?”. 
  14. ^ “50 năm ngày con người đặt chân lên Mặt Trăng (20/7/1969 - 20/7/2019) Kỳ 3: “Thế hệ vĩ đại nhất” của nước Mỹ”. 
  15. ^ “50 năm ngày con người đặt chân lên Mặt Trăng (20/7/1969 - 20/7/2019): Kỳ 2: Bước chân lưu dấu”. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]