Chia cắt Ấn Độ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Lịch sử Ấn Độ
Thời kỳ đồ đá 70.000–3300 TCN
Văn hóa Mehrgarh • 7000–3300 TCN
Văn minh lưu vực sông Ấn 3300–1700 TCN
Văn hóa hậu kỳ Harappan 1700–1300 TCN
Thời kỳ đồ sắt 1200–1 TCN
Maha Janapadas • 700–300 TCN
Triều Shishunaga • 430 TCN-364 TCN
Triều Maurya • 321–184 TCN
Kharavela • 209–170 TCN
Triều Chera • 300 TCN–1200 CN
Triều Chola • 300 TCN–1279 CN
Đế quốc Pandyan • 250 TCN–1345 CN
Satavahana • 230 TCN–220 CN
Các vương quốc Trung Đại 1 CN–1279 CN
Đế quốc Kushan • 60–240 CN
Đế quốc Gupta • 280–550
Đế quốc Harsha • 590-647
Đế quốc Pala • 750–1174
Nhà Chalukya • 543–753
Rashtrakuta • 753–982
Đế quốc Tây Chalukya • 973–1189
Nhà Yadava • 850–1334
Đế quốc Hoysala 1040–1346
Đế quốc Kakatiya 1083–1323
Các vương quốc Hồi giáo 1206–1596
Vương quốc Hồi giáo Delhi • 1206–1526
Các vương quốc Hồi giáo Deccan • 1490–1596
Vương quốc Ahom 1228–1826
Đế quốc Vijayanagara 1336–1646
Đế quốc Mogul 1526–1858
Đế quốc Maratha 1674–1818
Liên minh Sikh 1716–1799
Đế quốc Sikh 1799–1849
Thời Công ty Đông Ấn cai trị 1757–1858
British Raj 1858–1947
Sự chia cắt Ấn Độ 1947
Các nền lịch sử dân tộc
Lịch sử địa phương
Lịch sử chuyên đề

Chia và trị Ấn Độ - Pakistan, hoặc gọi Chia cắt Ấn Độ, là chỉ sự kiện lịch sửá lục địa Ấn Độ phát sinh vào ngày 14 và 15 tháng 8 năm 1947, bởi vì đối lập tôn giáo giữa tín đồ Ấn Độ giáo - số người theo khá nhiều khá nhiều và tín đồ Hồi giáo - số người theo khá ít ngày càng chuyển hoá ác liệt, Ấn Độ thuộc Anh đặt dưới sự thống trị của đế quốc Đại Anh giải thể, liền sinh ra hai nhà nước mới Liên bang Ấn ĐộLãnh thổ tự trị Pakistan (bao gồm Pakistan ngày nay và phần lớn khu vực Bangladesh).

Hiệp định vẫn bao gồm tài sản của bộ ban ngành chính phủ Ấn Độ, bao gồm nhân viên công vụ Ấn Độ, lục quân Ấn Độ, hải quân hoàng gia Ấn Độ, đường sắt Ấn Độ và tài chính công trung ương, cùng với dịch vụ hành chính khác. Chia và trị Ấn Độ - Pakistan khiến cho Ấn ĐộPakistan đã giành được độc lập, nhưng mà đối lập của hai nước đều còn tiếp diễn cho đến ngày nay.[1] Vì nguyên do chiến tranh hai nước nên những người lưu dân đạt đến 12,5 triệu người, thương vong ước tính không giống nhau từ hàng trăm ngàn đến hàng triệu (đại đa số người ước tính không giống nhau số người vượt qua biên giới Ấn Độ - Pakistan có chừng 10 triệu đến 12 triệu). Mỗi phiên vương quốc tự mình quyết định là gia nhập Lãnh thổ tự trị Ấn Độ hoặc Lãnh thổ tự trị Pakistan hoặc chọn lựa độc lập.[2] Điều khoản chia và trị đã chưa liên quan đến vấn đề độc lập của Bangladesh, cũng không có nói đến vấn đề chia và trị Sri LankaMyanmar đặt dưới sự quản lí của Ấn Độ thuộc Anh. Myanmar độc lập vào ngày 4 tháng 1 năm 1948, Sri Lanka độc lập vào ngày 4 tháng 2 năm 1948 ; Bangladesh độc lập từ Lãnh thổ tự trị Pakistan theo sau Chiến tranh độc lập Bangladesh vào năm 1971. Xích-kim, Nepal, BhutanMan-đi-vơ từng là nước bảo hộ của Anh Quốc, nhưng mà chưa bao giờ thuộc về Ấn Độ thuộc Anh, không bị điều ước tương quan chia và trị ảnh hưởng. Bởi vì điều khoản chia và trị lúc đó chỉ liên quan đến vấn đề phân giới hai nước Ấn ĐộPakistan hiện đại, nên người bên ngoài hay gọi nó là "Chia và trị Ấn Độ - Pakistan".

Nguyên nhân chia và trị[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới tiền đề Đại chiến thế giới lần thứ hai khiến cho sức mạnh quốc gia tổng hợp của đế quốc Đại Anh suy bại không có cách nào duy trì thực dân đối với Ấn Độ thuộc Anh, dẫn đến một loạt xung đột chính trị, dân tộctôn giáo không có khả năng hoà hợp giữa tín đồ Hồi giáo, Ấn Độ giáoSikh giáo sản sinh ở trong môi trường chính trị hiện đại.

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Chia cắt Bengal (1905)[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1905, Toàn quyền Curzon, được một số người công nhận là một người thông minh và hăng hái, người đã có một kỷ lục ấn tượng về việc bảo tồn khảo cổ và tạo ra một nền hành chính hiệu quả trong nhiệm kỳ đầu, đến nhiệm kỳ thứ hai, chính ông là người đã chia khu vực hành chính lớn nhất của Ấn Độ thuộc Anh, Bang Bengal, thành hai tỉnh Đông Bengal và Assam với đa số dân là người Hồi giáo và tỉnh Bengal với đa số dân theo đạo Hindu (tỉnh này ngày nay bao gồm Tây Bengal, Bihār, Jharkhand và Odisha của Ấn Độ).[3] Quyết định Chia cắt Bengal của Curzon—một hành động được xem là cực kỳ tài tình về mặt hành chính, và được nhiều toàn quyền trước dự tính từ thời Toàn quyền William Bentinck, nhưng chưa bao giờ thực hiện—đã lật nền chính trị dân tộc chủ nghĩa sang một trang mới chưa từng có trước đó.[3] Thành phần quý tộc Hindu tại Bengal, nhiều người trong số họ sở hữu đất đai ở Đông Bengal và sau đó cho những nông dân đạo Hồi thuê lại, đã phản đối quyết định này một cách kịch liệt. Tầng lớp trung lưu Hindu tại Bengal chiếm số đông (Bhadralok), thì cảm thấy thất vọng với viễn cảnh dân Bengal sẽ dần dần bị áp đảo trong tỉnh Bengal mới bởi người đến từ Bihar và Oriya, cảm thấy hành động của Curzon là một sự trừng phạt đối với các quyết định chính trị của mình.[3] Nhiều cuộc phản đối mạnh mẽ quyết định của Curzon đã diễn ra dưới hình thức chủ yếu là chiến dịch Swadeshi ("dùng hàng Ấn") do người từng hai lần làm chủ tịch Quốc hội Surendranath Banerjee dẫn đầu và tẩy chay hàng hóa Anh. Một vài lần những người phản đối đã có những hành động bạo lực lộ liễu nhằm vào thường dân.[4] Tuy vậy, những hành động bạo lực không có hiệu quả, vì đa số những kế hoạch tấn công bị người Anh ngăn chặn từ đầu hoặc bị thất bại.[5] Những khẩu hiệu được sử dụng cho cả hai loại biểu tình là Bande Mataram (tiếng Bengal, nghĩa là: "Hoan hô Mẹ"), tựa đề của bài hát do Bankim Chandra Chatterjee sáng tác, nhắc đến hình tượng một thánh mẫu, người đứng lên vì Bengal, Ấn Độ, và vì thánh Kali (nữ thần) của Hindu.[6] Những cuộc biểu tình lan từ Calcutta đến các khu vực lân cận của Bengal khi các sinh viên được thụ hưởng nền giáo dục Anh trở về nhà ở các làng mạc và thị trấn.[7] Màu sắc tôn giáo trong câu khẩu hiệu và sự nổi giận chính trị xuất phát từ quyết định chia tách bắt đầu pha trộn khi những nhóm thanh niên, như Jugantar, tiến hành các vụ đánh bom tòa nhà chính quyền, và thực hiện những vụ cướp có vũ khí,[5] và ám sát các quan chức người Anh.[6] Vì Calcutta là thủ đô của đế quốc, cả sự nổi loạn lẫn câu khẩu hiệu đều nhanh chóng được cả nước biết đến.[6]

Những cuộc biểu tình chống chia cắt Bengal với thành phần tham gia đa số là người theo đạo Hindu đã khiến cho thành phần quý tộc theo đạo Hồi ở Ấn Độ lo ngại sẽ diễn ra một cuộc cải cách có lợi cho người Hindu chiếm đa số. Vào năm 1906, những người này diện kiến ông Toàn quyền mới Bá tước Minto và yêu cầu một khu vực riêng dành cho người Hồi giáo. Đồng thời, họ đòi hỏi một cơ quan đại diện lập pháp tương xứng, phản ánh địa vị thống trị cũ của họ cũng như lịch sử trung thành của họ với người Anh. Việc này dẫn tới việc thành lập Liên đoàn Hồi giáo Toàn Ấn vào tháng 12 năm 1906 tại Dacca. Mặc dù Curzon khi đó đã từ chức vì có mâu thuẫn với người điều hành quân đội Kitchener và đã trở về nước Anh, Liên đoàn này vẫn ủng hộ kế hoạch phân tách của ông. Vị trí của giới quý tộc Hồi giáo, thể hiện bằng các vị trí khác nhau trong Liên đoàn, đã được hình thành trong ba thập kỷ trước đó, bắt đầu từ cuộc Tổng điều tra dân số Ấn Độ thuộc Anh năm 1871, lần đầu tiên ước tính được dân số của những vùng có đa số dân theo đạo Hồi.[8] (Về phần mình, ý muốn ve vãn người Hồi giáo ở Đông Bengal của Curzon xuất phát từ sự lo lắng của người Anh kể từ cuộc điều tra năm 1871—do lịch sử đấu tranh chống người Anh của người Hồi giáo trong Cuộc binh biến 1857Chiến tranh Anh-Afghanistan lần hai.[8]) Trong ba thập niên kể từ cuộc tổng điều tra, các lãnh đạo Hồi giáo ở các khu vực phía bắc Ấn Độ đã vài lần chứng kiến sự thù địch của một số tổ chức xã hội và chính trị mới của người Hindu.[8] Ví dụ như nhóm Arya Samaj không chỉ ủng hộ các Nhóm Bảo vệ Bò mang tính kích động,[9] mà còn do số lượng người Hồi giáo được biết đến qua cuộc Điều tra 1871, tổ chức các sự kiện "hoàn đạo" với mục đích đón chào người Hồi giáo trở về lại với đạo Hindu.[8] Tại Uttar Pradesh, những người Hồi giáo trở nên lo lắng, khi vào cuối thế kỷ 19, các đại diện chính trị dần tăng lên, trao cho người Hindu nhiều quyền lực hơn, và người Hindu trở nên tích cực hơn về chính trị trong cuộc tranh cãi Hindu-Urdu và những cuộc bạo lực chống giết bò vào năm 1893.[10] Năm 1905, khi TilakLajpat Rai nỗ lực chạy đua vào vị trí lãnh đạo trong Quốc hội, và chính Quốc hội cũng biểu tình dưới biểu tượng Kali, nỗi lo sợ của người Hồi giáo càng tăng lên.[8] Nhiều người Hồi giáo vẫn chưa quên rằng câu khẩu hiệu trong các cuộc biểu tình, "Bande Mataram," xuất hiện lần đầu trong tiểu thuyết Anand Math trong đó người Hindu đã chiến đấu chống lại những kẻ xâm lăng theo đạo Hồi.[11] Cuối cùng, nhóm quý tộc người Hồi, trong số đó có Dacca Nawab, Khwaja Salimullah, người tổ chức cuộc họp đầu tiên của Liên đoàn tại tư dinh ở Shahbag, nhận ra rằng việc ra đời một tỉnh mới với đa số người Hồi giáo sẽ có lợi trực tiếp cho những người Hồi giáo đang có tham vọng chính trị.[11]

Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]

Phương tiện liên quan tới Partition of British India tại Wikimedia Commons

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Alastair Lamb, Kashmir: A Disputed Legacy, 1846-1990, Roxford Books 1991, ISBN 978-0-907129-06-6
  2. ^ Revised Statute from The UK Statute Law Database: Indian Independence Act 1947 (c.30) at opsi.gov.uk
  3. ^ a ă â (Spear 1990, tr. 176)
  4. ^ (Spear 1990, tr. 176), (Stein 2001, tr. 291), (Ludden 2002, tr. 193), (Metcalf & Metcalf 2006, tr. 156)
  5. ^ a ă (Bandyopadhyay 2005, tr. 260)
  6. ^ a ă â (Ludden 2002, tr. 193)
  7. ^ (Ludden 2002, tr. 199)
  8. ^ a ă â b c (Ludden 2002, tr. 200)
  9. ^ (Stein 2001, tr. 286)
  10. ^ Talbot & Singh 2009, tr. 20.
  11. ^ a ă (Ludden 2002, tr. 201)