Djoser

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Djoser (Netjerikhet)
Turin King List "Dsr-it"
Manetho "Tosarthros"
Tiên vương:
Sanakhte? hoặc
Khasekhemwy
Pharaông của Ai Cập
Vương triều thứ 3
Kế vị:
Sekhemkhet
Tượng của Djoser tại Viện bảo tàng Cairo
Niên đại 29 năm theo Manetho hay
28 năm theo Palermo Stone
Tên
thần Horus
G5
nTr r
F32
Srxtail2.GIF
Netjerikhet
Hôn phối Inetkawes, Hetephernebti
Cha Khasekhemwy?
Mẹ Nimaethap?
Công trình lớn Kim tự tháp của Djoser


Djoser (hay Netjerikhet) là vị pharaong nổi tiếng nhất và được xem là người sáng lập ra Vương triều thứ 3 vào thời Cổ vương quốc Ai Cập. Ông là con trai của vua Khasekhemwy với hoàng hậu Nimaethap, lên ngôi sau khi phụ vương qua đời. Ông được gọi với các tên khác nhau: Tosorthros (từ Manetho) và Sesorthos (từ Eusebius). Niên đại của ông cũng chưa được xác định rõ: Manetho tuyên bố Djoser trị vì Ai Cập trong 29 năm, trong khi Danh sách vua Turin thì là 19 năm; tuy nhiên các nhà Ai Cập học hiện đại, khảo cứu và ghi chép trong Biên niên sử Hoàng gia (do Wilkinson tổng hợp) ghi là 28 năm[1].

Sau khi lên ngôi, ông đem quân chinh phục các bộ lạc địa phương ở bán đảo Sinai. Ông cũng tổ chức các cuộc thám hiểm có mỏ khoáng sản có giá trị như mỏ lam ngọc và đồng. Ngoài ra, ông cũng cho xúc tiến xây dựng hai thành phố mới là Heliopolis và Gebelein (các phù điêu có ghi nhận điều này); cố định biên giới vương quốc đến "thác thứ nhất" của sông Nile. Nhà vua cho xây dựng đền thờ thần lũ Khnum - phù hộ nông nghiệp ở Elephantine; giải quyết thành công nạn đói Stela kéo dài 9 năm ở Ai Cập làm nhiều người chết. Bia của nhà vụa Djoser (được dựng vào năm cai trị thứ 18 của Djoser) ghi nhận đã có 7 năm hạn hán và nạn đói 9 năm gây nhiều khó khăn cho vương quốc; nhà vua cúng dường trước các vị thần: Khnum, Satet và Anuket. Ở đền thờ Khnum, ông ra văn bản chính thức giao nhiều tài sản cho đền này - gồm cả một một phần sản vật thu được từ Nubia[2], mong đất nước thịnh vượng.

Ông là người cho xây dựng kim tự tháp đầu tiên, Kim tự tháp có thềmSaqqara. Người xây dựng kim tự tháp theo lệnh Djoser chính là Imhotep, tể tướng của ông (được ghi nhận trong Papyrus Westcar). Kim Tự Tháp của ông làm thành từng bậc thang (gọi là Mastaba) và tới 5 bậc như thế. Kim Tự Tháp Djoser cao 62 m[3], được làm từ đá vôi và làm sâu xuống tới 4 tầng - có một hệ thống đường hầm chằng chịt đi qua các "ngách" khác nhau và mỗi ngách chứa đồ dùng, tài sản và thậm chí là quan tài của vua và người thân. Người ta đã tìm thấy 4 vạn bát, lọ và các mảnh đá khắc chữ. Đa số các mảnh đá và phù điêu có khắc toàn là tên các vua như  Den, Semerkhet, Nynetjer và Sekhemib. Họ tìm ra một tấm phù điêu, mô tả vua Djoser đang tiến hành nghi lễ tôn giáo.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Toby Wilkinson, Royal Annals of Ancient Egypt, pp.79 & 258
  2. ^ Miriam Lichtheim: Ancient Egyptian Literature: The Late Period. University of California Press, Berkeley 2006, ISBN 0-520-24844-9, page 94-100
  3. ^ Harry Adès, A Traveller's History of Egypt (Chastleton Travel/Interlink, 2007) ISBN 1-905214-01-4 p. 48