FreeDOS

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
FreeDOS
FreeDOS logo4 2010.svg
FreeDOS 1.1 screenshot.png
FreeDOS 1.1 default shell, FreeCOM
Nhà phát triểnJim Hall & The FreeDOS team
Được viết bằngAssembly, C[1]
Loại hệ điều hànhDOS
Tình trạng hoạt độngCurrent
Kiểu mã nguồnNguồn mở[2]
Phát hành lần đầu12 tháng 1, 1998; 21 năm trước
Phiên bản mới nhất1.2 / 25 tháng 12, 2016; 2 năm trước[3]
Có hiệu lực trongTiếng Anh,Tiếng Đức,Tiếng Hà Lan
Nền tảng hỗ trợx86
Kiểu nhânMonolithic kernel[4]
Giao diện mặc địnhDOS command line interface
Giấy phépGPL[2] cùng nhiều giấy phép khác nhau cho các tiện ích[5]
Trang mạngwww.freedos.org

FreeDOS (trước đây là Free-DOS và PD-DOS) là một hệ điều hành tự do cho các máy tính tương thích IBM PC. Nó hướng tới mục tiêu cung cấp một môi trường tương thích DOS để chạy các ứng dụng truyền thống và hỗ trợ các hệ thống nhúng.[6]

FreeDOS có thể khởi động từ một đĩa mềm hoặc ổ USB flash.[7][8] Nó được thiết kế để chạy tốt trong môi trường ảo hóa hoặc giả lập x86.[9]

Không giống MS-DOS, FreeDOS là một phần mềm tự do nguồn mở, giấy phép được cung cấp theo các điều khoản của GNU General Public License.[2] Do đó, các phân phối của nó không yêu cầu trả phí bản quyền và việc tạo ra các phân phối tùy chỉnh được cho phép. Tuy nhiên, các gói khác tạo thành một phần của dự án FreeDOS bao gồm phần mềm không phải là GPL được coi là có giá trị bảo vệ, chẳng hạn như 4DOS, được phân phối theo giấy phép MIT đã sửa đổi.[10]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Dự án FreeDOS bắt đầu ngày 29/6/1994, Sau khi Microsoft thông báo sẽ không còn bán hoặc hỗ trợ MS-DOS. Jim Hall vào thời điểm đó là sinh viên [11] đã đăng một tuyên bố đề xuất sự phát triển của một thay thế mã nguồn mở.[12] Trong vòng vài tuần, các nhà lập trình khác bao gồm Pat Villani và Tim Norman tham gia dự án. Giữa họ, một kernel (bởi Villani), trình thông dịch lệnh COMMAND.COM (bởi Villani và Norman), và các tiện ích cốt lõi (bởi Hall) được tạo ra bằng cách tổng hợp các mã mà họ đã viết hoặc tìm thấy có sẵn.[13][14] Có nhiều bản tiền phát hành của FreeDOS trước khi FreeDOS 1.0 được phát hành. GNU/DOS, Một phân phối không chính thức của FreeDOS, đã bị ngưng sau khi phiên bản 1.0 được phát hành.[15][16]

Phân phối[sửa | sửa mã nguồn]

FreeDOS 1.1, phát hành ngày 2/1/2012,[17] có sẵn cho tải về như một ảnh đĩa CD-ROM: một đĩa cài đặt giới hạn chỉ bao gồm kernel và các ứng dụng cơ bản, và một đĩa đầy đủ chưa nhiều ứng dụng hơn (games, mạng, lập trình...), không có sẵn vào tháng 11/2011 nhưng có trong phiên bản mới hơn, đầy đủ hơn 1,2.[18] Phiên bản truyền thống 1.0 (2006) bao gồm 2 đĩa CD, Một trong số đó là một đĩa CD cài đặt dành cho người sử dụng thường xuyên và một đĩa khác có đĩa CD lớn hơn 49MB và cũng lưu trữ mã nguồn của dự án.

Người dùng thương mại[sửa | sửa mã nguồn]

FreeDOS được dùng bởi một vài công ty:

  • Dell cài sẵn FreeDOS trên dòng máy tính n-series của họ để giảm giá thành. Công ty này đã bị chỉ trích vì làm cho các máy này không rẻ hơn, và khó mua hơn các hệ thống giống nhau với Windows[19]
  • HP cung cấp FreeDOS như một tùy chọn trên các dòng desktop dc5750, netbooks Mini 5101 và laptop Probook.[20][21][22] FreeDOS cũng được sử dụng như là phương tiện khởi động cho cập nhật firmware BIOS trong các hệ thống HP.[23]
  • SpinRite 6 của GRC, Chương trình bảo trì và phục hồi ổ đĩa cứng, bao gồm FreeDOS.[24]
  • Solid-State Drive Firmware Update Tool của Intel cai sẵn FreeDOS kernel.[25]

Người dùng phi thương mại[sửa | sửa mã nguồn]

FreeDOS Cũng được sử dụng trong nhiều dự án độc lập

  • FUZOMA là một bản phân phối dựa trên FreeDOScos thể khởi động từ đĩa mềm và chuyển đổi máy tính cũ thành công cụ giáo dục cho trẻ nhỏ.[26]
  • FED-UP là Floppy Enhanced DivX Universal Player.[27]

Tương thích[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử các phiên bản của FreeDOS[3][28][29]
Phiên bản Tình trạng Codename Ngày
0.01 ALPHA Không 16/9/1994
0.02 ALPHA Không 9/1994
0.03 ALPHA Không 1/1995
0.04 ALPHA Không 6/1995
0.05 ALPHA Không 10/8/1996
0.06 ALPHA Không 11/1997
0.1 BETA Orlando 25/3/1998
0.2 BETA Marvin 28/10/1998
0.3 BETA Ventura 21/4/1999
0.4 BETA Lemur 9/4/2000
0.5 BETA Lara 10/8/2000
0.6 BETA Midnite 18/3/2001
0.7 BETA Spears 7/9/2001
0.8 BETA Nikita 7/4/2002
0.9 BETA Không 28/9/2004
1.0 FINAL Không 3/9/2006
1.1 FINAL Không 2/1/2012
1.2 FINAL Không 25/12/2016

Phần cứng[sửa | sửa mã nguồn]

Bản thân FreeDOS yêu cầu máy PC/XT với ít nhất 640kB bộ nhớ.[30] Các chương trình không đi kèm với FreeDOS thường yêu cầu tài nguyên hệ thống bổ sung.

MS-DOS và Win32 console[sửa | sửa mã nguồn]

FreeDOS hầu như tương thích với MS-DOS. Nó hỗ trợ các file thực thi COM, các file thực thi DOS tiêu chuẩn và các file thực thi 16-bit DPMI của Borland. ICũng có thể chạy các file thực thi 32-bit DPMI bằng trình mở rộng của DOS. Hệ điều hành có một số cải tiến liên quan đến MS-DOS, chủ yếu liên quan đến hỗ trợ các tiêu chuẩn và công nghệ mới hơn mà không tồn tại khi Microsoft chấm dứt hỗ trợ cho MS-DOS, chẳng hạn như quốc tế hoá, hoặc Advanced Power Management TSRs.[31][không có trong nguồn trích dẫn] Hơn nữa, với việc sử dụng HX DOS Extender, nhiều ứng dụng console Win32 console hoạt động đúng trong FreeDOS, cũng như một số chương trình GUI hiếm, như QEMU và Bochs.[32]

Windows dựa trên nền DOS[sửa | sửa mã nguồn]

FreeDOS có thể chạy các phiên bản Microsoft Windows 1.0 và 2.0. Các bản phát hành Windows 3.x đã hỗ trợ các bộ vi xử lý i386, không thể chạy đầy đủ trên 386 Enhanced Mode[33] trừ một phần trong hạt nhân FreeDOS 2037.[cần dẫn nguồn]

Các vấn đề chạy Windows là kết quả từ những nỗ lực của Microsoft để ngăn chặn các sản phẩm của họ chạy trên các triển khai không phải của Microsoft DOS.[34]

Windows 95, 98 và ME Sử dụng một phiên bản rút gọn của MS-DOS. FreeDOS không thể được sử dụng như một sự thay thế vì các giao diện không có giấy tờ giữa MS-DOS 7.0-8.0 và Windows 4.xx không được giả lập bởi FreeDOS; Tuy nhiên, nó có thể được cài đặt và sử dụng bên cạnh các hệ thống này bằng cách sử dụng một chương trình quản lý khởi động, chẳng hạn như BOOTMGR hay METAKERN bên trong FreeDOS.[cần dẫn nguồn]

Windows NT và ReactOS[sửa | sửa mã nguồn]

Những hệ điều hành dựa trên Windows NT, bao gồm Windows 2000, XP, Vista và 7 cho desktop, và Windows Server 2003, 2008 và 2008 R2 cho máy chủ, không sử dụng MS-DOS như một thành phần cốt lõi của hệ thống. Các hệ thống này có thể sử dụng các hệ thống file FAT, được dùng bởi MS-DOS và các phiên bản Windows trước đó; Tuy nhiên, chúng thường sử dụng NTFS (New Technology File System) theo mặc định vì lý do bảo mật và các lý do khác. FreeDOS có thể cùng tồn tại trên các hệ thống này trên một phân vùng riêng biệt hoặc trên cùng một phân vùng trên hệ thống FAT. Hạt nhân FreeDOS có thể được khởi động bằng cách thêm nó vào tệp tin cấu hình NT Boot Loader của Windows 2000 hay XP, boot.ini,[35] hay freeldr.ini tương đương trên ReactOS.[cần dẫn nguồn]

File systems[sửa | sửa mã nguồn]

Trình soạn thảo mặc định của FreeDOS—một bản sao của MS-DOS Editor cùng các tính năng bổ sung

FAT32 được hỗ trợ đầy đủ và được ưu tiên định dạng cho thiết bị khởi động.[36] Tùy thuộc vào BIOS được dùng, có thể lên đến 4 ổ cứng LBA với 128 GB, hoặc 2 TB, dung lượng được hỗ trợ.[37] Đã có rất ít thử nghiệm với các ổ đĩa lớn, và một số BIOS hỗ trợ LBA nhưng có lỗi trên đĩa lớn hơn 32 GB; một driver giống như OnTrack hay EZ-Drive giải quyết vấn đề này.[cần dẫn nguồn] FreeDOS cũng có thể dùng với trình điều khiển có tên là LFNDOS để cho phép hỗ trợ cho tên file dài theo kiểu Windows 95,[38] Nhưng hầu hết các chương trình cũ trước Win95 không hỗ trợ LFN ngay cả với trình điều khiển được nạp trừ khi chúng đã được biên dịch lại.[cần dẫn nguồn] Không có kế hoạch hỗ trợ cho NTFS, ext2 hay exFAT,nhưng có một số trình điều khiển bên thứ ba bên ngoài có sẵn cho mục đích đó.[cần dẫn nguồn] Để truy cập phân vùng ext2fs, LTOOLS (cbảnn sao của Mtools) đôi khi có thể được sử dụng để sao chép dữ liệu đến và từ các ổ đĩa ext2fs.[cần dẫn nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “FreeDOS Spec”. FreeDOS Wiki. Freedos. Ngày 24 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  2. ^ a ă â “The FreeDOS Project”. SourceForge. Ngày 21 tháng 5 năm 2006. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008. 
  3. ^ a ă FreeDOS History; freedos.org
  4. ^ Villani, Pat (1996). FreeDOS Kernel. Emeryville, CA, USA: Miller Freeman. ISBN 0-87930-436-7. 
  5. ^ “Software List » UTIL”. FreeDOS. The FreeDOS Project. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2014. 
  6. ^ “Main Page”. FreeDOS Wiki. The FreeDOS Project. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  7. ^ Franske, Ben (ngày 21 tháng 8 năm 2007). “Booting DOS from a USB flash drive”. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2008. 
  8. ^ “How to Create a Bootable FreeDOS Floppy Disk”. Ngày 19 tháng 7 năm 2005. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2008. 
  9. ^ Gallagher, Sean (ngày 14 tháng 7 năm 2014). “Though “barely an operating system,” DOS still matters (to some people)”. ArsTechnica. Condé Nast. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. But FreeDOS has become much more friendly to virtualization and hardware emulation—it's even the heart of the DOSEMU emulator 
  10. ^ “4DOS”. FreeDOS. The FreeDOS Project. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2014. 
  11. ^ Bản mẫu:FLOSSweekly
  12. ^ Hall, Jim (ngày 29 tháng 6 năm 1994). “PD-DOS project *announcement*”. comp.os.msdos.apps. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2008. 
  13. ^ Hall, Jim (ngày 25 tháng 3 năm 2002). “The past, present, and future of the FreeDOS Project”. LinuxGizmos.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2008. 
  14. ^ Hall, Jim (ngày 23 tháng 9 năm 2006). “About”. FreeDOS. The FreeDOS Project. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2014. 
  15. ^ Adams, David. “Introducing GNU/DOS 2005”. OSNews. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2016. 
  16. ^ Marinof, Mihai. “GNU/DOS Project Discontinued”. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2016. 
  17. ^ Hall, Jim (ngày 2 tháng 1 năm 2012). “Announcement on official FreeDOS homepage”. SourceForge. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2012. 
  18. ^ “FreeDOS 1.0”. FreeDOS.org. The FreeDOS Project. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2015. 
  19. ^ Vance, Ashlee. “How Dell repels attempts to buy its 'open source' PC”. The Register. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008. 
  20. ^ “HP Compaq dc5750 Business PC”. Hewlett-Packard. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2016. 
  21. ^ “First Look at HP's Low-Cost ProBook Laptop Lineup”. EWeek. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2009. 
  22. ^ McCracken, Harry (ngày 23 tháng 6 năm 2009). “HP’s Mini 5101: Netbook Deluxe, With All the Trimmings”. Technologizer. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2009. 
  23. ^ “FreeDOS Bootable Media”. HP. Ngày 25 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2011. 
  24. ^ Leon A. Goldstein (ngày 19 tháng 7 năm 2004). “SpinRite 6.0 for Linux Users”. Linux Journal. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  25. ^ “Intel® SATA Solid-State Drive Firmware Update Tool”. Intel. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2016. 
  26. ^ “FUZOMA Educational Software”. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2009. 
  27. ^ “Floppy Enhanced DivX Universal Player”. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2009. 
  28. ^ FreeDOS software package comparison; ibiblio.org
  29. ^ Jim Hall (ngày 2 tháng 10 năm 2007). “Removing old distributions from ibiblio”. Danh sách thư. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2009. 
  30. ^ Lowe, Scott (ngày 22 tháng 7 năm 2003). “Configure IT Quick: Use FreeDOS as a replacement for MS-DOS”. TechRepublic. CBS Interactive. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  31. ^ Broersma, Matthew (ngày 4 tháng 9 năm 2006). “DOS lives! Open source reinvents past”. Techworld. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2013. 
  32. ^ Grech, Andreas. “HX DOS Extender”. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2014. 
  33. ^ Aitor (ngày 3 tháng 9 năm 2014). “Windows on FreeDOS?”. FreeDOS. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017.  Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)
  34. ^ Lea, Graham (ngày 13 tháng 1 năm 2000). “Caldera vs Microsoft - the settlement”. BBC News. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2009.  Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)
  35. ^ Herbert, Marc (ngày 1 tháng 10 năm 2004). “Install FreeDOS without any CD, floppy, USB-key, nor any other removable media”. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2009. 
  36. ^ Hilpert, Dominik (ngày 7 tháng 5 năm 2015). “Creating a Bootable DOS USB Stick”. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 
  37. ^ Mueller, Scott (ngày 22 tháng 3 năm 2013). Upgrading and Repairing PCs, 21st Edition. Que Publishing. 
  38. ^ Gallagher, Sean (ngày 3 tháng 7 năm 2014). “Old school: I work in DOS for an entire day”. ArsTechnica. Condé Nast. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2017. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]