Hệ điều hành

Màn hình Desktop và Start menu của Windows 7

Màn hình Start đặc trưng của Windows 8

Hệ điều hành (tiếng Anh: Operating System - OS) là một phần mềm chạy trên máy tính và các thiết bị di động, dùng để điều hành, quản lý các thiết bị phần cứng và các tài nguyên phần mềm trên máy tính và các thiết bị di động.

Hệ điều hành đóng vai trò trung gian trong việc giao tiếp giữa người sử dụng và phần cứng, cung cấp một môi trường cho phép người sử dụng phát triển và thực hiện các ứng dụng của họ một cách dễ dàng.

Tổng quan

Các máy tính ban đầu không có hệ điều hành, mà người điều hành sẽ tải và chạy chương trình một cách thủ công. Khi chương trình được thiết kế để tải và chạy chương trình khác, nó đã thay thế công việc của con người.

Thuật ngữ "hệ điều hành" được dùng gần đây chỉ tới một phần mềm cần thiết để người dùng quản lý hệ thống và chạy các phần mềm ứng dụng khác trên hệ thống. Nó không chỉ có nghĩa là "phần lõi" tương tác trực tiếp với phần cứng mà còn cả các thư viện cần thiết để các chương trình quản lý và điều chỉnh hệ thống.

Không có sự phân biệt rõ ràng giữa phần mềm ứng dụng và hệ điều hành. Tuy nhiên, đôi khi vấn đề này cũng được tranh cãi. Thí dụ trường hợp Bộ Tư pháp Mỹ và Microsoft tranh cãi Internet Explorer có phải là một phần của Windows không.

Cấp thấp nhất của hệ điều hành là phần lõi (còn gọi là nhân), lớp phần mềm đầu tiên được tải vào hệ thống khi khởi động. Các phần mềm được tải tiếp theo phụ thuộc vào nó sẽ cung cấp các dịch vụ cốt lõi cho hệ thống. Những dịch vụ phổ biến là truy xuất đĩa, quản lý bộ nhớ, định thời, và truy xuất tới thiết bị phần cứng. Có nhiều tranh cãi về những thành phần nào tạo nên phần lõi, như hệ thống tập tin có được đưa vào phần lõi không.

Các hệ điều hành

• MS-DOS và Microsoft Windows
• Android
• iOS
• Harmony OS
• Mac OS X
• Windows Phone
• Linux
  • Chrome OS
  • Linux Mint
  • Fedora
  • Ubuntu
• Symbian OS
• UNIX
  • FreeBSD
  • Solaris
• Red Star OS

Tham khảo

• Auslander, Marc A. (1981). "The evolution of the MVS Operating System" (PDF). IBM J. Research & Development. {{Chú thích tạp chí}}: Chú thích magazine cần |magazine= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |coauthors= (gợi ý |author=) (trợ giúp)
• Deitel, Harvey M. Operating Systems. Pearson/Prentice Hall. ISBN 978-0-13-092641-8. {{Chú thích sách}}: Đã bỏ qua tham số không rõ |coauthors= (gợi ý |author=) (trợ giúp)
• Bic, Lubomur F. (2003). Operating Systems. Pearson: Prentice Hall. {{Chú thích sách}}: Đã bỏ qua tham số không rõ |coauthors= (gợi ý |author=) (trợ giúp)
• Dhotre, I.A. (2009). Operating Systems. Technical Publications.
• Stallings (2005). Operating Systems, Internals and Design Principles. Pearson: Prentice Hall.
• Silberschatz, Avi (2008). Operating Systems Concepts. John Wiley & Sons. ISBN 0-470-12872-0. {{Chú thích sách}}: Đã bỏ qua tham số không rõ |coauthors= (gợi ý |author=) (trợ giúp)
• Hansen, Per Birch, biên tập (2001). Classic Operating Systems. Springer. tr. 597. ISBN 038795113X.

Liên kết ngoài

• Operating systems at dmoz.org
• Operating systems at TUNES - wiki with reviews of operating systems
• Multics History and the history of operating systems
• operating system at elook.org - explains what an operating system is and provides various examples
• The "Write Your Own Operating System" OS Developer FAQ
• How OSs Work
• Operating System Programming - tutorials and source code
• Operating Systems Technical Comparison
• BonaFide OS Development - resource for operating system developers
• Humor: If OS's Were Airlines