Hà Xuyên
 |
| Hà Xuyên | |
|---|---|
| Thông tin cá nhân | |
| Sinh | |
Tên khai sinh | Hà Thị Như Xuyên |
Ngày sinh | 1956 (69–70 tuổi) |
Nơi sinh | Xã Nam Cường, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa |
| Giới tính | nữ |
| Quốc tịch |  Việt Nam |
| Dân tộc | Kinh |
| Nghề nghiệp | Diễn viên múa (1971 - 1976) Diễn viên (1982 - nay) |
| Gia đình | |
Con cái | 2 |
| Đào tạo | Đoàn Ca múa Thái Bình |
| Danh hiệu | Nghệ sĩ Ưu tú (2001) |
| Sự nghiệp điện ảnh | |
| Năm hoạt động | 1982 - 2002 |
| Vai diễn | Ngọc Mai trong Biệt động Sài Gòn |
| Sự nghiệp sân khấu | |
| Vai trò | Vũ công |
| Năm hoạt động | 1971 - 1976 |
| Đào tạo | Đoàn ca múa Thái Bình |
| Trường phái | Múa |
| Website | |
| Hà Xuyên trên IMDb | |
Hà Xuyên (tên thật là: Hà Thị Như Xuyên, sinh năm 1956) là diễn viên múa, điện ảnh và truyền hình người Việt Nam, bà được biết đến với vai nữ điệp báo Ngọc Mai trong bộ phim Biệt động Sài Gòn, vai Hà trong Xa và gần. Bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
Tiểu sử
[sửa | sửa mã nguồn]Bà sinh năm 1956 tại xã Nam Tiến, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (nay là xã Nam Cường, tỉnh Hưng Yên) trong một gia đình nghèo có 6 chị em. Bố của bà là một chiến sĩ diệt dốt, một cây văn nghệ giỏi ở địa phương, mẹ bả làm nông nhưng là thành viên trong ban chấp hành phụ nữ xã.[1]
Khi mới 15 tuổi (1971), bà trúng tuyển và trở thành diễn viên múa solo chuyên nghiệp của đoàn Ca múa Thái Bình.[2] Hà Xuyên kết hôn năm 20 tuổi (1976). Năm 1978, bà sinh con gái đầu lòng và sinh thêm con trai năm 1990, vài năm sau đó vợ chồng bà li hôn.
Sau khi bố mất năm 1983, bà từng phải bươn chải để nuôi mẹ, chị, em trai, em gái.
Sự nghiệp
[sửa | sửa mã nguồn]Năm 1970 khi đang học lớp 8,[3] bà được chị gái rủ đi thi vào Đoàn Ca múa Thái Bình và trở thành diễn viên múa đơn chuyên nghiệp. Vì quá nhỏ, không đủ tuổi vào biên chế, nên giấy tờ của Hà Xuyên được đổi lại thành năm 1954. Để tiện xướng danh khi bà lên biểu diễn, lãnh đạo đoàn đã gợi ý những cái tên đẹp và ngắn gọn nhưng bà chỉ thích giữ lại họ tên của mình. Và nghệ danh Hà Xuyên được ra đời.[1]
Hà Xuyên kết hôn năm 1976, chồng bà bấy giờ là nhạc trưởng của ban nhạc thuộc Đoàn ca múa Thái Bình; ông vốn là người miền Nam tập kết. Năm 1977, bà theo chồng từ Thái Bình vào Thành phố Hồ Chí Minh và dạy các lớp múa theo phân công của Phòng văn hóa thuộc Sở Văn hoá Thông tin Thành phố.[2] Sau này sở chia tách thành Công ty Biểu diễn Thành Phố và Phòng Sân khấu; bà được điều về Công ty biểu diễn và tiếp tục công tác.[3][4]
Năm 1981, bà gặp đạo diễn Huy Thành và một năm sau bà được tuyển chọn cho vai diễn chính trong phim Xa và gần; vai diễn mang lại cho bà Giải diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 tại Đà Nẵng.[3][5]
NSƯT Hà Xuyên tiếp tục thành công với bộ phim Biệt động Sài Gòn năm 1986, cùng năm này bà được di dự Liên hoan phim Tasken- Matxcơva cùng đoàn phót Nơi bình minh chim hót; bộ phim điện ảnh thành công sau này của bà là Cô gái trên sông năm 1989.[3]
Năm 1997, Nhà hát thành phố được trùng tu, bà chuyển qua công tác sanh Trung tâm nghệ thuật và Lưu trữ Điện ảnh Việt Nam tại phòng Phổ biến phim.[3]
Năm 2001 bà tham gia bộ phim truyền hình Ba lần và Một lần; trong cùng năm bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú và đại diện cho điện ảnh Việt Nam tham dự Liên hoan phim Kim Kê. Năm 2002, bà vào vai vợ Tư Lê trong Lưới trời, một vai rất khó vì có quá ít đất diễn nhưng bà đã thể hiện xuất sắc.[3]
Năm 2010, bà nghỉ hưu sau 13 năm công tác tại Trung tâm nghiên cứu Nghệ thuật và lưu trữ Điện ảnh thuộc Bộ Văn Hóa.[1]
Các tác phẩm đã tham gia
[sửa | sửa mã nguồn]| Năm | Tựa đề | Vai diễn | Giải thưởng | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 1982 | Xa và gần | Hà | Diễn viên triển vọng Bông Sen Vàng lần 8 | Điện ảnh
(Vai diễn đầu tiên) |
| 1983 | Hồi chuông da cam | Y tá Lệ | Điện ảnh | |
| 1985 | Con thú tật nguyền | |||
| 1986 | Nơi bình yên chim hót | |||
| 1986 | Biệt động Sài Gòn | Ngọc Mai | ||
| 1989 | Giai điệu xanh | Lan | ||
| Cô gái trên sông | Mai Liên | |||
| 1991 | Đời hát rong | Điện ảnh | ||
| 1992 | Sau những giấc mơ hồng | |||
| Đôi mắt người thương | ||||
| 1993 | Tóc gió thôi bay | |||
| 1994 | Trở về | Thoa | ||
| Cánh chim Mặt Trời | ||||
| 2000 | Giao thời | Truyền hình dài tập (HTV - Quyền Linh - Ngọc Ánh) | ||
| 2001 | Ba lần và một lần | Út thêm | Truyền hình dài tập (VTV) | |
| 2002 | Lưới Trời | vợ Tư Lê | Điện ảnh | |
| 2003 | Hướng nghiệp | Truyền hình dài tập (HTV) | ||
| 2005 | Dollars trắng | Mẹ Maia | Truyền hình dài tập (HTV) | |
| 2007 | Những chiếc lá thời gian | Bà Nhân | Phim video (Senafilm sản xuất) | |
| 2008 | Lọ lem thời @ | Bà Bích Ngọc | Truyền hình dài tập (HTV) | |
| 2009 | Sóng Tình | Truyền hình dài tập (HTV) | ||
| Đại gia đình | Bà Kim | Sitcom (HTV) | ||
| 2011 | Xin thề Anh nói thật | Bà Trâm | Truyền hình dài tập (VTV) | |
| Huyền sử Thiên đô | Minh đạo Hoàng hậu | Truyền hình dài tập (VTV) | ||
| 2013 | Đất mặn | Truyền hình dài tập (ĐD: Trương Phương) | ||
| Vết thù năm tháng | Truyền hình dài tập (TH Vĩnh Long) | |||
| 3 trừ 1 bằng 0[4] | ||||
| Ru lại tình gần[4] |
Ghi chú
[sửa | sửa mã nguồn]- 1 2 3 News, V. T. C. (ngày 6 tháng 4 năm 2010). "Tiết lộ bất ngờ về "vợ ông trùm" biệt động Sài Gòn". Báo điện tử VTC News. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2022.
{{Chú thích web}}:|họ=có tên chung (trợ giúp) - 1 2 "Người tỉnh táo và biết cất đặt cuộc đời". Báo điện tử Tiền Phong. ngày 19 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2022.
- 1 2 3 4 5 6 Thegioidienanh.vn (ngày 8 tháng 11 năm 2018). "NSƯT Hà Xuyên: Với Điện ảnh tôi quyết định gắn bó trọn đời". Thế giới điện ảnh. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2022.
- 1 2 3 "NSƯT HÀ THỊ XUYÊN (HÀ XUYÊN) - HỘI ĐIỆN ẢNH TP.HCM". hoidienanhtphcm.vn. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2022.
- ↑ "NSƯT Hà Xuyên đến với điện ảnh như một duyên phận". VnExpress. ngày 23 tháng 8 năm 2003. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2023.