Phong ba (thực vật)
Heliotropium foertherianum | |
---|---|
![]() Cây phong ba ở quần đảo Hawai | |
Tình trạng bảo tồn | |
Phân loại khoa học | |
Giới (regnum) | Plantae |
(không phân hạng) | Angiospermae |
(không phân hạng) | Eudicots |
(không phân hạng) | Asterids |
Bộ (ordo) | Boraginales hay không đặt vào bộ |
Họ (familia) | Boraginaceae |
Chi (genus) | Heliotropium |
Loài (species) | H. foertherianum |
Danh pháp hai phần | |
Heliotropium foertherianum Diane & Hilger | |
Danh pháp đồng nghĩa | |
Tournefortia argentea L.f. |
Phong ba, tên khoa học Heliotropium foertherianum, là một loài thực vật thuộc họ Mồ hôi (Boraginaceae, còn gọi là họ Vòi voi). Đây là loài có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Á, Madagascar, và miền bắc Australia, cũng như ở nhiều đảo của Micronesia và Polynésie.
Đặc điểm
[sửa | sửa mã nguồn]Đây là loài thực vật nhỏ, chỉ cao trung bình 3–6 m, dù có thể đạt chiều cao tới 10–15 m, thường xanh, hay mọc ở những nơi đất cát. Thân gỗ mềm, cong queo, phân cành thấp. Cụm hoa xim bò cạp xếp hai dãy nhỏ màu trắng, nhỏ chỉ 5 mm. Quả hạch tròn đường kính khoảng 5–8 mm, mọc thành chùm. Quả tươi màu xanh lục, nhưng do tác động của nhiệt độ và ánh nắng có thể ngả màu vàng hoặc nâu.
Phân loại học
[sửa | sửa mã nguồn]Loài thực vật này ban đầu có danh pháp khoa học là Tournefortia argentea, nhưng sau đó từng được đổi thành Argusia argentea. Gần đây, danh pháp khoa học của nó được chuyển trở lại thành Tournefortia argentea trong một thời gian; để rồi sau đó có danh pháp khoa học mới là Heliotropium foertherianum từ năm 2003.[2][3]
Việt Nam
[sửa | sửa mã nguồn]Tại Việt Nam cây mọc tự nhiên tại các đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), Côn Đảo, Bãi Canh (Bà Rịa-Vũng Tàu), quần đảo Trường Sa (Khánh Hoà). Vùng biển Khánh Hoà đến Ninh Thuận cũng còn một ít cá thể sống rải rác.
Phong ba là loài cây phát triển rất chậm, cây trưởng thành sau 10 năm chỉ cao 3–4 m. Cây có thể tái sinh bằng hạt và chồi, trong thực tế việc tái sinh tự nhiên cây tại các vùng ven biển (trừ các đảo) hầu như không xảy ra.
Sử dụng
[sửa | sửa mã nguồn]Do cây có biên độ sinh trưởng rộng: có thể phát triển tốt ở các vùng biển, đảo, chịu được gió bão, nước mặn và có thể sống tốt trên bãi cát san hô nên thường được trồng ven biển để chắn gió cố định cát. Do có thân, tán, hoa đẹp nên cây cũng được sử dụng làm cây bóng mát ven biển, cây cảnh quan cho các công trình. Lá cây có thể làm thuốc chữa rắn biển cắn.
Hình ảnh
[sửa | sửa mã nguồn]-
Lá và hoa
-
Lá và chùm quả
-
Vỏ cây
-
Toàn cảnh cây mọc trên cát
-
Cây phong ba già trên đảo Trường Sa Lớn
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ World Conservation Monitoring Centre 1998. Argusia argentea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on ngày 20 tháng 8 năm 2007.
- ^ [1]
- ^ “Heliotropium foertherianum Diane & Hilger”. Australian Plant Name Index (APNI), cơ sở dữ liệu IBIS. Trung tâm Nghiên cứu Đa dạng sinh học Thực vật (Centre for Plant Biodiversity Research), Chính phủ Úc.
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]Dữ liệu liên quan tới Heliotropium foertherianum tại Wikispecies
![]() |
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Phong ba (thực vật). |
- Trung tâm Giám sát Bảo tồn Quốc tế, 1998. Argusia argentea Lưu trữ 2007-09-30 tại Wayback Machine. Sách đỏ IUCN 2006 về các loài bị đe dọa. Tải ngày 20 tháng 8 năm 2007.
- Phong ba tại www.vncreatures.net
- Plants of Midway Atoll Lưu trữ 2008-02-17 tại Wayback Machine
- Species Profiles for Pacific Island Agroforestry
- Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
- Chi Vòi voi
- Thực vật quần đảo Trường Sa
- Tournefortia
- Argusia
- Messerschmidia
- Thực vật Queensland
- Thực vật Úc
- Thực vật đảo Giáng Sinh
- Thực vật Madagascar
- Thực vật Malesia
- Thực vật Việt Nam
- Thực vật Thái Bình Dương
- Thực vật Ấn Độ
- Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc
- Thực vật quần đảo Ashmore và Cartier