John Duns Scotus

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
John Duns Scotus
John Duns Scotus - geograph.org.uk - 1178460.jpg
John Duns Scotus
Sinh khoảng 1266
Duns, Berwickshire, Scotland
Mất 8 tháng 11 1308
Köln, Tuyển hầu quốc Köln
Thời đại Triết học Trung Cổ
Lĩnh vực Triết học phương Tây
Trường phái triết học kinh viện
Sở thích Siêu hình học, thần học, Logic, nhận thức luận, mỹ học

John (Johannes, Ioannes) Duns Scotus (khoảng 1266-8 tháng 11 năm 1308) là một trong những triết gia - nhà thần học quan trọng nhất của thời Trung kỳ Trung Cổ[1].

Người ta biết rất ít về gia đình và tuổi trẻ của Scotus. Ông sinh ra ở Scotland, học ở một trường dòng Francis Oxford khi trường này đang trong quá trình hình thành, sau đó giảng dạy ở Đại học Paris. Ông mất ở Köln, Đức.

Scotus có ảnh hưởng đáng kể cả đối với tư tưởng Công giáo lẫn thế tục. Các giáo điều của ông được biết đến nhiều nhất là tính "đồng vọng của sinh thể" (univocity of being), hẳn là một trong những khái niệm trừu tượng nhất mà chúng ta từng có, áp dụng cho mọi vật hiện hữu, tính khác biệt hình thức, cách thức phân biệt giữa những khía cạnh của cùng sự vật; và ý tưởng về "thứ hiện chỉ" (thisness hay haeccity), thuộc tính mà mỗi cá thể sự vật được cho là có để khiến nó là cá thể. Scotus cũng phát triển một lập luận rất phức tạp về sự tồn tại của chúa, và biện luận ủng hộ giáo lý về thụ thai tinh khiết của Maria. Lối suy nghĩ xuyên suốt và tinh tế của ông khiến ông được gọi bằng danh hiệu Doctor Subtilis. Tuy nhiên, các triết gia ở thế kỷ 16 chê bai các tác phẩm của ông, cho ông là ngụy biện. Do đó tên của ông trở thành nguồn gốc của từ en:dunce trong tiếng Anh chỉ người đần độn không thể học hành.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Cùng với Thomas AquinasWilliam of Ockham. Xem Plato.Stanford.edu "Duns Scotus" and "William of Ockham"

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Vos, Antonie (2006). The Philosophy of John Duns Scotus. Edinburgh: Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-2462-1. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]