Kyansittha

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Kyansittha
ကျန်စစ်သား
Statue of Kyan Sit Thar.JPG
Tượng Kyansittha tại chùa Ananda
Vua nhà Pagan
Tại vị1084–1113 (28 năm)
Tiền nhiệmSawlu
Kế vịAlaungsithu
Thông tin chung
Phối ngẫuApeyadana
Thanbula
Khin Tan
Manisanda
Hậu duệShwe Einsi
Yazakumar
Hoàng tộcNhà Pagan
Thân phụAnawrahta
Thân mẫuPyinsa Kalayani
Sinh1041
Payeimma, Sagaing
Mất1113 (thọ 71 tuổi)[1]
Pagan
Tôn giáoPhật giáo Thượng tọa bộ

Kyansittha (tiếng Myanma: ကျန်စစ်သား, phiên âm quốc tế: [tɕàɴsɪʔθá]; còn viết: Kyanzittha; 1041–1113) là một vị vua nhà Pagan, Myanma, trị vì từ năm 1084 đến năm 1113. Ông là một trong những vị vua Myanma vĩ đại nhất. Ông đã tiếp nối Vua Anawrahta tiến hành các cải cách xã hội, kinh tếvăn hóa. Myanma dưới sự cai trị của ông đã trở thành một cường quốc. Văn hóangôn ngữ Myanma tiếp tục xây dựng được nền tảng vững chắc.

Trước khi làm vua, Kyansittha là một vị tướng tài của Anawrahta. Ông hai lần bị đi đầy do có quan hệ tình cảm với Hoàng hậu Manisanda.[2] Khi Vua Sawlu bị quân nổi dậy người Môn giết chết, Kyansittha đã kế vị.

Chùa Ananda

Là một người yêu văn hóa Môn, ông đã theo đuổi một chính sách đoàn kết với người Môn ở miền nam Myanma, và góp phần khiến cho cả triều đình Myanma nói chung cũng hâm mộ ngôn ngữ và văn hóa Môn.[3] Chính vào thời ông cai trị, các phong cách văn hóa của người Miến, người Môn, và Phật giáo đã hòa trộn thành truyền thống văn hóa Myanma và bắt đầu đạt đến mức độ chín muồi.[3] Các ghi chép bằng tiếng Miến bắt đầu được sử dụng cùng với văn tự Pyu, Môn, và Pali. Một thời kỳ thanh bình và thịnh trị kéo dài khiến cho Myanma trở nên giàu có, nông nghiệpthương mại phát triển, và các đền đài lớn đã bắt đầu được xây dựng. Kyansittha đã hoàn thành việc xây dựng chùa Shwezigon mà Vua Anawrahta còn làm dở, và cho xây chùa Ananda.[4] Kinh đô Pagan (thành phố Bagan ngày nay) của Myanma thời đó trở thành một trung tâm Phật học lớn. Phật giáo Thượng tọa bộ tiếp tục xây dựng nền tảng vững vàng, trong khi các tông Ari, Đại thừaHindu tiếp tục phổ biến. Myanma trở thành một đế quốc lớn ở Đông Nam Á lúc đó cùng với Đế quốc Khmer (Campuchia), được nhà Tống (Trung Quốc) và triều Chola (Ấn Độ) thừa nhận là một vương quốc độc lập.[4]

Kyansittha được người dân Myanma yêu mến và là chủ đề cho văn học và nghệ thuật của đất nước này.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Pagan Dynasty”. Hmannan Yazawin (bằng tiếng Myanma) 1 (ấn bản 2003). Yangon: Ministry of Information, Myanmar. 1829. tr. 286. 
  2. ^ Harvey, p. 34
  3. ^ a ă Nicholas Tarling (1999). The Cambridge History of Southeast Asia: Early Times to c. 1500 (bằng tiếng Anh). tr. 166. ISBN 0521663695, 9780521663694 Kiểm tra giá trị |isbn= (trợ giúp). 
  4. ^ a ă GE Harvey (1925). History of Burma. London: Frank Cass & Co. Ltd.