Nguyễn Thái Bình

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Nguyễn Thái Bình (14 tháng 1, 1948(1948-01-14) - 2 tháng 7, 1972 (24 tuổi)) là một sinh viên phản chiến Việt Nam bị bắn chết tại phi trường Tân Sơn Nhất sau khi khống chế một chiếc máy bay. Sau cái chết, anh trở thành một biểu tượng cho phong trào phản chiến của sinh viên miền Nam Việt Nam vào thập niên 1970[cần dẫn nguồn].

Thiếu thời[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Thái Bình sinh ngày 14 tháng 1, 1948 tại xã Trường Bình, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An[1], là con thứ hai trong 9 người con của bà Lê Thị Anh [2] và ông Nguyễn Văn Hai[3] (Thái Bình là con thứ ba trong 12 người con, trong đó 4 người đã chết nếu tính luôn Thái Bình[4]). Sau khi học xong tiểu học tại Cần Giuộc, Thái Bình theo cha lên Sài Gòn học tại trường Petrus Ký[3](nay Trường THPT Lê Hồng Phong). Cha anh, một thư ký đánh máy tại Công Ty tác Thương Cảng Sài Gòn, không làm đủ nuôi gia đình đông con, cho nên anh làm việc nhặt banh quần vợt để kiếm tiền phụ cha[1]. Trong lúc học trường trung học, anh cần cù học tập và tham gia một số hoạt động xã hội, nhưng chưa bao giờ tham gia biểu tình phản chiến như nhiều học sinh khác[4].

Năm 1966, Bình đỗ Tú tài toàn phần. Sau đó, anh lần lượt thi đỗ vào các ngành Y, Dược, Nông Lâm Súc và Học viện Quốc gia hành chính của Sài Gòn. Anh đã chọn học trường Cao đẳng Nông Lâm Súc (nay Đại học Nông Lâm)[5]

Du học tại Hoa Kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 3 năm 1968, Nguyễn Thái Bình được Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cấp học bổng sang Mỹ để du học. Anh theo học tại Đại học cộng đồng ở Fresno, California một năm rồi chuyển đến Đại học Washington[3]. Là một sinh viên ưu tú tốt nghiệp hạng danh dự ngành ngư nghiệp và công nghiệp thực phẩm tại Đại học Washington, trở thành sinh viên Việt Nam duy nhất học tại đây[5]. Năm 1969, anh vinh dự là một trong 10 sinh viên của trường được chọn đi tham quan các tiểu bang của Mỹ. Thái Bình còn thích làm thơ, quyền anh, và bóng đá[6].

Hè năm 1970, anh được về thăm gia đình  trong 2 tháng theo diện học bổng Leadership. Dịp này, anh đi khắp các tỉnh miền Nam, từ Huế xuôi về tận Phú Quốc... với mong muốn tiếp cận thực tế, nâng tầm hiểu biết. Trong chuyến đi này, anh đã chứng kiến thêm những tính chất tàn bạo của cuộc chiến tranh Mỹ.

Trở lại học tập tại Hoa Kỳ, anh đã tham gia vào các cuộc biểu tình chống Chiến tranh Việt Nam[6], anh trở thành một trong hai nhân vật tích cực trong phong trào chống chiến tranh Việt Nam ngay trên đất Mỹ. Hình ảnh Nguyễn Thái Bình lan rộng khắp các tờ nhật báo, bài tường thuật, diễn thuyết, hội thảo, biểu tình... lên án mạnh mẽ chiến tranh. Tờ Thời báo Gà - Cơ quan ngôn luận của Trung tâm tài liệu Việt Nam (tổ chức phản chiến của người Việt tại Mỹ) do Nguyễn Thái Bình sáng lập.

Cuối năm 1971, phong trào chống Mỹ, kêu gọi hòa bình lan rộng khắp thế giới. Anh hoạt động tích cực hơn, tiếp xúc với nhiều tổ chức, cá nhân phản đối chiến tranh, trong đó có nữ diễn viên điện ảnh Mỹ nổi tiếng thời bấy giờ là Jane Fonda. Nguyễn Thái Bình đã "truyền lửa" cho cô qua bài hát "Dậy mà đi" của nhạc sĩ Tôn Thất Lập. Một bài hát sáng tác cho sinh viên, học sinh trong phong trào đòi hòa bình.

Ngày 10-2-1972, Nguyễn Thái Bình cùng 9 sinh viên Việt Nam (6 nam, 3 nữ) chiếm văn phòng Tòa lãnh sự chính quyền Việt Nam Cộng hòa (số 886 Quảng trường Liên Hiệp Quốc, New York) phát đi bản tuyên bố lên án "tội ác chiến tranh" mà Mỹ gây ra tại Việt Nam tới các nước Pháp, Canada, Mỹ Latinh. Sau đó, tòa lãnh sự nhờ cảnh sát Mỹ can thiệp, bắt tất cả sinh viên. Theo công ước quốc tế, Tòa lãnh sự Việt Nam tại New York là lãnh thổ Việt Nam nên không thể ghép các sinh viên này vào tội "xâm nhập trái phép" được.

Tháng 5-1972, Nguyễn Thái Bình nhận bằng tốt nghiệp hạng danh dự tại Viện Đại học Washington. Tại buổi lễ, anh đã tuyên bố: "Hôm nay, để nhận được mảnh bằng tốt nghiệp, nhiều bạn đã phải nợ trường hàng ngàn đôla, còn đối với tôi, tôi lại phải chịu một món nợ máu xương của hàng triệu người Việt Nam. Bởi vì thời gian yên ổn của tôi để học tập nơi đây trị giá bằng cái chết, sự đau khổ của dân tộc tôi, sự tàn phá trên quê hương Việt Nam của tôi. Tất cả các bạn cũng chịu món nợ máu này như nhân dân Mỹ phải chịu trách nhiệm về quy mô của những tội ác chiến tranh mà chính phủ Mỹ đã phạm phải khi chống lại nhân dân Việt Nam cũng như nhân dân Đông Dương...".[5]

Cái chết[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 1-7-1972, Nguyễn Thái Bình viết hai tâm thư phản ánh cuộc chiến tranh phi nghĩa và "dự đoán tương lai" cho cái chết của cuộc đời mình. Bên cạnh đó, anh còn tranh thủ viết tâm thư gửi về cho gia đình trên chuyến bay từ quần đảo Hawaii về Việt Nam. Bức thư đoạn cuối viết: "Hôm nay vì chính nghĩa, vì sự sinh tồn của cả một dân tộc, vì chân lý, lẽ công bằng nhân đạo mà con có hy sinh thì cái chết này không phải là một sự chấm dứt mà là một sự khởi đầu cho một sự hồi sinh của thế hệ tương lai. Đường con đi nhất định theo chân anh hùng Việt Nam đi vào thanh sử chứ không bám gót ngoại xâm làm thân tôi đòi nô lệ. Con hy vọng ba má đặt mình vào vị trí của cha mẹ Lê Lợi, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Trãi thì sự mất mát này không là sự đau khổ, thương tiếc quá lớn mà sẽ giảm thiểu để con vun bồi xây dựng cho lớp đàn em kế tiếp".

Ngày 2-7-1972, Nguyễn Thái Bình lên máy bay Boeing 747, mang số 841 của Hãng hàng không Liên Mỹ về nước. Bình đã không hé lộ chủ định của mình cho phi hành đoàn chuyến bay Pan Am cho đến khi bay qua biển Đông. Anh ta đưa một mẩu giấy cho một chiêu đãi viên: “Các người phải đưa tôi đến Hà Nội và chiếc máy bay này sẽ bị phá huỷ khi đến đấy.” Khi cơ trưởng chuyến bay là Eugene Vaughn từ chối yêu cầu, Bình viết thêm một yêu cầu nữa bằng máu của mình. “Điều này chứng minh rằng yêu cầu được đưa đến Hà Nội của tôi rất nghiêm trọng.” Mẩu giấy viết. Vaughn đến khoang hành khách chính để gặp Bình, một thanh niên nhu mì cao chỉ 1,5 mét . Bình cho thấy một túi xách bọc giấy bạc mà anh ta bảo có chứa một quả bom. Vaughn đã đoán chính xác rằng Bình chỉ hăm doạ xuông. (Túi xách đầy đe doạ ấy chỉ thực ra chỉ chứa những quả chanh.) Vaughn biết rằng trong số các hành khách có một viên cảnh sát từ San Francisco đã về hưu, ông ta có mang theo một khẩu Magnum .357. Ông bí mật bảo viên cựu cảnh sát chuẩn bị để kết liễu đời Bình. Với lý do phải tiếp liệu, Vaugh đã hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất ở Sài Gòn. Khi chiếc máy bay đã nằm yên trên đường băng, Vaughn bước xuống để nói chuyện với kẻ không tặc lần nữa. Bình đang vô cùng kích động, liên tục bảo rằng anh ta sẽ kích nổ quả bom nếu máy bay không cất cánh ngay lập tức. “Tôi không hiểu anh nói gì,” Vaughn nói. “Để tôi lại gần hơn tí.” Bình cúi đầu về phía trước trong khi Vaughn quì xuống. Trước khi Bình lặp lại yêu sách của mình, viên cơ trưởng nắm lấy cổ họng anh ta và đè xuống sàn. “Giết chết thằng chó đẻ này đi!” Vaughn hét lên trong khi đè chặt Bình đang giãy dụa. Viên cựu cảnh sát chạy lại, rút súng ra và bắn Bình năm lần ở cự ly gần. Sau đó Vaughn đã quẳng thân thể nặng 52 kg của kẻ không tặc ra cửa sau chiếc Boeing 747 để cho cả thế giới thấy cảnh cái xác nằm sóng xoài trên đường băng. “Tôi quẳng hắn ra cửa và hắn bay xa khoảng 4,5 mét,” Vaughn nhớ lại. “Tôi nắm hắn như nắm một quả bóng bầu dục và hắn bay cũng như một quả bóng bầu dục.” Nhiều người trong giới phản chiến ở Hoa Kỳ đã công khai thương tiếc Bình, và vài người trong họ đã đột nhập vào nhà riêng của Vaughn, để lại những lời đe doạ viết bằng máu súc vật:"Con lợn Eugene Vaughn phạm tội sát nhân. Sẽ bị trừng trị sau.” Nhưng hành động của viên phi công này cũng được ca ngợi rộng rãi. Ví dụ như ông đã được đón chào như một anh hùng tại sân bay Phoenix, nơi mọi người vỗ tay khi nghe ông trả lời phóng viên: “Đã có quá nhiều thời gian và nỗ lực nhằm giải quyết nạn không tặc, nhưng biện pháp hữu hiệu duy nhất là bản án tử hình bắt buộc mà không thể lách luật.”

Gia đình Thái Bình không hề hay biết về các hoạt động chính trị của anh tại Hoa Kỳ. Trong lá thư gửi tổng thống Mỹ yêu cầu điều tra cái chết của Thái Bình, mẹ anh cho rằng sau khi anh tốt nghiệp đại học, chính phủ Việt Nam Cộng hòa đưa lệnh về nước để đóng góp cho đất nước[2]. Ngay sau đó, gia đình của anh bị chính phủ Việt Nam Cộng hòa bắt giữ. Đám tang của anh cũng được tổ chức lặng lẽ.

Tưởng niệm[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 4-7-1972, hay tin Nguyễn Thái Bình bị sát hại dã man, các bạn học của anh đã tưởng niệm anh tại Đại học Washington[6]. Một số tổ chức sinh viên Việt kiều cũng tổ chức các cuộc tưởng niệm anh. Hội sinh viên Việt Nam tại Mỹ đã họp báo tại San Francisco công bố hai lá thư ngỏ của anh gửi cho Tổng thống Mỹ Nixon và gửi cho nhân dân yêu chuộng hòa bình công lý trên thế giới. Dưới áp lực của những người yêu chuộng hòa bình, chính phủ TT Nguyễn Văn Thiệu đã phải trả tự do cho gia đình anh những ngày sau đó.

Hiện nay tại Việt Nam, Bình được truyền thông nhà nước coi như một hình tượng đấu tranh chống Mỹ. Có một số trường được đặt tên theo Nguyễn Thái Bình và một quỹ học bổng dành cho học sinh nghèo học giỏi ở Việt Nam cũng được đặt tên theo anh. Tại thành phố Hồ Chí Minh, có một phường (tai Q1) và tên anh cũng được ghi dấu trên những con đường tại quận 1, quận Tân Bình và các trường THCS, THPT tại huyện Bình Chánh, quận Tân Bình [3]. Tại thành phố Đồng Hới, Quảng Bình có con đường mang tên Nguyễn Thái Bình ở phường Nam Lý (nối đường Hoàng Việt với đường Võ Thị Sáu. Tại thành phố Hạ Long tên anh được đặt cho một phố tại phường Hồng Hà. Ngôi trường anh theo học thời tiểu học tại Cần Giuộc (Long An) nay mang tên anh - Trường tiểu học Nguyễn Thái Bình.[5]

Ngày 30 tháng 4 năm 2010, anh được nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Câu nói[sửa | sửa mã nguồn]

  • "Anh nghĩ thà rằng cho anh làm hạt cát phù sa để bón cho cây lúa của nông dân nghèo còn hơn làm viên kim cương lấp lánh trên tay bà mệnh phụ kênh kiệu, giàu có nhờ tham nhũng và bóc lột."[7]

  • "Thà làm hạt cát phù sa bồi đắp cho quê hương còn hơn làm viên kim cương để trang điểm cho bàn tay người mệnh phụ kênh kiệu"[cần dẫn nguồn]

Nguyễn Thái Bình có câu nói nổi tiếng khi chỉ trích chính sách của Tổng thống Mỹ Nixon là "The old wine in the new plastic bottle". Câu nói này hàm ý chính sách của Nixon bản chất vẫn là "xâm lược" Việt Nam.[cần dẫn nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Item Number 2361204007: Nguyen Thai Binh: That Patriotic Student with an Ardent Heart will Live Forever”. Tháng 8 năm 1972. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2008. 
  2. ^ a ă Lê Thị Anh (16 tháng 7 năm 1972). “Item Number 2361203029: Đơn gửi Tổng thống Hoa Kỳ từ bà Lê Thị Anh: V/v xin điều tra vụ sinh-viên NGUYỄN THÁI BÌNH bị bắn chết ngày 2-7-1972 trên phi-cơ B.747 của hãng PAA”. Vietnam Virtual Archive. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2008. 
  3. ^ a ă â b Trần Ấm (4 tháng 8 năm 2007). “Tên anh đã trở thành bất tử...”. Hà Nội Mới. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2008. 
  4. ^ a ă Diane Jones (23 tháng 7 năm 1972). “Item Number 2361203041: Letter to Tran Khanh Tuyet from Diane Jones about the death of Nguyen Thai Binh”. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2008. 
  5. ^ a ă â b http://trangtin.congan.com.vn/?mod=detnews&catid=1060&p=&id=537581.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  6. ^ a ă â Lily Eng (3 tháng 7 năm 1992). “Honoring A Young Life That Ended Too Soon -- 20 Years Later, Friends Still Saddened”. Seattle Times. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2008. 
  7. ^ Bế Kiến Quốc. “Lựa chọn của Nguyễn Thái Bình”. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2008.