Nous

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Nous (UK: /ns/, US: /ns/, na-út-xơ, nút-xơ, nu) là một thuật ngữ triết học cổ điển chỉ một phân khoa của tâm trí con người cần thiết để hiểu điều gì là đúng hoặc thực. Ba thuật ngữ triết học thường được sử dụng đến trực tiếp từ các ngôn ngữ cổ điển: νοῦς hoặc νόος (từ tiếng Hy Lạp cổ đại), intellēctusintellegentia (từ tiếng Latinh). Hoạt động của phân khoa này được hiểu tương tự (ít nhất là trong một số ngữ cảnh) như khái niệm hiện đại về trực giác.

Khái niệm này được giới thiệu lần đầu tiên trong một hệ thống vũ trụ của Anaxagore xứ Clazomènes vào giữa thế kỷ thứ V trước Công nguyên, sau đó được làm giàu và làm mới bởi Platon, AristotlePlotin

Thuật ngữ tiếng Trung Quốc của nous là 智性 (âm Hán-Việt: trí tính).

Tiền Socrates[sửa | sửa mã nguồn]

Thời kỳ Socrates[sửa | sửa mã nguồn]

Xenophon[sửa | sửa mã nguồn]

Platon[sửa | sửa mã nguồn]

Aristotle[sửa | sửa mã nguồn]

Hậu Aristotle[sửa | sửa mã nguồn]

Alexander xứ Aphrodisias[sửa | sửa mã nguồn]

Themistius[sửa | sửa mã nguồn]

Plotinus và Neo-platonism[sửa | sửa mã nguồn]

Tôn giáo Trung cổ[sửa | sửa mã nguồn]

Giai đoạn đầu hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]

Gần đây[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Anh[sửa | sửa mã nguồn]

Aristotle[sửa | sửa mã nguồn]

  • Alexander of Aphrodisias. Supplement to On the Soul. Trans. by R.W. Sharples. London: Duckworth, 2004
  • Burnyeat, M. “Is an Aristotelian Philosophy of Mind Still Credible? (A Draft).” In Essays on Aristotle’s de Anima. Ed. C. MarthaNussbaum and Amelie OksenbergRorty. Clarendon Press, 1992. 15–26
  • Burnyeat, M. “De Anima II 5.” Phronesis 47.1 (2002)
  • Burnyeat, M. 2008. Aristotle’s Divine Intellect. Milwaukee: Marquette University Press
  • Caston, V. “Aristotle’s Two Intellects: A Modest Proposal.” Phronesis 44 (1999)
  • Kosman, A. “What Does the Maker Mind Make?” In Essays on Aristotle’s De Anima. Ed. Nussbaum andRorty. Oxford University Press, 1992. 343–58.
  • Kislev, S.F. "A Self-Forming Vessel: Aristotle, Plasticity, and the Developing Nature of the Intellect", Journal of the British Society of Phenomenology 51.3, 259-274 (2020)
  • Lowe, M.F. “Aristotle on Kinds of Thinking.” Phronesis 28.1 (1983)

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]