Phước Tuy (tỉnh)
| Phước Tuy | |
|---|---|
| Tỉnh | |
 Bản đồ hành chính tỉnh Phước Tuy năm 1975[1] | |
| Vị trí | Việt Nam Cộng hòa |
| Tỉnh lỵ | Phước Lễ |
| Phân chia hành chính | 5 quận |
| Thành lập | 22/10/1956[2] |
| Giải thể | 1975 |
| Diện tích | 1.927 km² |
| Dân số (1971) | 124.844 người |
| Mật độ dân số | 64 người/km² |
Phước Tuy là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của Thành phố Hồ Chí Minh).
Địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]Tỉnh Phước Tuy có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp tỉnh Bình Tuy
- Phía tây giáp tỉnh Gia Định
- Phía nam giáp Biển Đông
- Phía bắc giáp tỉnh Biên Hòa và tỉnh Long Khánh.
Hành chính
[sửa | sửa mã nguồn]Tỉnh Phước Tuy có 5 quận: Đất Đỏ, Đức Thạnh, Long Điền, Long Lễ, Xuyên Mộc được chia thành 29 xã với 129 ấp.[cần dẫn nguồn]
| Dân số tỉnh Phước Tuy qua các năm | ||
|---|---|---|
| Năm | Diện tích (km²) | Dân số (người) |
| 1966 | 1.927 | 102.893 |
| 7/1967 | 106.256 | |
| 1971 | 124.844 | |
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV[2] về việc thành lập tỉnh Phước Tuy trên cơ sở tỉnh Bà Rịa và Vũng Tàu. Tỉnh lỵ đặt tại Phước Lễ (thành phố Bà Rịa).
Ngày 3 tháng 1 năm 1957, tỉnh Phước Tuy có 6 quận, 8 tổng và 41 xã:
- Quận Cần Giờ có 6 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Tân Thạnh, Thạnh An, Thạnh Thới. Quận lỵ: Cần Thạnh.
- Quận Châu Thành có 3 tổng: An Phú Hạ (thành phố Bà Rịa), An Phú Tân (thị xã Phú Mỹ), Cơ Trạch (huyện Châu Đức). Quận lỵ: Phước Lễ.
- Quận Đất Đỏ có 3 tổng: Phước Hưng Hạ, Phước Hưng Thượng, Phước Hưng Trung. Quận lỵ: Phước Thọ.
- Quận Long Điền có 1 tổng: An Phú Thượng. Quận lỵ: Long Điền.
- Quận Vũng Tàu có 5 xã: Phước Cơ, Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam, Vũng Tàu.[3] Quận lỵ: Vũng Tàu.
- Quận Xuyên Mộc có 1 tổng Nhơn Xương. Quận lỵ: Xuyên Mộc.
Ngày 20 tháng 3 năm 1958, quận Đất Đỏ sáp nhập vào quận Long Điền và sáp nhập xã Thạnh Thới vào xã Long Thạnh.
Ngày 29 tháng 1 năm 1959, thành lập mới quận Quảng Xuyên thuộc tỉnh Phước Tuy, trên cơ sở tổng An Thít tách từ quận Cần Giuộc, tỉnh Long An. Quận Quảng Xuyên có 4 xã: Bình Khánh, An Thới Đông, Tam Thôn Hiệp và Lý Nhơn. Quận lỵ đặt tại xã An Thới Đông.
Ngày 9 tháng 9 năm 1960, hai quận Cần Giờ và Quảng Xuyên của tỉnh Phước Tuy chuyển sang thuộc tỉnh Biên Hòa.
Ngày 14 tháng 10 năm 1960, quận Đất Đỏ được tái lập.
Ngày 23 tháng 12 năm 1961, thành lập quận Đức Thạnh trên cơ sở 4 xã: Ngãi Giao, Bình Ba, Bình Giã, Hắc Dịch của quận Châu Thành.[4]
Năm 1962, đổi tên quận Châu Thành thành quận Long Lễ.
Năm 1964, thành lập thị xã Vũng Tàu trực thuộc Trung ương trên cơ sở tách quận Vũng Tàu của tỉnh Phước Tuy.[3]
| Dân số tỉnh Phước Tuy năm 1967[5] | |
|---|---|
| Quận | Dân số (người) |
| Đất Đỏ | 24.571 |
| Đức Thạnh | 10.290 |
| Đất Đỏ | 26.977 |
| Long Lễ | 35.870 |
| Xuyên Mộc | 5.185 |
| Tổng số | 102.893 |
Ngày 6 tháng 9 năm 1973, Thủ tướng ban hành Nghị định số 420-BNV/HCĐP/26 về việc sáp nhập các đảo Trường Sa, An Bang, Thái Bình (nguyên văn), Song Tử Đông, Song Tử Tây, Loại Ta, Thị Tứ, Nam Ai (nguyên văn), Sinh Tồn và các đảo phụ cận vào xã Phước Hải, quận Đất Đỏ, tỉnh Phước Tuy.
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, tỉnh Phước Tuy bị giải thể rồi nhập vào tỉnh Đồng Nai.
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW[6] về việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa, tỉnh Biên Hòa, tỉnh Bình Tuy, tỉnh Long Khánh, huyện Định Quán của tỉnh Tân Phú và 2 huyện Dĩ An, Tân Uyên của tỉnh Thủ Dầu Một thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ[7] về việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa (kể cả thành phố Vũng Tàu), tỉnh Biên Hòa (trừ 2 huyện Phú Giáo, Tân Uyên của tỉnh Thủ Dầu Một), tỉnh Long Khánh thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976[8] về việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa, tỉnh Biên Hòa, tỉnh Long Khánh và thành phố Biên Hòa thành một tỉnh, lấy tên là tỉnh Đồng Nai.
Ngày 12 tháng 8 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết[9] về việc thành lập tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trên cơ sở đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo và 3 huyện Châu Thành, Long Đất, Xuyên Mộc của tỉnh Đồng Nai (thuộc địa bàn tỉnh Phước Tuy cũ).
Sự kiện
[sửa | sửa mã nguồn]Trong chiến tranh Việt Nam, quận Đức Thạnh là nơi diễn ra trận Bình Giã 1964 với chiến thắng thuộc về Quân giải phóng miền Nam.
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ "Bản đồ tỉnh Phước Tuy". Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2009.
- ^ a b Sắc lệnh số 143-NV về việc để thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam. Địa giới và địa danh các tỉnh ở miền Nam thay đổi nhiều, một số tỉnh mới được thành lập. Theo Sắc lệnh này, địa phận Việt Nam Cộng hòa gồm Đô thành Sài Gòn và 22 tỉnh.
- ^ a b BBT (ngày 28 tháng 12 năm 2017). "Lịch sử hình thành tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu". Cổng thông tin điện tử tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2025.
- ^ Nguyễn Đình Tư (tháng 5 năm 2008). Từ điển địa danh hành chính Nam Bộ. NXB. Chính trị quốc gia ST. tr. 891. ISBN 181141. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2025.
{{Chú thích sách}}: Kiểm tra giá trị|isbn=: số con số (trợ giúp) - ^ Việt Nam Cộng hòa bản đồ hành chánh (1967). Đà Lạt: Phân cục Địa dư Quốc gia.
- ^ "Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh". ngày 20 tháng 9 năm 1975. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2025.
- ^ "Nghị quyết số 19/NQ về việc điều chỉnh việc hợp nhất một số tỉnh ở miền Nam". Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. ngày 20 tháng 12 năm 1975. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
- ^ "Nghị định số 3/NQ/1976 về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam". Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. ngày 24 tháng 2 năm 1976. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
- ^ "Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương". Hệ thống pháp luật. ngày 12 tháng 8 năm 1991.
