Vũng Tàu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Vũng Tàu
Thành phố thuộc tỉnh
Một phần Vũng Tàu 2.JPG
Một góc thành phố Vũng Tàu nhìn từ núi Tao Phùng
Hành chính
VùngĐông Nam Bộ
TỉnhBà Rịa – Vũng Tàu
Trụ sở UBND89 Lý Thường Kiệt, phường 1
Phân chia hành chính16 phường, 1 xã
Thành lập1991[1]
Loại đô thịLoại I
Năm công nhận2013
Tên cũChân Bồ, Cap Saint Jacques
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDHoàng Vũ Thảnh
Chủ tịch HĐNDkhuyết
Bí thư Thành ủyTrần Đình Khoa
Địa lý
Tọa độ: 10°20′37″B 107°05′43″Đ / 10,343569°B 107,095251°Đ / 10.343569; 107.095251Tọa độ: 10°20′37″B 107°05′43″Đ / 10,343569°B 107,095251°Đ / 10.343569; 107.095251
Diện tích141,1 km²
Dân số (1/4/2019)
Tổng cộng357.124 người[2]
Thành thị341.552 người (96%)
Nông thôn15.572 người (4%)
Mật độ2.531 người/km²
Dân tộcKinh, Hoa, Khmer
Khác
Biển số xe72-C1-C2
Websitevungtau.baria-vungtau.gov.vn

Vũng Tàu là một thành phố thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, ở vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam.

Đây là trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, du lịch, giao thông - vận tải và giáo dục và là một trong những trung tâm kinh tế của vùng Đông Nam Bộ. Sở hữu nhiều bãi biển đẹp và cơ sở hạ tầng được đầu tư hoàn chỉnh, Vũng Tàu là một địa điểm du lịch nổi tiếng tại miền Nam. Ngoài ra, thành phố còn là khu vực hậu cần của ngành công nghiệp dầu khí Việt Nam. Từ ngày 2 tháng 5 năm 2012, tỉnh lỵ của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu được chuyển đến thành phố Bà Rịa.[3] Thành phố Vũng Tàu được công nhận là đô thị loại I trực thuộc tỉnh đầu tiên của cả Nam Bộ.[4]

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Tiền thân thành phố Vũng Tàu hiện nay là Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo là một bán đảo giáp Bà Rịa và huyện Long Điền qua sông Cỏ May, nằm trên bán đảo cùng tên và có cả đảo Long Sơn và đảo Gò Găng, cách Thành phố Hồ Chí Minh 95 km về phía Đông Nam theo đường bộ và 80 km theo đường chim bay, đây là cửa ngõ quan trọng của vùng Đông Nam Bộ ra biển.

Địa giới hành chính:

Nếu nhìn theo chiều Bắc Nam, Vũng Tàu nằm ở khúc quanh đang đổi hướng từ Nam sang Tây của phần dưới chữ S (bản đồ Việt Nam) và nhô hẳn ra khỏi đất liền như một dải đất có chiều dài khoảng 14 km và chiều rộng khoảng 6 km.

Thành phố Vũng Tàu có diện tích 141,1 km² và dân số 527.025 người (năm 2018). Theo thống kê thì tính đến tháng 9/2017 thành phố có 112.358 hộ với tổng số 673.540 nhân khẩu được quản lý thông qua hệ thống phần mềm quản lý nhân khẩu, hộ khẩu của Công an Thành phố. Nếu tính cả những người đang làm việc và sinh sống lâu năm nhưng không có hộ khẩu tại Vũng Tàu thì dân số thực tế lớn hơn rất nhiều. Hiện nay thành phố đang triển khai đầu tư xây dựng khu đô thị Chí Linh nằm trên đường Bình Giã.

Địa hình[sửa | sửa mã nguồn]

Vũng Tàu là một thành phố biển có 42 km bờ biển bao quanh, có núi Lớn (núi Tương Kỳ) cao 245 m và núi Nhỏ (núi Tao Phùng) cao 170 m. Trên núi Nhỏ có ngọn hải đăng cao 18 m, chiếu xa tới 30 hải lý và có tuổi đời trên 100 năm, được coi là ngọn hải đăng lâu đời nhất Việt Nam. Trên núi lớn có Hồ Mây là một hồ nước ngọt lớn và rừng nguyên sinh. Thành phố được bao bọc bởi biển, các cánh rừng nguyên sinh, các ngọn núi cao, ngoài ra còn có sông và nhiều hồ nước lớn giúp khí hậu nơi đây quanh năm mát mẻ ôn hòa, trong thành phố có rất nhiều cây xanh và hoa được trồng ở mọi nơi.

Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Dữ liệu khí hậu của Vũng Tàu
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm
Cao kỉ lục °C (°F) 32.5 32.9 34.2 36.2 36.0 34.7 33.8 33.8 33.8 33.3 33.7 32.8 36,2
Trung bình cao °C (°F) 29.1 29.4 30.5 31.8 32.1 31.5 30.8 30.8 30.6 30.3 30.1 29.5 30,5
Trung bình ngày, °C (°F) 25.0 25.4 26.7 28.2 28.5 27.7 27.1 27.0 26.9 26.7 26.4 25.4 26,7
Trung bình thấp, °C (°F) 22.8 23.7 25.3 25.3 26.4 25.6 25.1 25.2 25.0 24.8 24.3 23.1 24,8
Thấp kỉ lục, °C (°F) 16.8 18.4 16.8 21.0 18.7 17.9 20.0 18.2 18.6 19.0 17.1 15.0 15,0
Giáng thủy mm (inch) 2
(0.08)
0
(0)
5
(0.2)
28
(1.1)
191
(7.52)
216
(8.5)
234
(9.21)
212
(8.35)
233
(9.17)
236
(9.29)
66
(2.6)
14
(0.55)
1.437
(56,57)
độ ẩm 78.3 78.5 78.6 78.1 80.5 83.6 84.8 85.4 86.1 85.7 82.1 79.9 81,8
Số ngày giáng thủy TB 0.9 0.2 0.8 3.7 13.9 18.6 20.0 18.5 18.8 17.0 7.3 3.1 122,8
Số giờ nắng trung bình hàng tháng 264 258 294 274 232 197 211 191 185 190 209 224 2.728
Nguồn: Vietnam Institute for Building Science and Technology[5]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thời phong kiến[sửa | sửa mã nguồn]

Vũng Tàu được biết đến từ thế kỷ 19 với tên gọi là trấn Chân Bồ. Có lần, sứ giả Châu Đạt Quan theo sứ đoàn Trung Hoa đi thăm kinh đô Angkor của Chân Lạp (nay thuộc Campuchia), lúc về kể lại rằng: "Rời bến Ôn Châu ở Chiết Giang... đi ngang Giao Chỉ Dương và đến xứ Chiêm Thành. Ở đấy, nhờ thuận gió, trong vòng 15 ngày ta có thể đến thị trấn Chân Bồ, đó là biên giới xứ Chân Lạp."[6] Năm 1658, chúa Nguyễn Phúc Tần đưa 2.000 quân đi chinh phục trấn Chân Bồ, lập ba làng đầu tiên là Thắng Nhất, Thắng Nhị, Thắng Tam nên được gọi là Tam Thắng, sau đổi tên thành Phước Thắng thuộc phủ Phước Tuy. Trong bộ Phủ biên tạp lục (chữ Hán: 撫邊雜錄) năm 1776 của Lê Quý Đôn có nhắc đến bán đảo Vũng Tàu: "Đầu địa giới Gia Định là xứ Vũng Tàu, nơi hải đảo có dân cư."[7] Tác phẩm Đại Nam nhất thống chí (chữ Hán: 大南一統志) thời nhà Nguyễn có ghi chép lại: "... trong có vũng lớn gọi là Vũng Tàu, ngày để che chở cho tàu thuyền đỗ nghỉ. Trên núi có suối nước ngọt, chân núi tụ họp dân chài, thật là chỗ cửa quan xung yếu."[7]

Từ năm 1775, tàu thuyền của Bồ Đào NhaPháp ra vào vùng biển Vũng Tàu để buôn bán, trao đổi hàng hóa, và từ đấy người Pháp gọi Vũng Tàu với tên Cap Saint-Jacques (Ô cấp) (nghĩa là "Mũi đất của Thánh Giacôbê"). Vào cuối đời vua Gia Long (1820), triều đình nhà Nguyễn đã điều ba đội quân đến đây xây dựng đồn lũy, chống hải tặc, trấn giữ cửa biển, bảo vệ sự bình yên cho vùng biển này.[7]

Pháp thuộc (1859–1945)[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 10 tháng 2 năm 1859 tức mồng 8 Tết Kỷ Mùi, quan quân nhà Nguyễn đã khai hỏa lần đầu tiên những khẩu súng thần công đặt ở pháo đài Phước Thắng, cao 30 m và cách bờ biển Bãi Trước gần 100 m, bắn vào đoàn chiến thuyền của liên quân Pháp-Tây Ban Nha do tướng Rigault de Genouilly chỉ huy trên đường vào xâm lược Nam Kỳ, mở đầu cuộc kháng chiến chống quân Pháp ở Nam Kỳ. Trong trận này Thống chế Trần Đồng, Tổng chỉ huy lực lượng thủy lục quân nhà Nguyễn đã chết

  • Năm 1876 Vũng Tàu thuộc tiểu khu Bà Rịa, nằm trong khu vực hành chánh (circonscription administrative) Sài Gòn, theo nghị định phân chia hành chính của thực dân Pháp.
  • Ngày 1 tháng 5 năm 1895 Thống đốc Nam Kỳ ra nghị định tách thị xã Cap Saint Jacques ra khỏi tiểu khu Bà Rịa để lập thành phố tự trị (commune autonome) Cap Saint Jacques. Đến ngày 20 tháng 1 năm 1898, Cap Saint Jacques hợp nhất trở lại với tiểu khu Bà Rịa, đến năm 1899 lại tách ra thành hai đơn vị hành chính độc lập. Ngày 14 tháng 1 năm 1899 thành phố tự trị Cap Saint Jacques thành lập tổng Vũng Tàu gồm 7 xã.
  • Năm 1901, dân số Vũng Tàu là 5.690 người, trong đó có gần 2.000 người di cư từ miền Bắc vào, sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt thủy hải sản.
  • Ngày 1 tháng 4 năm 1905 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương, Cap Saint Jacques không còn là thành phố tự trị và trở thành đại lý hành chính thuộc tỉnh Bà Rịa.
  • Năm 1929 Cap Saint Jacques trở thành tỉnh riêng, rồi đến năm 1935 tỉnh Cap Saint Jacques lại hạ cấp xuống thành thị xã (commune). Năm 1947 tái lập tỉnh với tên Vũng Tàu gồm cả quận Cần Giờ của tỉnh Gia Định nhập vào, nhưng đến năm 1952 lại giải thể tỉnh, hạ thành thị xã.
  • Dân số vào thập niên 1930 là 8.100.[8]
Trường Quân cảnh Vũng Tàu năm 1970

Thời Việt Nam Cộng Hòa (1956–1975)[sửa | sửa mã nguồn]

Quân đội Úc tại Vũng Tàu (1968)

Sau khi Hiệp định Genève được ký kết, Vũng Tàu đón nhận nhiều người Công giáo di cư từ miền Bắc vào Nam. Những người này xây làng lập ấp ở các khu vực Bến Đá, Rạch Dừa, Phước Thắng.

Với vị trí chiến lược ngay cửa biển, Vũng Tàu được củng cố và phát triển để đáp ứng nhu cầu của một thành phố du lịch và nghỉ mát. Ngoài nghề đánh bắt, chế biến hải sản và trồng trọt nương rẫy truyền thống, nhiều cơ sở hạ tầng được xây dựng, cửa hàng cửa hiệu, cơ sở dịch vụ, phục vụ cho việc ăn chơi, giải trí của các cố vấn Mỹ và các quan chức chính quyền Sài Gòn được khẩn trương hoàn thiện, khiến cho bộ mặt thành phố ngày một hoa lệ.[9] Khu biệt thự Lam Sơn ở gần Bãi Trước và dãy quán bar ở đường Quang Trung là các địa điểm giải trí quen thuộc của những người lính ngoại quốc trong thời kỳ này.

Vũng Tàu thời bấy giờ còn là nơi có nhiều trại lính của Quân đội Việt Nam Cộng Hòa, nhiều căn cứ quân sự của Mỹ và quân đồng minh đồn trú. Trong giai đoạn 1964 - 1972, quân đội Hoàng gia Úc đã huy động tổng cộng 61.000 quân Hải, Lục, Không quân đến phục vụ tại Vũng Tàu. Phi trường Vũng Tàu trở thành một sân bay quân sự quan trọng tại Nam phần.

Cho tới ngày 30 tháng 4 năm 1975, thành phố chỉ có một trường trung học duy nhất, Trung học Vũng Tàu, được thành lập năm 1954, một bệnh viện (Bệnh viện Lê Lợi).

  • Ngày 22 tháng 10 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa giải thể thị xã Vũng Tàu, chuyển thành quận thuộc tỉnh Phước Tuy mới thành lập.
  • Ngày 30 tháng 1 năm 1957, Nghị định số 6-BNV/HC/NĐ của Bộ Nội vụ ấn định các đơn vị hành chánh tỉnh Phước Tuy. Trong đó, quận Vũng Tàu có 1 tổng (Phước Hưng Trung) và được chia thành 4 xã: Thắng Tam, Thắng Nhì, Thắng Nhứt, Sơn Long.[10]
  • Ngày 20 tháng 3 năm 1958, Bộ Nội vụ tiếp ra Nghị định số 76-BNV/HC/NĐ sửa đội nghị định trước đây. Quận Vũng Tàu bao gồm 5 xã: Vũng Tàu, Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam, Sơn Long. Quận lỵ đặt tại xã Vũng Tàu.[10]
  • Ngày 1 tháng 2 năm 1960, Nghị định số 114-BNV/NCĐ/NĐ của Bộ Nội vụ đổi tên xã Sơn Long thành xã Long Sơn.
  • Ngày 8 tháng 9 năm 1964, quận Vũng Tàu được cải biến thành thị xã Vũng Tàu trực thuộc trung ương theo Nghị định số 243-BNV/NC của Bộ Nội vụ. Tên chính thường được biết tới tên gọi Đặc khu Vũng Tàu.
  • Ngày 30 tháng 3 năm 1965, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 55/SL-NV chia địa phận thị xã Vũng Tàu thành nhiều khu phố. Sau đó, ngày 13 tháng 4 năm 1965, tên gọi các khu phố được ấn định như sau: Khu phố Vũng Tàu (từ xã Vũng Tàu), khu phố Thắng Nhứt (từ xã Thắng Nhứt), khu phố Thắng Nhì (từ xã Thắng Nhì), khu phố Thắng Tam (từ xã Thắng Tam). Đồng thời, thành lập thêm khu phố Phước Thắng thuộc thị xã Vũng Tàu trên cơ sở sáp nhập xã Khắc Kỷ và một phần đất xã Phước Tỉnh thuộc quận Long Điền. Xã Long Sơn chuyển về quận Long Lễ, tỉnh Phước Tuy.
  • Ngày 22 tháng 8 năm 1972, Tổng trưởng Nội vụ chính quyền Việt Nam Cộng Hòa lại ban hành Nghị định số 553-BNV/HCĐP/NÐ, đổi các danh xưng "khu phố" của thị xã thành phường.
  • Ngày 22 tháng 8 năm 1974, các khóm Bình Lợi, Bình Hải và Sao Mai của phường Thắng Nhì được tách ra để lập phường Phước Hải.[11]

Như vậy, tính đến cuối tháng 4 năm 1975, thị xã Vũng Tàu có tổng cộng 6 phường: Vũng Tàu, Thắng Nhứt, Thắng Nhì, Thắng Tam, Phước Hải và Phước Thắng.

Giai đoạn 1975–nay[sửa | sửa mã nguồn]

Sau ngày thống nhất đất nước, thị xã Vũng Tàu được chuyển thành thành phố Vũng Tàu trực thuộc Cộng hòa Miền Nam Việt Nam mới tiếp quản. Khi tỉnh Đồng Nai thành lập trên sở sáp nhập các địa phương lân cận, tháng 2 năm 1976, thành phố Vũng Tàu chuyển thị xã trực thuộc tỉnh Đồng Nai.

Nhằm phục vụ ngành công nghiệp khai thác dầu khí non trẻ, năm 1979, chính phủ Việt Nam quyết định lập ra Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo trên cơ sở sáp nhập thị xã Vũng Tàu, xã Long Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Nai và huyện Côn Đảo thuộc tỉnh Hậu Giang.[12] Đặc khu này được chia thành 1 quận (Côn Đảo) và 5 phường: Châu Thành, Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam, Phước Thắng và xã Long Sơn. Một khu hậu cần cảng biển được thiết lập ở bờ vịnh Gành Rái trên địa bàn phường Thắng Nhất. Thành phố cũng tiếp đón hơn 2.000 cán bộ, chuyên gia Liên Xô đến làm việc trong Liên doanh dầu khí Việt Xô (Vietsovpetro). Nhằm tạo điều kiện cho các chuyên gia an tâm công tác, năm 1985, chính quyền đặc khu và Tổng cục Dầu khí đã xây dựng một khu tập thể riêng dành cho những người này thường gọi là "khu 5 tầng".[13] Hiện nay, khu chung cư này vẫn còn hơn 520 hộ với khoảng 1000 người Nga sinh sống và làm việc.

Năm 1986, một ngôi chợ mới nằm trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa gần xa cảng thành phố được khánh thành, đặt tên là Chợ Vũng Tàu. Chợ tiếp nhận hầu hết các sạp hàng rau củ quả từ chợ cũ chuyển qua. Ngôi chợ cũ ở đường Lý Thường Kiệt vẫn còn được phép hoạt động kinh doanh các mặt hàng quần áo và trang sức đến năm 2000 mới gỡ bỏ. Cùng năm này, năm phường hiện hữu của Vũng Tàu bị giải thể, thay thế bằng 11 phường mang số thứ tự từ 1 đến 11[14][15].

Tháng 8 năm 1991, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu được thành lập từ Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo và 3 huyện thuộc tỉnh Đồng Nai[1]. Đồng thời, thành phố Vũng Tàu được thành lập trên cơ sở 11 phường và xã Long Sơn của đặc khu vừa giải thể và trở thành tỉnh lỵ của tỉnh này.

Trong thập niên 1990, cơ sở hạ tầng thành phố chứng kiến cuộc lột xác ngoạn mục với, việc thi công mở rộng đường trục Lê Hồng Phong, xây dựng vòng xoay Ngã Năm và vòng xoay Đài Liệt sĩ. Những năm cuối 1990, đầu thập niên 2000, hầu hết các tuyến đường và ngõ hẻm được kiên cố hóa góp phần xây dựng bộ mặt đô thị văn minh, hiện đại.

Đường 3 Tháng 2 cũng được xây dựng và khánh thành trong giai đoạn này, thay thế đường 30 tháng 4 (Quốc lộ 51A) để trở thành con đường cửa ngõ dẫn vào Thành phố.

Phân cấp hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Vũng Tàu có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 16 phường: 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, Thắng Nhất, Thắng Nhì, Thắng Tam, Nguyễn An Ninh, Rạch Dừa và 1 xã: Long Sơn.

Danh sách các đơn vị hành chính trực thuộc thành phố Vũng Tàu
Tên Diện tích (km²) Dân số (người)[22]
Phường (16)
Phường 1 1,37 26.807
Phường 2 2,93 29.413
Phường 3 0,9 31.628
Phường 4 0,82 28.954
Phường 5 3,9 27.132
Phường 7 1,63 44.225
Phường 8 2,46 29.874
Phường 9 3,22 30.917
Phường 10 3,7 27.793
Tên Diện tích (km²) Dân số (người)[22]
Phường 11 10,7 33.591
Phường 12 34,3 34.753
Thắng Nhất 4,4 37.433
Thắng Nhì 2,7 31.606
Thắng Tam 2,5 32.572
Nguyễn An Ninh 3,9 29.873
Rạch Dừa 3,2 28.130
Xã (1)
Long Sơn 57 21.376

Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

Đảng & Chính quyền[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương gồm Hội đồng Nhân dân Thành phố Vũng Tàu và Uỷ ban Nhân dân thành phố Vũng Tàu. Trong đó, Hội đồng nhân dân (HĐND) giữ vai trò hành pháp và giám sát Uỷ ban nhân dân và các ngành chức năng ở địa phương. Các đại biểu hội đồng nhân dân được cử tri thành phố trực tiếp bầu lên theo nhiệm kỳ năm năm. Hội đồng nhân dân thành phố Vũng Tàu hiện nay, nhiệm kỳ 2016–2021, gồm 40 đại biểu. Chủ tịch Hội đồng nhân dân là ông Mai Ngọc Thuận, Ủy viên Ban thường vụ tỉnh ủy, Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh.

Uỷ ban nhân dân (UBND) là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân và là cơ quan hành chính nhà nước do Hội đồng nhân dân bầu ra. Người đứng đầu UBND thành phố hiện nay là ông Hoàng Vũ Thảnh, Phó Bí thư thành uỷ, Phó chủ tịch HĐND thành phố nhiệm kỳ 2016-2021. Ông được giao giữ chức Quyền chủ tịch tháng 10 năm 2020 sau khi ông Nguyễn Lập, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân được chấp thuận nghỉ hưu.[23]

Về phía Đảng ủy, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Vũng Tàu (Thành ủy Vũng Tàu) là cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ Thành phố tại địa phương và chịu trách nhiệm thực thi đường lối của Đảng cộng sản Việt Nam, lãnh đạo chính quyền địa phương. Người đứng đầu cơ quan này là ông Trần Đình Khoa, Bí thư Thành ủy, nhậm chức từ năm 2015.

Bầu cử[sửa | sửa mã nguồn]

Ở cấp Quốc hội, thành phố Vũng Tàu nằm trong đơn vị bầu cử số 1 cùng với các huyện Long Điền, Đất Đỏ và Côn Đảo với 3 đại biểu đại diện. Các đại biểu đương nhiệm trong nhiệm kỳ 2016-2021 là:

Ở cấp tỉnh, Thành phố Vũng Tàu được chia thành 3 đơn vị bầu cử để chọn ra 15 đại biểu cho Hội đồng nhân dân tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026. Cụ thể:

  • Đơn vị bầu cử số 01 (bầu 05 đại biểu): gồm các Phường: 1, 2, 3, 4, 5, 7 và Thắng Tam.
  • Đơn vị bầu cử số 02 (bầu 05 đại biểu): gồm các Phường: 8, 9, 10, Thắng Nhì, Rạch Dừa và Nguyễn An Ninh.
  • Đơn vị bầu cử số 03 (bầu 05 đại biểu): gồm các Phường: 11, 12, Thắng Nhất và xã Long Sơn.

Ở cấp Hội đồng nhân dân thành phố, thành phố được chia thành 9 đơn vị bầu cử với tổng cộng 40 đại biểu.

Kinh tế - xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Một giàn khoan dầu khí trên khu vực mỏ Bạch Hổ ngoài khơi Vũng Tàu.

Vũng Tàu có thế mạnh về phát triển dầu khí, cảng biển và du lịch.

  • Nằm trên thềm bờ biển của một khu vực giàu dầu khí và khí đốt, Vũng Tàu hay cả tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu là tỉnh xuất khẩu dầu khí lớn nhất Việt Nam, nơi có trụ sở của Xí nghiệp liên doanh Dầu khí Việt-Xô (Vietsovpetro). Nơi duy nhất ở Việt Nam có khu nhà tập thể dành cho các chuyên gia Nga làm việc trong lĩnh vực khai thác dầu khí sinh sống cùng gia đình và trường học cho con em họ. Hiện có khoảng trên 3000 người Nga đang sinh sống và làm việc tại đây. Trên địa bàn thành phố hiện có 2 khu công nghiệp lớn là Khu công nghiệp Đông Xuyên (160 ha), Khu công nghiệp dầu khí Long Sơn (1.250 ha) hiện đang triển khai dự án nhà máy lọc dầu Long Sơn và tổ hợp hóa dầu miền Nam. Ngoài ra thành phố còn có hơn 10 cảng biển và cảng sông phục vụ ngành dầu khí, quốc phòng, đóng tàu và xuất nhập khẩu, hiện thành phố cũng đang triển khai dự án cảng trung chuyển Container quốc tế Sao Mai - Bến Đình.
  • Nghề thủ công sản xuất hàng mỹ nghệ của Vũng Tàu cũng phát triển. Những đồ trang sức được làm công phu từ các sản phẩm như vỏ ốc, đồi mồi...
  • Là trung tâm hành chính - chính trị - kinh tế - văn hóa tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Vũng Tàu được nhiều người biết đến không chỉ với hình ảnh một thành phố biển tươi đẹp, quyến rũ, mà còn là một trong những địa phương làm tốt công tác xúc tiến đầu tư, thu hút các nguồn vốn trong và ngoài nước. Năm năm qua (2005-2010), đã có thêm 51 dự án nước ngoài có vốn đầu tư đăng ký 6,806 tỷ USD và trong 3 năm 2007- 2009, có 11 dự án trong nước đã được cấp phép với vốn đăng ký 12.457 tỷ đồng. Từ nguồn ngân sách tỉnh tăng cường, cùng một phần ngân sách của nguồn vượt thu, thành phố đã từng bước hoàn chỉnh hệ thống hạ tầng cơ sở. Nhiều công trình trọng điểm trong các lĩnh vực giao thông, cấp thoát nước, trường học, trạm y tế, trụ sở văn phòng làm việc và các công trình phúc lợi khác hoàn thành đã phát huy hiệu quả, thúc đẩy kinh tế - xã hội thành phố phát triển, cải thiện đời sống nhân dân.
Đường Hạ Long dưới chân núi Nhỏ.
  • 20 năm qua (1/11/1991 – 1/11/2011) với tốc độ tăng trưởng hàng năm bình quân là 18%/năm, TP. Vũng Tàu đã không ngừng vươn lên về mọi mặt để xứng đáng với vai trò là một đô thị tỉnh lỵ, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của tỉnh. Phát triển kinh tế tại TP. Vũng Tàu trong những năm qua không chỉ đạt được sự tăng trưởng cao mà còn bảo đảm những yêu cầu của sự phát triển bền vững, theo đúng định hướng, cơ cấu phát triển kinh tế của địa phương. Tổng sản phẩm nội địa (không tính dầu khí) tăng bình quân hàng năm 22,6%. Thu nhập bình quân đầu người (không tính dầu khí) đạt 6.060 USD/người/năm. Doanh thu ngành dịch vụ năm 2011 là 9.000 tỷ đồng, gấp 170 lần so với năm 1992. Trong đó, doanh thu dịch vụ du lịch đến năm 2011 ước đạt 2.500 tỷ đồng, tăng gấp 100 lần so với năm 1992. Tổng thu ngân sách năm 2011 ước đạt 2.500 tỷ đồng, gấp 179 lần so với thời điểm mới thành lập thành phố. Đời sống nhân dân được nâng cao, không có hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 0,02%.
  • Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng theo hướng dịch vụ - công nghiệp – chế biến trong đó dịch vụ – du lịch chiếm 71,01%; công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp: 14,01%; hải sản: 14,98%. Phấn đấu GDP bình quân đầu người đến năm 2020 đạt 12.000 USD. Trong đó, chú trọng tăng vốn đầu tư cho ngành thương mại (tăng bình quân 29%/năm), doanh thu tăng bình quân 35%/năm. Trên địa bàn thành phố hiện có 2 Khu công nghiệp tập trung là: Khu Công nghiệp Đông Xuyên và Khu Công nghiệp Dầu khí Long Sơn.
  • Ngoài ra, dự án Trung tâm hành chính TP. Vũng Tàu cũng đang được khẩn trương tiến hành để chào mừng 20 năm thành lập tỉnh và 20 năm thành lập TP. Vũng Tàu (1991 - 2011). Hiện nay, lãnh đạo thành phố đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án nhanh chóng triển khai việc thỏa thuận địa điểm xây dựng dự án, lập quy hoạch và thiết kế, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi tuyển quy hoạch và thiết kế công trình, lập dự án đầu tư xây dựng, tổ chức đấu thầu. Việc xây dựng Khu trung tâm hành chính TP. Vũng Tàu mới tại phường 11 nhằm đáp ứng được quy mô một Trung tâm hành chính của đô thị loại I.
  • Ngày 24/2/2018, Tổ hợp Hóa dầu Miền Nam (Long Sơn Petrochemicals - LSP) với tổng vốn đầu tư 5,4 tỷ USD đã tổ chức khởi công tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Đây là tổ hợp hoá dầu đầu tiên tại Việt Nam với công suất lên tới 1,6 triệu tấn/ năm, có khả năng thay thế các sản phẩm polyolefins đang phải nhập khẩu. Dự án cũng bao gồm các cơ sở hạ tầng khác bên cạnh tổ hợp sản xuất hoá dầu, khu cảng nước sâu. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra khoảng 15.000-20.000 việc làm trong quá trình xây dựng, hơn 1.000 lao động có kỹ thuật cao khi đi vào vận hành thương mại.Dự án cũng ước tính sẽ góp 60 triệu USD/năm cho ngân sách quốc gia trong suốt 30 năm kể từ khi đi vào hoạt động.

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Về mặt hành chính, Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố quản lý các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở. Các trường đại học, cao đẳng và trung học phổ thông do Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý theo quy định của pháp luật.

Hệ thống giáo dục mầm non và phổ thông phân bố đều trên các khu dân cư trong thành phố.

Theo thống kê hiện tại, trên địa bàn thành phố Vũng Tàu có:

  • 43 trường mầm non
  • 25 trường tiểu học
  • 17 trường trung học cơ sở
  • 9 trường trung học phổ thông.[24][25] (5 trường dân lập và tư thục, trong đó có 1 trường đào tạo hai bậc học (trường Lê Hồng Phong) và 1 trường đào tạo 3 bậc học (trường Nguyễn Thị Minh Khai))
  • 39 trung tâm ngoại ngữ do các doanh nghiệp tư nhân đầu tư.
  • 1 trường đại học
  • 3 trường cao đẳng
  • 2 trường trung cấp
Cơ sở 2 của Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu

Trong đó Trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu, một trường tư thục, đào tạo đa ngành, có 3 cơ sở đào tạo tại thành phố Vũng Tàu. Hệ cao đẳng có 3 trường trên địa bàn thành phố là Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu, Trường Cao đẳng Nghề Du lịch Vũng Tàu (thuộc Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) và Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn dầu khí Việt Nam). Hệ Trung học chuyên nghiệp có 1 trường là: Trường Trung học Y tế Bà Rịa – Vũng Tàu.

Y tế[sửa | sửa mã nguồn]

TP. Vũng Tàu có 2 bệnh viện và nhiều trung tâm y tế phường, xã

  • Bệnh viện Lê Lợi
  • Bệnh viện Vietsopetro
  • Trung tâm y tế thành phố Vũng Tàu.

Văn hóa - du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Lễ hội văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Vung Tau Lang Ca Ong Temple.JPG
Hoạt động diễu hành trong Lễ hội Nghinh Ông

Đây là lễ hội dân gian truyền thống của ngư dân Vũng Tàu và là dịp quan trọng nhất để ngư dân tri ân Cá Ông (cá voi), vị cứu tinh theo quan niệm của những người đánh cá và làm nghề biển nói chung. Lễ hội nghinh Ông được tổ chức vào ngày 16, 17, 18 tháng 8 âm lịch hàng năm tại Đình Thắng Tam, thành phố Vũng Tàu. Lễ hội đi kèm với diệu hành rước kiệu, hình tượng Cá Ông và biểu diễn nghệ thuật trên các tuyến đường trung tâm thành phố.

Tổ chức 4 ngày, từ ngày 17 đến 20 tháng 2 âm lịch.

  • Lễ hội Miếu Bà Ngũ Hành

Tổ chức từ ngày 16 đến 18/10 âm lịch tại Miếu bà Ngũ Hành, nằm bên cạnh đình thần Thắng Tam, đường Hoàng Hoa Thám, phường Thắng Tam.

  • Lễ hội bắn súng Thần Công

Tổ chức vào những dịp khai hội đầu năm và các sự kiện lịch trọng đại của thành phố và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Địa điểm: di tích Bạch Dinh, số 10 đường Trần Phú.

  • Đại lễ kính Đức Maria, mẹ Thiên Chúa.

Được tổ chức tại Đền thánh Đức Mẹ Bãi Dâu vào ngày 1 tháng 1 dương lịch hàng năm nhằm mừng kính Đức Maria, mẹ Thiên Chúa bổn mạng của Giáo phận Bà Rịa do chính Đức Giám mục Giáo phận chủ sự cùng với các linh mục trong giáo phận với sự tham dự của hàng vạn tu sĩ nam nữ.

Danh lam thắng cảnh - Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Một con đường lớn ven biển ở Bãi Trước
Tượng Chúa Kitô trên núi Nhỏ, Vũng Tàu

Các địa điểm tham quan[sửa | sửa mã nguồn]

Các khu văn hóa, vui chơi, giải trí[sửa | sửa mã nguồn]

  • Công viên bãi Trước.
  • Quảng trường Trưng Vương.
  • Công viên nước Vũng Tàu.
  • Công viên Trần Hưng Đạo.
  • Công viên Tam Giác (bãi Trước)
  • Cung văn hóa Thiếu nhi.
  • Khu du lịch Hồ Mây
  • Nhà văn hóa Thanh niên.
  • Nhà văn hóa lao động Vietsovpetro.
  • Nhà thi đấu đa năng.
  • Sân vận động Lam Sơn.
  • Lotte Mart
  • Lam Sơn Square
  • Imperial Plaza Vũng Tàu

Bãi biển[sửa | sửa mã nguồn]

Vũng Tàu có những bãi biển lý tưởng để nghỉ mát mà thiên nhiên đã ban tặng như:

  • Bãi Sau: Nằm phía Nam Vũng Tàu, còn có tên là Thùy Vân hay còn có tên là Thùy Dương, chạy dài gần 10 km. Đây là một trong những bãi biển đẹp của Việt Nam, bãi cát dài phẳng.
  • Bãi Trước: Còn gọi là bãi Tầm Dương do có thể ngắm mặt trời lặn vào mỗi buổi chiều, Bãi Trước có những hàng dừa chạy dọc theo bờ biển và giống như một vịnh nhỏ ít sóng và có hình vòng cung khá đẹp;
  • Bãi Dâu: Còn gọi là bãi Phương Thảo, dài 3 km, thơ mộng và tĩnh mịch;
  • Bãi Dứa: Còn gọi là bãi Hương Phong, một bãi tắm nhỏ nhưng khá xinh xắn.
  • Bãi Chí Linh: Kéo dài từ phường 10 đến phường 12 (sông Cỏ May), còn rất hoang sơ, bãi biển thoai thoải như bãi sau, yên ắng hơn bãi trước.

Chùa Thích Ca Phật Đài[sửa | sửa mã nguồn]

Đây là một trong những ngôi chùa lớn nhất của Vũng Tàu tọa lạc trên đường Trần Phú. Cổng chùa được xây dựng công phu bằng xi măng cốt thép, trên bằng đá hoa khắc 4 chữ "Thích ca Phật đài", trong Chùa có Bảo Tháp, trong tháp có ngọc Xá Lợi của đức phật, tượng Phật tổ ngồi trên toà sen và nhiều di vật của đạo Phật và là một công trình kiến trúc độc đáo. Khi xây dựng bảo tháp người ta đã sử dụng các vật liệu được mang từ quê hương của đức phật.

Tượng Chúa Kitô[sửa | sửa mã nguồn]

Tượng Chúa Kitô Vua trên đỉnh núi Nhỏ, được xây năm 1974 là một địa điểm tôn giáo, thuộc Giáo phận Bà rịa do giáo xứ Vũng Tàu quản lý. Công trình bị gián đoạn một thời gian sau đó được sự ủy quyền của Đức Giám mục Xuân lộc, linh mục Phê rô Trần Văn Huyên chánh xứ Vũng Tàu cùng với bà con giáo dân khắp mọi nơi đã tham gia tái thiết công trình. Đến năm 1994 công trình hoàn thành và chính thức đón tiếp mọi du khách, đây cũng là một trong những địa điểm được du khách tham quan nhiều nhất. Tượng Chúa Kitô Vua ở Vũng Tàu (Việt Nam) cao 32 m, được coi là tượng Chúa cao nhất thế giới trong khi Tượng Chúa Kitô Cứu Thế (Rio de Janeiro)Brasil cao 30 m.

Bạch Dinh[sửa | sửa mã nguồn]

Bạch Dinh, bên cạnh là Bảo tàng thành phố Vũng Tàu.

Năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer đã cho xây Bạch Dinh (Villa Blanche) trên nền pháo đài Phước Thắng từng khai hỏa bắn vào tàu chiến Pháp gần 40 năm trước. Bạch Dinh là một công trình kiến trúc Roman gồm 3 tầng, cao 19 m với lưng tựa vào Núi Lớn. Tại đây hiện còn lưu giữ 19 khẩu thần công. Ngày nay Bạch Dinh là nơi trưng bày các cổ vật gốm, sứ được trục vớt từ các tàu thuyền cổ của nước ngoài bị đắm ngoài khơi Vũng Tàu, Bạch dinh là địa điểm du lịch không thể thiếu trong hành trình tham quan thành phố biển Vũng Tàu.

Núi Nhỏ, Núi Lớn[sửa | sửa mã nguồn]

Núi Nhỏ là một trong hai ngọn núi tại thành phố Vũng Tàu, nằm sát biển. Dưới chân núi là con đường ven biển Hạ Long được công nhận là con đường đẹp nhất Việt Nam với nhiều khách sạn, nhà hàng, quán cà phê. Trên núi có ngọn Hải đăng Vũng TàuTượng Chúa Kitô Vua nổi tiếng.

Núi Lớn là một trong hai ngọn núi đẹp của thành phố biển. Trên núi này có Bạch DinhThích Ca Phật Đài, trên núi có khu du lịch Hồ Mây, có cáp treo đưa khách từ chân núi lên đỉnh núi. Xung quanh núi có con đường ven biển Trần Phú bao quanh dọc theo các bãi biển đẹp. Đang có dự án cáp treo nối hai ngọn núi này với nhau.

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay, 100% tuyến đường giao thông chính của TP. Vũng Tàu đã bê tông nhựa hóa. Trong đó, tuyến đường Hạ Long-Quang Trung-Trần Phú chạy dọc Bãi Trước được Bộ Giao thông Vận tải công nhận là "con đường đẹp nhất Việt Nam". Hơn 96% ngõ hẻm được xây sửa, nâng cấp khang trang bằng phương thức "nhà nước, nhân dân cùng làm". Ngay xã Long Sơn, hiện cũng không còn là xã đảo biệt lập, bởi hệ thống cầu đường khang trang không chỉ nối liền đảo với các khu dân cư, mà đã mở hướng phát triển cho vùng đảo đầy tiềm năng, hòa nhập vào dòng chảy phát triển chung. Các tuyến đường giao thông kết nối liên vùng với các đô thị khác cũng đang trong quá trình đầu tư và chuẩn bị đầu tư như mở rộng Quốc lộ 51 (Vũng Tàu - Biên Hòa) rộng 8 làn xe dài 90 km, hoàn thành năm 2012, xây mới tuyến đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu kết nối với đường cao tốc Bắc Nam, dự án đường sắt cao tốc Vũng Tàu - Biên Hòa - Thành phố Hồ Chí Minh kết nối với hệ thống đường sắt quốc gia, xây dựng Sân bay Quốc tế Gò Găng - BRVT trên đảo Gò Găng để di dời sân bay Vũng Tàu... các dự án hạ tầng giao thông này khi hoàn thành sẽ thúc đẩy kinh tế thành phố phát triển nhanh hơn.

Các tuyến đường chính trên địa bàn thành phố[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hạ Long
  • Quang Trung
  • Thuỳ Vân
  • Trần Phú
  • Lê Lợi
  • 3 Tháng 2
  • 30 Tháng 4
  • Võ Nguyên Giáp
  • Lê Hồng Phong
  • Ba Cu
  • Trương Công Định
  • 2 Tháng 9
  • Nguyễn An Ninh
  • Nguyễn Thái Học
  • Hoàng Hoa Thám

Các con đường bị đổi tên sau năm 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố kết nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Vũng Tàu đã ký kết văn bản kết nghĩa và hợp tác với các thành phố sau:

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Nghị quyết của Quốc hội ngày 12 tháng 8 năm 1991 về việc điều chỉnh địa giới một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương”.
  2. ^ Kết quả toàn bộ tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, ấn bản năm 2020, trang 35
  3. ^ Mai Thắng (18 tháng 4 năm 2012). “Bà Rịa- Vũng Tàu rục rịch dời trung tâm hành chính”. vov.vn. Truy cập 25 tháng 7 năm 2012.
  4. ^ [vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=166897 “Quyết định số 612/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ”] Kiểm tra giá trị |url= (trợ giúp). ngày 23 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2015.
  5. ^ “Vietnam Building Code Natural Physical & Climatic Data for Construction” (PDF). Vietnam Institute for Building Science and Technology. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2018.
  6. ^ Châu Đạt Quan. Sài Gòn: Kỷ Nguyên Mới. tr. 21–22. Đã bỏ qua tham số không rõ |năm xuất bản= (trợ giúp); |title= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  7. ^ a ă â “Thành phố Vũng Tàu thời gian và những chặng đường”. Ủy ban Nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập 6 tháng 9 năm 2015.
  8. ^ Gauthier, Julien. L'Indochine au travail dans la paix française. Paris: Eyrolles, 1949. Tr 198
  9. ^ “Vũng Tàu Thời QLVNCH”.
  10. ^ a ă “Sự thay đổi địa giới hành chính và quân sự của chính quyền Sài Gòn giai đoạn 1955 - 1963 tại Bà Rịa – Vũng Tàu”.
  11. ^ “Lược sử hình thành tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”. Website Đảng Cộng sản Việt Nam. ngày 7 tháng 4 năm 2006. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2015.
  12. ^ “Nghị quyết của Quốc hội ngày 30 tháng 5 năm 1979 v/v thành lập Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo”.
  13. ^ Mai Thắng (27 tháng 11 năm 2020). “Có một nước Nga giữa lòng phố biển”. Thanh Tra.
  14. ^ “Quyết định số 58-HĐBT ngày 14/05/1986”.
  15. ^ Quyết định 58-HĐBT điều chỉnh địa giới hành chính phường đặc khu Vũng Tàu Côn Đảo
  16. ^ Quyết định 186/1999/QĐ-TTg công nhận thành phố Vũng Tàu là đô thị loại II
  17. ^ Nghị định 83/2002/NĐ-CP thành lập xã, phường thuộc huyện Châu Đức, Xuyên Mộc, thị xã Bà Rịa thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
  18. ^ Nghị định 152/2003/NĐ-CP thành lập xã phường thuộc thành phố Vũng Tàu huyện Tân Thành, chia Long Đất thành Long Điền Đất Đỏ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
  19. ^ Nghị định 212/2004/NĐ-CP điều chỉnh địa giới hành chính, thành lập phường, xã thuộc thành phố Vũng Tàu huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
  20. ^ “Thành phố Vũng Tàu là đô thị loại I”. Báo Điện tử Chính phủ nước CHXNCN Việt Nam. Truy cập 15 tháng 2 năm 2015.
  21. ^ Nghị quyết 94/NQ-CP năm 2014 về đổi tên phường 6 thành phường Thắng Nhì thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu do Chính phủ ban hành
  22. ^ a ă Số liệu năm 2018
  23. ^ Hoàng Mẫn (7 tháng 10 năm 2020). “Đồng chí Hoàng Vũ Thảnh được giao Quyền Chủ tịch UBND TP Vũng Tàu”. Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2021.
  24. ^ “Danh sách các trường tiểu học TP Vũng Tàu”. Phòng Giáo dục và Đào tạo Tp Vũng Tàu.
  25. ^ “Danh sách các trường THCS TP. Vũng Tàu”. Phòng Giáo dục và Đào tạo Tp Vũng Tàu.
  26. ^ “Parramatta City Hoists Vietnamese Flag | Parramatta City Council”. www.parracity.nsw.gov.au. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2015.
  27. ^ “Twin-cities of Azerbaijan”. Azerbaijans.com. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2013.
  28. ^ http://www.antarasumbar.com/berita/padang/d/2/258943/padang-kerja-sama-dengan-kota-vung-tau.html

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]