Gia Nghĩa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Gia Nghĩa

Thành phố trực thuộc tỉnh
Gia Nghĩa, Đăk Nông, Việt Nam.jpg
Một khu du lịch tại thành phố Gia Nghĩa
Hành chính
VùngTây Nguyên
TỉnhĐắk Nông
Trụ sở UBNDSố 02 đường Võ Văn Tần, phường Nghĩa Tân
Phân chia hành chính6 phường, 2 xã
Thành lập
  • 27/6/2005: thành lập thị xã Gia Nghĩa[1]
  • 17/12/2019: thành lập thành phố Gia Nghĩa[2]
Loại đô thịLoại III
Năm công nhận2015
Địa lý
Tọa độ: 11°59′57″B 107°41′1″Đ / 11,99917°B 107,68361°Đ / 11.99917; 107.68361Tọa độ: 11°59′57″B 107°41′1″Đ / 11,99917°B 107,68361°Đ / 11.99917; 107.68361
Diện tích284,11 km²
Dân số (2018)
Tổng cộng85.082 người
Thành thị57.856 người (68%)
Nông thôn27.226 người (32%)
Mật độ299 người/km²
Dân tộcMạ, M’Nông, Thái, Nùng, Tày, Mường, H’Mông, Khmer, Dao, Gia Rai, Hoa, Cao lan, Ê đê, Cho ro, Sán dìu, Sán chay, Sán chỉ, Xơ đăng, Kinh
Khác
Mã hành chính660
Mã bưu chính660xxx
Mã điện thoại261
Biển số xe48-B1
WebsiteThành phố Gia Nghĩa

Gia Nghĩa là thành phố tỉnh lỵ tỉnh Đắk Nông, thuộc vùng Tây Nguyên, Việt Nam.

Thành phố Gia Nghĩa cách Thành phố Hồ Chí Minh 225 km và cách thành phố Buôn Ma Thuột 120 km.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Gia Nghĩa nằm về phía tây nam của khu vực Tây Nguyên và phía nam tỉnh Đắk Nông, có vị trí địa lý:

Thành phố Gia Nghĩa có địa hình phức tạp, bao gồm nhiều dãy đồi núi mấp mô xen kẽ nhiều khe suối tự nhiên lớn, nhỏ tạo thành dạng địa hình bị chia cắt mạnh. Địa hình thành phố có hướng thấp dần từ bắc xuống nam, từ đông sang tây, có trục Quốc lộ 14 là trục giao thông xương sống quan trọng gắn kết các trung tâm kinh tế của vùng với các vùng lân cận; có Quốc lộ 14C là trục gắn kết các khu kinh tế cửa khẩu dọc hành lang biên giới, có Quốc lộ 28 kết nối đô thị với Đà Lạt - trung tâm du lịch của cả nước.

Với vị trí địa lý thuận lợi tạo điều kiện cho tỉnh Đắk Nông nói chung và thành phố Gia Nghĩa nói riêng có thể mở rộng giao lưu với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và Duyên hải miền Trung, tăng cường liên kết giữa Đắk Nông với các tỉnh thuộc Đông Bắc Campuchia về mở rộng thị trường, phát triển hợp tác liên vùng và Quốc tế.

Gia Nghĩa được xem là một đô thị hạt nhân có chức năng chuyển tiếp các hoạt động từ vùng Tây Nguyên tới vùng Đông Nam Bộ (vùng phát triển năng động nhất cả nước) kết nối với vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ - một hướng mở ra cảng biển để vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn. Đồng thời là một hạt nhân bổ trợ chức năng kết nối các hoạt động theo hành lang Đông Tây và tiểu vùng Sông Mê Kông mở rộng, liên kết với các khu vực phát triển nhằm thúc đẩy các lợi thế so sánh của khu vực.

Thành phố có nhiều lợi thế về vị trí địa lý và là đô thị quan trọng trong vùng Tây Nguyên và của Việt Nam (trung tâm công nghiệp bôxit), có sức hút và tác động rộng lớn đối với các tỉnh xung quanh và quốc tế.

Điều kiện tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Gia Nghĩa có khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa mưa và mùa khô phân biệt rõ rệt. Mùa mưa kéo dài 7 tháng từ tháng 4 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau[3]. Trong đó mùa mưa tổng lượng mưa chiếm 80% lượng mưa cả năm, lượng mưa trình bình năm: 2.503 mm, lượng mưa tháng khô nhất 12,2mm. Độ ẩm không khí trung bình năm 85%. Độ cao so với mực nước biển trên 600m. Nhiệt độ trung bình năm 22,4°C, nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất 20,1°C, nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất 23,9°C[3].

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Gia Nghĩa có 8 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 6 phường: Nghĩa Đức, Nghĩa Phú, Nghĩa Tân, Nghĩa Thành, Nghĩa Trung, Quảng Thành và 2 xã: Đắk Nia, Đắk R’Moan.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trước năm 1975, Gia Nghĩa là tỉnh lỵ tỉnh tỉnh Quảng Đức cũ, khi đó Gia Nghĩa là cấp xã, có 3 thôn Nghĩa Đức, Nghĩa Thành, Nghĩa Tín. Sau khi tỉnh Quảng Đức nhập vào tỉnh Đắk Lắk, Gia Nghĩa trở thành thị trấn huyện lỵ huyện Đăk Nông.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội thông qua Nghị quyết 22/2003/QH11 chia tỉnh Đắk Lắk thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, huyện Đắk Nông thuộc tỉnh Đắk Nông. Đồng thời, tỉnh lỵ tỉnh Đắk Nông đặt tại thị trấn Gia Nghĩa.[4]

Ngày 27 tháng 6 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 82/2005/NĐ-CP về việc thành lập thị xã Gia Nghĩa, thị xã tỉnh lỵ tỉnh Đắk Nông[1]. Theo đó:

  • Thành lập thị xã Gia Nghĩa trên cơ sở tách thị trấn Gia Nghĩa và hai xã Đắk Nia, Quảng Thành thuộc huyện Đắk Nông.
  • Đổi tên phần còn lại của huyện Đắk Nông thành huyện Đắk Glong.
  • Thành lập 5 phường: Nghĩa Đức, Nghĩa Phú, Nghĩa Tân, Nghĩa Thành, Nghĩa Trung thuộc thị xã Gia Nghĩa trên cơ sở giải thể thị trấn Gia Nghĩa và điều chỉnh một phận diện tích tự nhiên và dân số của các xã Đắk Nia, Quảng Thành.
  • Chia xã Quảng Thành thành 2 xã: Quảng Thành và Đắk R'Moan.

Sau khi thành lập, thị xã Gia Nghĩa có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 5 phường: Nghĩa Đức, Nghĩa Phú, Nghĩa Tân, Nghĩa Thành, Nghĩa Trung và 3 xã: Đắk Nia, Đắk R'Moan, Quảng Thành.

Ngày 12 tháng 2 năm 2015, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 209/QĐ-BXD công nhận thị xã Gia Nghĩa là đô thị loại III trực thuộc tỉnh Đắk Nông.[5]

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết số 835/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập phường Quảng Thành thuộc thị xã Gia Nghĩa trên cơ sở xã Quảng Thành và thành lập thành phố Gia Nghĩa thuộc tỉnh Đắk Nông trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Gia Nghĩa.[2]

Sau khi thành lập, thành phố Gia Nghĩa có 6 phường và 2 xã.

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Trên địa bàn thành phố Gia Nghĩa có 19 dân tộc cùng sinh sống bao gồm dân tộc Mạ, M’Nông, Thái, Nùng, Tày, Mường, H’Mông, Khơ me, Dao, Gia Rai, Hoa, Cao lan, Ê đê, Cho ro, Sán dìu, Sán chay, Sán chỉ, Xơ đăng, Kinh. Ngoài ra ở đây có 3 tôn giáo chính đang hoạt động gồm đạo Thiên chúa, đạo Tin lành, đạo Phật.

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]