Cư Jút

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Cư Jút

Huyện
Con đường dẫn vào Nam Dong.jpg
Hành chính
VùngTây Nguyên
TỉnhĐắk Nông
Huyện lỵThị trấn Ea T'ling
Trụ sở UBNDThị trấn Ea T'ling
Phân chia hành chính1 thị trấn, 7 xã
Thành lập19/6/1990[1]
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDNguyễn Thị Thanh Hà
Chủ tịch HĐNDNguyễn Tuấn Phúc
Bí thư Huyện ủyNguyễn Tuấn Phúc
Địa lý
Tọa độ: 12°40′56″B 107°44′44″Đ / 12,68222°B 107,74556°Đ / 12.68222; 107.74556Tọa độ: 12°40′56″B 107°44′44″Đ / 12,68222°B 107,74556°Đ / 12.68222; 107.74556
Diện tích720,70 km²
Dân số (2018)
Tổng cộng101.721 người
Thành thị20.018 người
Nông thôn83.703 người
Mật độ141 người/km²
Dân tộcÊđê, M’Nông...
Khác
Mã hành chính662[2]
Biển số xe48-D1
Websitecujut.daknong.gov.vn

Cư Jút (đọc là /cư-jút/) là một huyện của tỉnh Đăk Nông, Việt Nam.

Huyện nằm trên trục đường Quốc lộ 14, cách thành phố Buôn Ma Thuột khoảng 20 km về phía Tây và cách thành phố Gia Nghĩa khoảng 110 km về phía Bắc, có đường biên giới dài 20 km giáp với huyện Pechr Chenda - tỉnh Mondulkiri, vương quốc Campuchia[3].

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cư Jút nằm ở phía bắc tỉnh Đắk Nông, có vị trí địa lý:

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cư Jút có có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Ea T'ling (huyện lỵ) và 7 xã: Cư Knia, Đắk D'rông, Đắk Wil, Ea Pô, Nam Dong, Tâm Thắng, Trúc Sơn.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Cư Jút theo tiếng Êđê có nghĩa là "núi trúc", do trước năm 1975 toàn bộ khu vực này là rừng bao phủ, các khóm trúc mọc san sát. Về sau cộng đồng người Êđê, M’nông vào đây lập làng, định cư, diện tích rừng trúc ngày càng bị thu hẹp.[4]

Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn huyện Cư Jút ngày nay thuộc quận Ban Mê Thuột, tỉnh Darlac.

Sau năm 1975, quận Ban Mê Thuột được chuyển thành thị xã Buôn Ma Thuột, thị xã tỉnh lỵ tỉnh Đắk Lắk. Lúc này, Cư Jút là một xã thuộc thị xã Buôn Ma Thuột.

Ngày 26 tháng 1 năm 1989, xã Cư Jút được chia thành 3 xã: Nam Dong, Ea Pô, Ea T'ling và đến ngày 14 tháng 9 năm 1989, xã Ea T'ling lại được chia thành 3 xã: Ea T'ling, Tâm Thắng, Trúc Sơn.

Ngày 19 tháng 6 năm 1990, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 227-HĐBT[1]. Theo đó, tách 5 xã: Ea T’Ling, Tâm Thắng, Trúc Sơn, Ea Pô, Nam Dong thuộc thị xã Buôn Ma Thuột (gồm 36.400 ha diện tích tự nhiên và 18.379 người) và 35.100 ha diện tích tự nhiên (toàn bộ là đất lâm nghiệp) của xã Đắk Lao, huyện Đắk Mil để thành lập huyện Cư Jút.

Sau khi thành lập, huyện Cư Jút có 71.500 ha diện tích tự nhiên và 18.379 người với 5 xã trực thuộc.

Ngày 26 tháng 5 năm 1992, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 313-TCCP[5]. Theo đó:

  • Thành lập xã Đắk Drông trên cơ sở tách thôn 5, thôn 6, buôn Dier, buôn U của xã Nam Dong
  • Thành lập thị trấn Ea T’Ling, thị trấn huyện lỵ huyện Cư Jút trên cơ sở 1.200 ha diện tích tự nhiên và toàn bộ dân số của xã Ea T’Ling
  • Điều chỉnh 2.010 ha diện tích tự nhiên còn lại của xã Ea T'ling về xã Trúc Sơn quản lý.

Ngày 21 tháng 1 năm 1995, chuyển 3 xã: Hòa Xuân, Hòa Phú, Hòa Khánh của thị xã Buôn Ma Thuột về huyện Cư Jút quản lý.[6]

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Cư Jút có 82.432 ha diện tích tự nhiên và 62.433 người.

Ngày 15 tháng 8 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định 49/2001/NĐ-CP[7]. Theo đó:

  • Thành lập xã Cư Knia trên cơ sở 2.987 ha diện tích tự nhiên và 3.278 người của xã Trúc Sơn
  • Thành lập xã Đắk Wil trên cơ sở 42.140 ha diện tích tự nhiên và 5.159 người của xã Ea Pô.

Cuối năm 2003, huyện Cư Jút có 1 thị trấn Ea T'ling và 10 xã: Cư Knia, Đắk Drông, Đắk Wil, Ea Pô, Hòa Khánh, Hòa Phú, Hòa Xuân, Nam Dong, Tâm Thắng, Trúc Sơn.

Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội thông qua Nghị quyết 22/2003/QH11 chia tỉnh Đắk Lắk thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông[8]. Theo đó, phần lớn địa bàn huyện Cư Jút thuộc tỉnh Đắk Nông, riêng 3 xã Hòa Xuân, Hòa Phú, Hòa Khánh thuộc địa giới hành chính tỉnh Đắk Lắk và được sáp nhập vào thành phố Buôn Ma Thuột.

Huyện còn lại 71.889 ha diện tích tự nhiên và 77.048 người với 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 1 thị trấn và 7 xã như hiện nay.[9]

Ngày 18 tháng 6 năm 2020, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 818/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Ea T'ling mở rộng là đô thị loại IV.[10]

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Trên địa bàn huyện Cư Jút có đến 25 dân tộc cùng sinh sống xen kẽ ở 127 thôn, buôn, bon, tổ dân phố thuộc 8 xã, thị trấn nên mang đậm bản sắc văn hóa của nhiều vùng miền, dân tộc[11]. Toàn huyện có 3 tôn giáo chính gồm Công giáo, Phật giáoTin lành (Tín đồ: 26.190, chiếm 28,37% dân số của huyện).

Địa hình[sửa | sửa mã nguồn]

Phía đông huyện Cư Jút tương đối bằng phẳng, là nơi tập trung phần lớn dân cư của huyện.

Trong khi đồi núi tập trung ở phía tây của huyện, chủ yếu thuộc địa bàn xã Đắk Wil.

Sông ngòi[sửa | sửa mã nguồn]

Sông Sê-rê-pốc chảy qua địa bàn huyện ở phía đông và đông bắc.

Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn có các suối Đắk Sôr, Ea Diêr, Ea Gan, Ea Siêr...

Khoáng sản[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đất đai: Chủ yếu là đất đỏ Bazan, thích hợp cho việc trồng các loại cây lâu năm và ngắn ngày.
  • Rừng: Phần lớn tập trung tại xã Đắk Wil.
  • Ngoài ra còn có các mỏ khoáng sản khác như mỏ nước khoáng tại xã Ea Pô, đất sét tại xã Trúc Sơn.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nông nghiệp là ngành kinh tế chính của huyện, phần lớn lao động trên địa bàn huyện thuộc khu vực nông nghiệp.
    • Nông nghiệp của huyện phần lớn là trồng trọt với các loại cây trồng lâu năm như cà phê, hồ tiêu và các loại cây trồng ngắn ngày như đậu nành, lạc, ngô...
    • Ngành chăn nuôi của huyện hết sức nhỏ bé, chủ yếu là chăn nuôi cá thể gia đình.
  • Công nghiệp: Trên địa bàn huyện có khu công nghiệp Tâm Thắng với diện tích 181 ha thuộc xã Tâm Thắng với gần 20 nhà máy. Ngoài ra huyện còn có các nhà máy chế biến điều ở thị trấn Ea T'Ling, nhà máy chế biến cà phê ở xã Trúc Sơn, nhà máy chế biến mủ cao su ở xã Cư Knia.
  • Dịch vụ: Chủ yếu tập trung ở thị trấn Ea T'ling và trung tâm các xã.

Sản xuất năng lượng[sửa | sửa mã nguồn]

Đến năm 2019 đã có 2 nhà máy điện mặt trời được xây dựng ở huyện Cư Jút.

Điện mặt trời Cư Jút có công suất lắp máy 50 MWp, sản lượng điện bình quân hằng năm là 94,71 triệu kWh, xây dựng trên vùng đất thị trấn Ea T'ling, khởi công tháng 6/2017, hoàn thành tháng 4/2019.[12][13]

Điện mặt trời Trúc Sơn có công suất lắp máy 44,4 MWp, sản lượng điện hằng năm từ 60 tới 103 triệu kWh, xây dựng trên vùng đất xã Trúc Sơn, khởi công tháng 2/2018, hoàn thành tháng 6/2019.[14]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “Quyết định 227-HĐBT năm 1990 về việc thành lập huyện Cư Jút thuộc tỉnh Đắk Lắk”. 
  2. ^ Tổng cục Thống kê
  3. ^ Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
  4. ^ “Rừng trúc - lá phổi xanh của Cư Jút”. Báo Đắk Lắk. 27 tháng 10 năm 2018. 
  5. ^ “Lịch sử - Văn hóa huyện Cư Jút -- TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN CƯ JÚT”. 
  6. ^ “Nghị định 08/CP năm 1995 về việc thành lập thành phố Buôn Ma Thuột và điều chỉnh địa giới hành chính giữa thành phố với các huyện Cư Jút, Ea Súp, Krông Pắc thuộc tỉnh Đắk Lắk”. 
  7. ^ “Nghị định 49/2001/NĐ-CP về việc thành lập các xã thuộc huyện Cư Jút và huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk”. 
  8. ^ “Nghị quyết số 22/2003/QH11 về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh”. 
  9. ^ “Nghị định 03/2004/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Krông Nô và huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông”. 
  10. ^ Quyết định số 818/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Ea T’ling mở rộng, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông đạt tiêu chí đô thị loại IV
  11. ^ “Chư Jút, xã hội hóa để thúc đẩy hoạt động văn hóa”. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2013. 
  12. ^ Nhà máy điện mặt trời Cư Jút phát điện thương mại. Năng lượng Việt Nam, 22/04/2019. Truy cập 30/09/2019.
  13. ^ Nhà máy Điện mặt trời Cư Jút chính thức phát điện thương mại. Người Lao động, 22/04/2019. Truy cập 30/09/2019.
  14. ^ Chính thức vận hành nhà máy điện mặt trời 44,4 MWp tại Đăk Nông. Vnexpress, 3/7/2019. Truy cập 30/09/2019.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]